Saturday, November 1, 2014

ေတာ္လွန္ေရးသတင္းသမားတဦးရဲ့ ဒုုိင္ယာရီ (၃၄)

ကင္မရာသင္တန္းအတြက္ ကြင္းဆင္းရုုိက္ကူးျခင္း

VJ (Video Journalist) သင္တန္းေပးတဲ့ အေမရိကန္ဆရာက ကင္မရာသေဘာတရားကုုိ တရက္ပဲ သင္ျပီး ၂ ရက္ေျမာက္ေန႔ကတည္းက ကြင္းဆင္းရုုိက္ကူးရပါတယ္။ ပထမ ေန႔မွာေတာ့ ေရွ့မွာတင္ျပခဲ့တဲ့ ရုုိက္ကြက္ ၅ မ်ဳိး ကုုိ ဘယ္လုုိရုုိက္ရသလဲဆုုိတာ ရံုုးေရွ့က လမ္းမေပၚ သူကိုုယ္တုုိင္ရုုိက္ျပပါတယ္။ နုုိင္ငံေက်ာ္သတင္းဌာနၾကီး DVB ရံုုး ဆုုိျပီး အထင္မၾကီးလုုိက္ပါနဲ႔။



အသံလႊင့္ရံုု ရံုုးခန္းၾကီး ဒီနားမွာရွိေနမွန္း ဒီလမ္းထဲကလူေတြေတာင္မသိပါ။ ရံုုးခန္းက လမ္းေဘးမွာမဟုုတ္။ လမ္းေပၚက ေနမျမင္နုုိင္တဲ့ အေနာက္ဖက္ကြက္လပ္တခုုထဲမွာ။ DVB ရံုုးကုုိလာလည္တဲ့ RFA က ဦးခင္ေမာင္ျငိမ္းရဲ့စကားကုုိ ကုုိးကားေျပာရမယ္ဆုုိရင္ Wessels Gate လုုိ႔ေရးထားတဲ့ က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့ လမ္းၾကားအတုုိင္းေလ်ာက္ျပီး မွန္ေတြကြဲေနတဲ့ဆုုိင္းဘုုတ္ေဘးက သံတခါးအုုိၾကီးကုုိ တြန္းဖြင့္ပါ။ ျပီးရင္ အေပါက္ေသးေလးထဲ ၀င္လုုိက္ပါ။ ကားတစီးစာ တင္နုုိင္နဲ႔ ဓတ္ေလွကားေပၚတက္လုုိက္ရင္ DVB ရံုုးကိုုေတြ႔ရ မယ္တဲ့။
အဲဒီလုုိဘယ္သူမွမသိတဲ့ေနရာမွာ ကင္မရာအေကာင္းစား ၃ လုုံးေလာက္နဲ႔ ေခါင္းမဲေတြ (အာရွသားေတြကိုု ျမန္မာ အခ်င္းခ်င္း ေခၚၾကတဲ့အသုုံးအနႈန္း။ ေနာ္ေ၀းေတြအားလုုံးက ဆံပင္ျဖဴၾကတယ္ေလ) ေခါက္တုုန္႔ေခါက္ျပန္ရုုိက္ေန ေတာ့ လူတခ်ဳိ႔ကအထူးအဆန္းအျဖစ္ၾကည့္ၾကပါတယ္။ အဲဒီလုုိအစမ္းရုုိက္ထားတဲ့ တိတ္ေတြကိုု ကင္မရာကေန ကြန္ျပဴတာထဲကူးထည့္၊ ျပီးရင္ တည္းျဖတ္-အက္ဒစ္လုုပ္နည္း ဆက္သင္ေပးပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေရွ့အခန္းမွာတင္ျပခဲ့တဲ့အတုုိင္း လုုိခ်င္တဲ့အသံေနရာေလာက္ပဲ ေရြးယူေတာ့ Jam Cut ေတြ ျဖစ္ကုုန္တာေပါ့။
ကင္မရာသေဘာတရားနဲ႔ပတ္သက္ျပီး အေမရိကန္ဆရာရွင္းျပတဲ့အထဲ အခုုခ်ိန္ထိက်ေနာ္မွတ္မိေနတဲ့အခ်က္က ေတာ့ ‘’ေဟာလီး၀ုုဒ္ရုုပ္ရွင္ေတြ ဘာေၾကာင့္နာမည္ၾကီးသလဲ။ လူေတြ ဘာေၾကာင့္ ပုုိက္ဆံေပးၾကည့္ေနၾကတာလဲ’’ ဆုုိတဲ့ေမးခြန္းပါပဲ။ 

ပထမ ေတာ့ ဒီဆရာဘာကိုုဆုုိလုုိမွန္း သေဘာမေပါက္ပါဘူး။ မေပါက္တဲ့အျပင္ ရုုပ္ရွင္ဆုုိတာ သတင္းလုုိ အမွန္တရားပါတာမွမဟုုတ္ပဲ။ အားလုုံးဆင္ျပီးရုုိက္ထားတာပဲ။ သတင္းမွတ္တန္းနဲ႔ ရုုပ္ရွင္ကတျခားစီမုုိ႔လား။ ရုုပ္ရွင္သမားက သတင္းမွတ္တန္း သမားေလာက္ အဆင့္မရွိပါဘူးဆုုိျပီးေတာင္ ေ၀ဖန္မိခဲ့ေပါ့။

‘’ဒါျဖင့္ မင္း ဘာလုုိ႔ ေဟာလီး၀ုုဒ္ရုုပ္ရွင္ကုုိ ၾကည့္ေနတာလဲ’’ လုုိ႔ ဆရာကေမးခြန္းထုုတ္ပါတယ္။ အျပင္းေျဖ ၾကည့္တာေပါ့လုုိ႔ဆုုိေတာ့ ဆရာကရယ္ပါတယ္။ ‘’မင္းေသခ်ာလုုိ႔လား တဲ့။ အေသခ်ာစဥ္းစားၾကည့္ပါ။ တကယ္က ကင္မရာရုုိက္ခ်က္ေတြေကာင္းလြန္းလုုိ႔ မင္းၾကည့္ေနတာမုုိ႔လား’’ တဲ့။

အင္း… သူေျပာမွပဲ အေသခ်ာစဥ္းစားမိပါတယ္။ အရင္က ဇတ္လမ္းဇတ္ကြက္ကိုုၾကည့္ရာကေန အခုု ကင္မရာ သင္တန္းဆင္းေတာ့မွပဲ ကင္မရာရုုိက္ကြက္ေတြကိုု လုုိက္ၾကည့္မိပါတယ္။ သတင္းၾကည့္ရင္လဲ ဒီလုုိပါပဲ။ အရင္က သတင္းသိခ်င္လုုိ႔ၾကည့္ရာကေန အခုုေတာ့ ဒီစတုုိရီကုုိ ဘယ္လုုိရုုိက္ထားသလဲ။ Jam Cut ပါသလား။ ရုုိက္ကြက္စုုံ ရဲ့လားၾကည့္ရင္းနဲ႔ အေတာ္အလုုပ္ရႈပ္ခဲ့ရဖူးပါတယ္။

တတိယေျမာက္ေန႔မွာေတာ့ သင္တန္းသားအားလုုံး ေအာစလုုိျမိဳ့ထဲသြားျပီး ၾကိဳက္တဲ့ရုုိက္ကြက္တခုုစီ ရုုိက္ခုုိင္းပါ တယ္။ ၾကိဳက္တဲ့ရုုိက္ကြက္ဆုုိေပမဲ့ လႈပ္ရွားမႈမ်ားမ်ားပါတဲ့ရုုိက္ကြက္မ်ဳိးမွ ဆရာကၾကိဳက္ပါတယ္။ ဥပမာ ရံုုးေတြ၊ အိမ္ေတြလုုိ ျငိမ္ေနတဲ့ဟာၾကီးကိုု သြားရုုိက္လာလိုု႔ ဘာမွမထူးပါ။ ဒီေတာ့ လႈပ္ရွားမႈလဲအဆက္မျပတ္ရွိ၊ အသံလဲ ထြက္ေနတဲ့ ဆံပင္ညွပ္ဆုုိင္လုုိမ်ဳိး၊ စားေသာက္ဆုုိင္အတြင္းက မီးဖုုိေခ်ာင္လုုိမ်ဳိး၊ လမ္းျပင္ေနတာမ်ဳိး၊ စသျဖင့္ ရွာရုုိက္ရပါတယ္။

သင္တန္းသားအားလုုံး ကြင္းဆင္းရုုိက္တယ္ဆုုိေပမယ့္ အယ္ဒီတာနဲ႔အထက္အဆင့္ဆရာသမားေတြ၊ ဆရာမၾကီးေတြကေတာ့ကြင္းထဲမဆင္းၾကပါဘူး။ တျခားအလုုပ္ေတြရႈပ္ေနသလုုိလုုိ၊ ေလးဖက္နာေရာ ဂါျဖစ္ေနသလုုိလုုိနဲ႔ဆင္ေျခေပးေတာ့ က်ေနာ္၊ မခင္နွင္းထက္၊ မေအးေအးမြန္နဲ႔ နန္းခမ္းကေယာက္တုုိ႔ ၄ ဦးပဲ ကြင္းထဲေရာက္လာပါတယ္။ တျခားလူေတြ ဘယ္ေနရကုုိေရြးရုုိက္မွန္းမမွတ္မိေတာ့ေပမဲ့ မေအးေအးမြန္ကေတာ့ ေအာ္စလုုိစီ (Oslo City) က ဆံပင္ညွပ္ဆုုိင္မွာရုုိက္ေနတာ က်ေနာ္နဲ႔သြားတုုိးပါတယ္။

တုုိးဆုုိ က်ေနာ္ကလဲ ဘယ္နားရုုိက္ရမွန္းမသိတာနဲ႔ ေအာ္စလုုိစီးတီးက တရုုတ္ဆုုိင္ စားဖုုိခန္းထဲ၀င္ရုုိက္မလား ဆုုိျပီးလာစဥ္ သူနဲ႔တုုိးတာပါ။ တကယ္က စားေသာက္ဆုုိင္ေတြဟာ အျပင္စားပဲြေပၚက စားတာေသာက္တာကိုု ရုုိက္ခြင့္ ျပဳေလ့ရွိေပမဲ့ ဆုုိင္ေနာက္ေဖး မီးဖုုိေခ်ာင္ကုုိ ရုုိက္ခြင့္ေပးေလ့မရွိဘူးလုုိ႔သိရပါတယ္။ ဒီေတာ့ တကယ္ျပဖုုိ႔ မဟုုတ္ဘူး။ ေလ့က်င့္ခန္းအတြက္ သက္သက္ရုုိက္တာပါဆုုိျပီး မနည္းေတာင္းပန္မွ ရုုိက္ခြင့္ရပါတယ္။ ၾကက္သြန္လွီးတာ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကိုု တရႊင့္ရႊင့္လွီးေနတာ၊ အေက်ာ္အုုိးထဲက ဆီပူထဲ အသားေတြ၊ ဟင္းရြက္ေတြထည့္လုုိက္လုုိ႔ အေငြ႔ေတြထြက္လာ၊ အသံေတြျမည္လာတဲ့ပုုံမ်ဳိးဆုုိ က်ေနာ္ဆရာက သိပ္ၾကဳိက္ေပါ့။


၃ မီနစ္စာ စတုုိရီတခုုအတြက္ ၃ နာရီစာရုုိက္မိျခင္း 

အဲဒီလုုိ ရုုိက္ကြက္ေလ့က်င့္ခန္းျပီးလုုိ႔ ေနာက္ဆုုံးရက္မွာေတာ့ ၃ မီနစ္စာ စတုုိရီတခုုစီ လုုပ္ရမယ္လုုိ႔ ဆရာက တာ၀န္ေပးပါတယ္။ ထုုံးစံအတုုိင္း က်ေနာ္တုုိ႔ ၄ ဦးပဲ ခရီးထြက္ရျပန္ေပါ့။ စတုုိရီလုုပ္မယ္ဆုုိေတာ့ ေနာ္ေ၀း စကားလဲမတတ္၊ အဂၤလိပ္လုုိေျပာရင္လဲ ဘာသာျပန္ျပီး ျပန္ထည့္ရလုုိ႔ အလုုပ္ကရႈပ္ဦးမယ္။ ဒီေတာ့ အလြယ္လုုိက္ေလ့ရွိတဲ့ ျမန္မာသတင္းေထာက္ပီသစြာနဲ႔ ျမန္မာေတြကိုုေမးျပီး စတုုိရီလုုပ္မယ္လိုု႔ အားလုုံးက ဆုုံးျဖတ္လုုိက္ပါတယ္။ ဆရာက ပထမ ပုုိင္း ေတာ့သေဘာမတူပါဘူး။ ေနာ္ေ၀းေတြကိုုပဲေမးျပီးလုုပ္ပါလုုိ ႔တုုိက္တြန္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ဆုုံးေတာ့ သူကလက္ခံလုုိက္ပါတယ္။



တျခား ၃ ဦး ဘယ္ေနရာေတြကုုိသြားမွန္းက်ေနာ္မမွတ္မိေတာ့ေပမဲ့ က်ေနာ္ကေတာ့ ေနာ္ေ၀းကိုုေရာက္ကာစ ျမန္မာသံဃာၤေတာ္ ၂ ပါးရဲ့ ဘ၀ကုုိ စတုုိရီလုုပ္ဖုုိ႔ေရြးခ်ယ္ျပီး ေအာ္စလုုိနဲ႔ မုုိင္ ၅၀ ေလာက္ေ၀းတဲ့ ဆြန္ရဆန္ျမိဳ့ေလး ဆီခရီးထြက္လာပါတယ္။ မာနယ္ပေလာအေျခစုုိက္ ရဟန္းပ်ဳိသမဂၢအဖြဲ႔၀င္ေတြျဖစ္တဲ့ အရွင္၀ိသုုတၱနဲ႔  အရွင္၀ဏၰ သီရီတုုိ႔ ဟာ ကုုလမသဂၢ ဒုုကၡသည္အစီစဥ္နဲ႔ေနာ္ေ၀းနုုိင္ငံကုုိေရာက္လာၾကတာ ျဖစ္ျပီး အားလုုံးနည္းတူ ေနာ္ေ၀းစာ သင္တန္းတက္ေနရပါတယ္။

သံဃာၤေတာ္ေတြဆုုိေပမဲ့ ျမန္မာနုုိင္ငံမွာလုုိ ေက်ာင္းေတြဘာေတြနဲ႔သီတင္းသုုံးေနရတာမ်ဳိးမဟုုတ္။ ဒုုကၡသည္ခြဲ တန္းက် ေနအိမ္တလုုံးမွာ အျခားဒုုကၡသည္ေတြနည္းတူ ျဖစ္သလုုိေနေနရပါတယ္။ သူတုုိ႔အိမ္ ခန္း (ျမန္မာေတြကေတာ့ ဘုုန္းၾကီးေက်ာင္းလုုိ႔ေခၚၾကပါတယ္) ဆီ က်ေနာ္ေရာက္သြားေတာ့ ည ၈ နာရီေလာက္ရွိေနျပီ။ ဇူလုုိင္လဆုုိေတာ့ ေနသာေနတုုန္း။ ျမန္မာေတြရဲ့ထုုံးစံအတုုိင္း မင္းက ဘာပုုံရုုိက္ခ်င္လဲ။ ငါတုုိ႔က ဘယ္လုုိသရုုပ္ ေဆာင္ေပးရမလဲဆုုိျပီး ေမးေတာ့တာပါပဲ။

သရုုပ္မေဆာင္ပါနဲ႔။ ရွင္ဘုုရားတုုိ႔ပုုံမွန္လုုပ္ေနၾကအတုုိင္းသာ လုုပ္ပါ။ အဲဒါေတြကိုု တပည့္ေတာ္ကမွတ္တန္းတင္ မွာ ဆုုိေတာ့ ညေနပုုိင္း ဘုုရားရွိခုုိးျခင္းအလုုပ္ကုုိ သူတုုိ႔ ၂ ပါးက အရင္ဆုုံးလုုပ္ပါတယ္။ ဒါမ်ဳိးေန႔စဥ္လုုပ္သလား။ က်ေနာ္ရုုိက္မယ္ဆုုိလုုိ႔ လုုပ္ျပတာလားေတာ့ က်ေနာ္လဲမသိပါ။ ပုုံရဖုုိ႔က အဓိကဆုုိေတာ့ သူတုုိ႔လုုပ္သမွ်ရုုိက္ ေပေတာ့ေပါ့။ ဘုုရားရွိခုုိးျပီးေတာ့ မာနယ္ပုုေလာက ဓာတ္ပုုံေတြ၊ ေအာ္စလုုိေရာက္ျပီးမွ ပါလီမန္ေရွ့ဆႏၵျပတဲ့ ပုုံ ေတြကိုုသံဃာၤေတြကထုုတ္ျပပါတယ္။

ဒီညအတြက္ေတာ့ ရုုိက္ကြက္ကဒီလာက္ပါပဲ။ မနက္ အိပ္ရာနုုိးျပီး သြားတုုိက္တဲ့အခ်ိန္၊ မ်က္နွာသစ္တဲ့အခ်ိန္ က်မွ ဆက္ရုုိက္မယ္ဆုုိျပီး အိပ္ရာ၀င္လုုိက္ပါတယ္။ ေမာေမာနဲအိပ္ေပ်ာ္သြားတာ သံဃာၤေတာ္ေတြ ဘယ္အခ်ိန္ မ်က္နွာ သစ္၊ သြားတုုိက္လုုိက္မွန္းမသိလုုိက္ပါ။ က်ေနာ္အိပ္ရာကနုုိးေတာ့ ဆရာေတာ္အၾကီးက ထမင္း (ဆြမ္း) ခ်က္ေနျပီ။ အဲဒါမွ ဒုုကၡ။ က်ေနာ့္ဆရာက သြားတုုိက္တဲ့ရုုိက္ကြက္ကုုိ မရ ရေအာင္ရုုိက္ဖုုိ႔ေျပထားတာ။ (ခုုနက ၾကက္သြန္လွီးတဲ့ အကြက္လုုိပဲ သြားတုုိက္တဲ့အကြက္ကုုိလဲ ဆရာကသိပ္ၾကိက္ပါတယ္)။

ဒါေပမယ့္ ျမန္မာသတင္းေထာက္ က်ေနာ့္အတြက္ကေတာ့ သံဃာ္ေတာ္တပါး မနက္ေစာေစာထျပီး ကုုိယ့္ဘာသာ ထမင္းခ်က္ေနရတဲ့ဘ၀ဟာ တကယ့္ထူးျခားခ်က္ပါပဲ။ ဒီလုုိမ်ဳိးရုုိက္ကြက္ ျမန္မာနုုိင္ငံမွာ ဘယ္ရနုုိင္ပါ့မလဲ။ ဒါေပ မယ့္ဆြမ္းခ်က္တဲ့အခ်ိန္က မနက္ ၅ နာရီေလာက္ပဲရွိေသးျပီး ေက်ာင္းသြားမဲ့အခ်ိန္က ၇ နာရီဆုုိေတာ့ တေရး ေလာက္ ျပန္ေမွးလုုိ႔ရေသးတယ္ဆုုိျပီး ဆရာေတာ္ကမိန္႔ပါတယ္။

ေမွးကနည္းျဖစ္ျပီး ျပန္နုုိးလာေတာ့ ဆရာေတာ္ၾကီးက မရွိေတာ့ဘူး။ စာသင္ေက်ာင္းသြားဖုုိ႔ထြက္သြားျပီလုုိ႔ ဆရာေတာ္ငယ္ကမိန္႔ပါတယ္။ အဲဒါမွ ဒုုကၡ။ ဒီအကြက္ကုုိအလြတ္ခံလုုိ႔ဘယ္ျဖစ္မလဲ။ စာသင္ ေက်ာင္းနား ေရာက္ခါနီးေနျပီျဖစ္တဲ့ ဆရာေတာ္ေနာက္ကိုုအမွီေျပးလုုိက္ျပီး ဘုုန္းၾကီးေက်ာင္းဆီ ျပန္ပင့္၊ ေက်ာင္းေပၚမွာ ဆြမ္းဂ်ဳိင့္ထည့္တဲ့အခန္း၊ (ေက်ာင္းမွာေန႔ လည္စာ စားဖုုိ႔ ထမင္းခ်ဳိင့္ထည့္တာ) ေက်ာင္းေပၚကေန ဆင္းလာတဲ့ အခန္း၊ ကားလမ္းေဘးတေလ်ာက္လမ္းေ လ်ာက္တဲ့ အခန္းေတြကိုု ျပန္ရုုိက္ရပါတယ္။ ျမန္မာတဦးလုုိစဥ္းစား ရင္ေတာ့ ငရဲၾကီးမလား မသိပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုုိ သူကိစၥနဲ႔သူ သြားေနတဲ့ သံဃာၤေတာ္ကုုိ၊ ေျခေတာက္လည္း နာေနတဲ့ သံဃာၤေတာ္ကုုိ ၂ ၾကိမ္ေလာက္လမ္းေလ်ာက္ခုုိင္းျပီး ကုုိယ္လုုိခ်င္တဲ့ ပုုံအတုုိင္း ဘာလုုပ္ေပးပါ။ ညာ လုုပ္ေပး ပါဆုုိျပီး သြားခုုိင္းမိတာကိုုး။

ဘုုန္းၾကီးေက်ာင္းနဲ႔ စာသင္ေက်ာင္းက နာရီ၀က္နီးပါးလမ္းေလ်ာက္ရပါတယ္။ ဆရာေတာ္က ေျခေတာက္ သိပ္ သန္တာမဟုုတ္။ ေဆာင္းတြင္းဆုုိရင္ေတာ့ ဒုုကၡပဲ။ စာသင္ခန္းထဲေရာက္ေတာ့ ထုုိင္းမ ၃ ဦးနဲ႔ ဆရာေတာ္ ၂ ပါး က တတန္းတည္း။ ေနာ္ေ၀းဆရာမကလဲ သံဃာၤေတာ္ေတြဆုုိျပီး ရုုိေသရေကာင္းမွန္းသိတာ မဟုုတ္။ တကယ္ဆုုိ ဆရာက ေက်ာင္းသားကိုု ရုုိေသစရာဘယ္လုုိပါ့မလဲ။ သာမန္ေက်ာင္းသား ေတြလုုိပဲသေဘာထားျပီး ဆက္ဆံ တာေပါ့။ ဒီလုုိနဲ႔ ၃ မီနစ္ခြဲစာ စတုုိရီတခုုရဖုုိ႔အတြက္ မီနစ္ ၆၀ စာ တိတ္ေခြနွစ္ေခြ ေက်ာ္ ရုုိက္ခဲ့မိတယ္ဆုုိပါေတာ့။


‘’VJ သတင္းေထာက္လုုပ္မွာလား၊ Amanpour လုုပ္မွာလား’’

တကယ္ဆုုိ ဒီသင္တန္းက ကင္မရာသေဘတရားကုုိ ၁၄ ရက္နဲ႔အျပီး လက္ပူတုုိက္ သင္လုုိက္တဲ့ အလုုပ္ျဖစ္ရံုု သင္တန္းေလးပါ။ ဒါေပမယ့္ တျခားေရြးစရာလူလဲမရွိေတာ့ DVB မွာ က်ေနာ္တိုု႔က လူတတ္ၾကီးေတြျဖစ္လုုိ႔။ ျပည္တြင္းသတင္းေထာက္ေတြ၊ နယ္စပ္သတင္းေထာက္ေတြ (ကုုိသင္းကုုိကုုိတုုိ႔လက္ထက္က ေမြးထားတဲ့ လူ ေတြထင္ပါတယ္) ပုုိ႔လာသမွ်သတင္းေတြကိုု တည္းျဖတ္ထုုတ္လႊင့္ေပါ့။ ကံေကာင္းတာကေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္အထိ ေန႔စဥ္လႊင့္ဖုုိ႔စိတ္ကူးမရွိေသးပဲ တပတ္တၾကိမ္ မီနစ္ ၃၀ စာေလာက္ပဲ ေျခနုုိင္လက္နုုိင္လႊင့္ၾကပါတယ္။



အဲဒီလုုိလႊင့္ျပီး တလေလာက္အၾကာမွာေတာ့ BBC နုုိင္ငံတကာ TV ဌာနမွ ဆရာၾကီး ၂ ဦးေရာက္လာပါတယ္။ ေရာက္လာတယ္ဆုုိတာ DVB-TV တုုိးတက္ေအာင္ ဘယ္လိုုလုုပ္ရင္ေကာင္းမလဲဆုုိျပီး အၾကံညဏ္ေတာင္းဖုုိ႔ သူတုုိ႔ ကုုိဖိတ္လုုိက္တာပါ။ အဓိကအၾကံေပးခ်က္ကေတာ့ ရုုပ္သံ ကုုိ ဒီတုုိင္းလႊင့္ေနမဲ့အစား ပရီစန္တာ ပုုံနဲ႔ ထည့္လႊင့္ဖုုိ႔၊ စတူဒီယုုိေဆာက္ဖုုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ 

သူတုုိ႔ ၂ ဦး ပထမ ေရြးလုုိက္တဲ့ ပရီစန္တာ ၂ ဦးက မေအးေအးမြန္နဲ႔ နန္းခမ္းကေယာက္တုုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီကာလ က တပတ္မွ တၾကိမ္လႊင့္တာဆုုိေတာ့ ၂ ေယာက္ဆုုိ အေတာ္အုုိေကေနျပီေပါ့။ ဒါေပမယ့္ လုုိလုုိ မယ္မယ္ က်န္တဲ့လူေတြလဲ အကုုန္၀င္သရုုပ္ေဆာင္ၾကည့္ပါ။ (ပရီစန္တာအျဖစ္ ကင္မရာေရွ့ထုုိင္ျပီး သတင္းဖတ္ၾကည့္ ပါ) ဆုုိေတာ့ က်ေနာ္လဲ ၀င္ရတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ မလြယ္ပါဘူး။ ကင္မရာေနာက္ကေနျပီး ခလုုပ္နွိပ္ရတဲ့အလုုပ္နဲ႔ ကင္မရာေရွ့မွာထုုိင္ျပီး သူမ်ားခလုုပ္နွိပ္တာကိုုခံရတဲ့ တာ၀န္ခ်င္းက အေတာ့္ကုုိ မတူပါဘူး။

ေနာက္တခ်က္ထူးျခားတာက ကင္မရာေနာက္မွာလုုပ္ရတဲ့၊ လူျမင္ကြင္းေပၚမတက္ရတဲ့ သတင္းလုုပ္ငန္းေတြ အားလုုံး အတြက္ နွစ္ရွည္လမ်ားမဟုုတ္ရင္ေတာင္ အနည္းဆုုံး သတင္း ၂ ပတ္ခန္႔ေတာ့ ေလ့က်င့္ခဲ့တာခ်ည္းပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အခုု ကင္မရာေရွ့ကုုိတကယ္ထြက္ျပီ ပရီစန္လုုပ္မယ္လည္းျပင္ေရာ၊ ဒီအတြက္ သင္တန္းက မရွိ။ ဒါက အခုုမွ စဥ္းစားမိတာပါ။ အဲဒီတုုန္းကေတာ့ ဘ၀င္က နည္းနည္းေလဟပ္ေနတာဆုုိေတာ့ ဒီေလာက္ကေတာ့ ျဖစ္ပါ တယ္ဆုုိျပီး ကင္မရာေရွ့၀င္ထုုိင္လုုိက္တာပါပဲ။ ဒါ က်ေနာ္တဦးတည္းလားဆုုိေတာ့ မဟုုတ္ဘူး။ DVB-TV က လူေတြ အားလုုံး တေယာက္မွ ကင္မရာေရွ့ထုုိင္ စကားေျပာနည္း။ ပရီစန္တာလုုပ္နည္း သင္တန္းမတက္ဖူးၾကပါ။

ဒါေပမယ့္ တခ်ဳိ႔လူေတြကေတာ့ သရုုပ္ေဆာင္ပညာအခံရွိလုုိ႔လားမသိပါဘူး။ ဘာမွသင္စရာမလုုိပဲနဲ႔ သူအလုုိလုုိ အုုိေက ေနပါတယ္။ ဥပမာ DVB-TV ရဲ့ နာမည္ၾကီး (က်ေနာ္ဆြဲဖြင့္မိေသာတံခါးမ်ား) အစီစဥ္မႈးျဖစ္တဲ့ ကုုိေနေဇာ္ နုုိင္ဆုုိရင္ ကင္မရာေရွ့မွာေျပာေနတာ တကယ္အသက္၀င္လိုု႔။ က်န္တဲ့လူေတြလဲ မဆုုိးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ့္ အလွည့္ကေတာ့ ေတာင့္ေတာင့္ၾကီးနဲ႔၊ အထူးသျဖင့္ လက္နွစ္ဖက္ကုုိ ဘယ္လုုိထားရမွန္းမသိ။ သတင္းစာရြက္ကုုိ ခပ္တင္းတင္းကိုုင္ျပီးဖတ္လုုိက္ေတာ့ စစ္တပ္ပုုိင္ TV က စစ္သားတဦး အေနာက္တုုိင္း၀တ္စုုံေျပာင္း၀တ္ျပီး သတိ ဆဲြ သတင္းဖတ္သလိုု ျဖစ္ေနခဲ့ေရာ့လား။ 

ေနာက္ပုုိင္း VJ သင္တန္းေပးတဲ့ အေမရိကန္ဆရာနဲ႔ေတြ႔လုုိ႔အေျခေနေတြကိုုေျပာျပေတာ့ ‘’မင္းက VJ သတင္း ေထာက္လုုပ္မွာလား၊ Amanpour လုုပ္မွာလား’’ (CNN မွ နည္မည္အၾကီးဆုုံး ပရီစန္တာ Christiane Amanpour ကုုိဆုုိလုုိ) ဆုုိျပီး က်ေနာ္ကုုိေမးခြန္းထုုတ္ပါတယ္။ သူေျပာမွပဲ က်ေနာ္တုုိ႔ DVB က လူေတြဟာ တခုုခုုကုုိ အပီ အျပင္ေလ့က်င့္မထားပဲ အားလုုံးကိုု နည္းနည္းစီတတ္တဲ့နည္းနဲ႔ခရီးဆက္ေနသလားဆုုိျပီး စဥ္းစားမိပါတယ္။ က်ေနာ္ကသာ အဲဒီလုုိစဥ္းစားေန တာ။ အဲဒီကာလ (အခုုခ်ိန္ထိလဲ ျဖစ္ေနနုုိင္ပါတယ္) DVB ညြန္မႈးေတြရဲ့ ညြန္ၾကားခ်က္ကေတာ့ All in One၊ တဦးတည္းနဲ႔ အားလုုံးကုုိလုုပ္တတ္ရမယ္။ သတင္းထာက္အားလုုံးဟာ ကြန္မန္ဒုုိေတြျဖစ္ရမယ္ဆုုိတာပါပဲ။


ဒီေတာ့ ကုုိယ့္ပုုံက ကင္မရာေရွ့မွာ ေသေသၾကီးနဲ႔ျဖစ္ေနမွန္းသိရဲ့နဲ႔ ျငင္းပယ္လုုိ႔ ဘယ္ျဖစ္ပါ့မလဲ။ ျငင္းလုုိက္ရင္ ကုုိစုုိး၀င္းညုုိလုုိ အလုုပ္ထုုတ္ခံရမလားမသိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တဖက္ကလဲ ကင္မရာေရွ့မွာ အဲဒီလုုိ စာဖတ္ခြင့္ရ တာကုုိ ေက်နပ္သလုုိလုုိ ရွိေနတယ္၊ ျမန္မာနုုိင္ငံကလူေတြက ကုုိယ့္ကုုိပုုိသိလာတဲ့အတြက္ ညြန္မႈးေတြကုုိ ေတာင္ ေက်းဇူးတင္ရမလုုိုုလိုုျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။ ဘယ္လုုိပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကာလတခုုမွာ ‘’All in One၊ တဦးတည္းနဲ႔ အားလုုံးကုုိလုုပ္တတ္ရမယ္။ သတင္းထာက္အားလုုံးဟာ ကြန္မန္ဒုုိေတြျဖစ္ရမယ္’’ ဆုုိတာမွန္ေပမဲ့ အျမဲတန္းအတြက္ေတာ့ မျဖစ္သင့္ဘူး။ သက္ဆုုိင္ရာတာ၀န္ တခုုခ်င္းစီအတြက္ အေသခ်ာေလ့က်င့္ျပင္ဆင္ေပး ထားသင့္တယ္လိုု႔ ထင္ျမင္မိ ပါတယ္။
.....................................................................................................................


.....................................................................................................................



................................................................................................................



..............................................................................................................


...............................................................................................................

Friday, October 31, 2014

အပစ္ခတ္ရပ္စဲျပီးရင္ ဘာဆက္လုုပ္မလဲ

ထက္ေအာင္ေက်ာ္ (၀၁-၁၁-၂၀၁၄)

ဒီေန႔ နုုိ၀င္ဘာလ တရက္ေန႔ဟာ က်ေနာ္တုုိ႔ကုုိယ္တုုိင္ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာနုုိင္ငံလုုံးဆုုိင္ရာေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမုုိကရက္တစ္တပ္ဦး ABSDF ၂၆ နွစ္ျပည့္ ေမြးေန႔ပါ။ တနည္းအားျဖင့္ ျငိမ္းခ်မ္းစြာဆႏၵျပတဲ့ေက်ာင္းသားေတြကုုိ ေသနတ္နဲ႔ပစ္ခတ္ျဖိဳးခြင္းတဲ့ စစ္တပ္ကုုိ လက္ကုုိင္ျပီး ျပန္တုုိက္မွရမယ္၊ ဒါးဒါးခ်င္း လွံလွံခ်င္း တုုန္႔ျပန္မွရမယ္ဆုုိတဲ့ ခံယူခ်က္နဲ႔ လက္နက္ကုုိင္ေတာ္လွန္ေရးလုုပ္ဖုုိ႔ ေတာခုုိခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသားလူငယ္တြရဲ့ ၂၆ ႏွစ္ျပည့္ ေတာ္လွန္ေရးေန႔လဲျဖစ္ပါတယ္။


ေတာစခုုိစဥ္က ေက်ာင္းသားလူငယ္ေတြရဲ့ မဟာရည္မွန္း ခ်က္ကေတာ့ ေက်ာင္းသားတပ္မေတာ္ကုုိဖြဲ႔စည္းျပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကုုိ တြန္းလွန္တုုိက္ခုုိက္ဖုုိ႔၊ ေက်ာင္းသား တပ္မေတာ္ဦးစီးတဲ့ စစ္ေၾကာင္းတြနဲ႔ တနုုိင္ငံလုုံးကိုုျပန္လည္သိမ္းပိုုက္ဖုုိ႔၊ ေက်ာင္းသား ေတြကိုု ပစ္သတ္တဲ့အထိ အေျခေနဆုုိးေနတဲ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကုုိ စနစ္တက်ျပန္လည္စုုဖြဲ႔ဖုုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၆ နွစ္ ၈ ေလးလုုံးအေရးေတာ္ပုုံကုုိ စစ္တပ္ကပစ္ခတ္ျဖိဳခဲြလုုိ႔ နယ္စပ္ေဒသဆီ ထြက္ေျပးခဲ့ၾက ရတဲ့ ကာလ၊ နယ္စပ္တေက်ာမွာ လက္နက္ကုုိင္တုုိက္ပဲြေတြျပင္းထန္ေနစဥ္၊ စင္ျပိဳင္အစိုုးရေတြ၊ တပ္ေပါင္းစုုေတြ ဖြဲ႔ျပီး ျမန္မာစစ္အစိုုးရကုုိ ဘက္ေပါင္းစုုံကေန တုုိက္ခုုိက္ေနၾကတဲ့၊ မာနယ္ပေလာအေျခစိုုက္ သူပုုန္ အဖြဲ႔ေတြ အင္အား အေကာင္းဆုုံးအေျခေနကိုုျပန္ေျပာေနတာပါ။ 

အခုု ၂၆ နွစ္ၾကာျပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ အေျခေနေတြက အဲဒီလုုိမဟုုတ္ေတာ့ပါ။ ABSDF အပါ၀င္ နယ္စပ္ေဒသ တေလ်ာက္ရွိ လက္နက္ကုုိင္ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔အားလုုံးနီးပါး စစ္အစိုုးရနဲ႔ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ထုုိးျပီး သြားၾကပါျပီ။ တဖြဲ႔ခ်င္းလက္မွတ္ထုုိးတဲ့အဆင့္ကုုိေက်ာ္ျပီး အဖြဲ႔အားလုုံး တျပုုိင္တည္းလက္မွတ္ထုုိးတဲ့ တျပည္ လုုံး အပစ္ရပ္ေရးစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဖုုိ႔ UNFC, (ညီညြတ္ေသာ တုုိင္းရင္းသားမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ)၊ TTNC (တနုုိင္ငံလုုံး အပစ္ရပ္ေရး ေကာ္မီတီ) တုုိ႔နဲ႔ ျမန္မာအစိုုးရရဲ့ MPC ( ျငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာ)တုုိ႔ ဒီနွစ္ထဲမွာ အသဲအသန္ေဆြးေႏြးေ နၾကပါတယ္။

တကယ္ကေတာ့ စစ္ပဲြေတြရပ္ျပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးတယ္ဆုုိတာေကာင္းတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ေမးစရာက်န္ ေနတာက လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၆ နွစ္၊ ၈ ေလးလုုံးအေရးေတာ္ပုုံအျပီး ေတာစခုုိစဥ္က ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ အခုု ရေနျပီလား။ အဲဒါေတြရသြားလုုိ႔ အပစ္ရပ္လုုိက္တာလား။ အဲဒါေတြ ရဖုုိ႔အတြက္ အပစ္ရပ္လုုိက္တာလား။ အပစ္ ရပ္ျပီးရင္ ဘာဆက္လုုပ္မွာလဲ။ မူလ ဦးတည္ခ်က္ဆီေရာက္ေအာင္ ဘယ္လိုုဆက္လုုပ္မွာလဲဆုုိတာပါပဲ။

ဒါဟာ ABSDF တဖြဲ႔တည္းအတြက္ေမးခြန္းမဟုုတ္ပါဘူး။ အပစ္ရပ္လုုိက္တဲ့ လက္နက္ကုုိင္ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႔ ေတြအားလုုံးအတြက္ေမးခြန္းျဖစ္ပါတယ္။ 

တကယ္တန္းေျပာမယ္ဆုုိရင္ေတာ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုုးရနဲ႔ အပစ္ရပ္လုုိက္တာဟာ နယ္စပ္က လက္နက္ကုုိင္ ေတာ္ လွန္ေရးအဖြဲ႔ေတြတင္မကပါဘူး။ NLD (အမ်ိးသားဒီမုုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္) နဲ႔ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသားေတြအပါ၀င္ ျပည္တြင္းရွိ နုုိင္ငံေရးပါတီေတြ၊ ဒီမုုိကေရစီအင္အားစုုေတြ အားလုုံးနီးပါးကလဲ နယ္စပ္ကအဖြဲ႔ေတြထက္ ေတာင္ေစာျပီး အပစ္ရပ္လုုိက္ၾကတာလုုိ႔ေျပာနုုိင္ပါတယ္။

အတိအက်ေျပာရမယ္ဆုုိရင္ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြကုုိ၀င္မယ္လိုု႔ေၾကျငာကတည္းက နုုိင္ငံေရးအရ အပစ္ ရပ္လုုိက္တာပါပဲ။ လက္နက္ကုုိင္အဖြဲ႔အခ်င္းခ်င္း အပစ္ရပ္လုုိက္လိုု႔ ၂ ဖက္အေသေပ်ာက္နည္းသြားသလုုိ အစိုုးရနဲ႔ အတုုိက္ခံ အၾကား အပစ္ရပ္ (အျပန္အလွန္ေ၀ဖန္တုုိက္ခုုိက္တာရပ္) ျပီး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေတာ့  ဖမ္းဆီးခံ နုုိင္ငံေရးသမားေတြျပန္လြတ္လာတာ၊ ေနာက္ထပ္အဖမ္းမံရေတာ့တာ၊ အက်ဥ္းေထာင္ အတြင္းေသဆုုံးတာေတြ နည္းသြားတာေပါ့။ 

ဒါေပမယ့္ နယ္စပ္က အဖြဲ႔ေတြအပစ္ရပ္ျပီး ဘာဆက္လုုပ္မွာလဲဆုုိတဲ့ ေမးခြန္းအထုုတ္ခံရသလုုိ NLD၊ ၈၈၊ တုုိင္းရင္း သား ပါတီေတြနဲ႔ ဒီမုုိကေရစီအင္အားစုုေတြအားလုုံးကုုိလဲ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြ၀င္ျပီး ဘာဆက္လုုပ္ မွာလဲ။ တနည္းအားျဖင့္ ေရြးေကာက္ပဲြမ၀င္ခင္ကေပးခဲ့တဲ့ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး၊ တရားဥပေဒစိုုးမုုိးေရးနဲ႔ ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ NLD က ဘယ္လုုိဆက္လုုပ္မွာလဲ။

အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးကေန နုုိင္ငံေရးေဆြးေနြးပဲြေတြဆီသြားမယ္၊ အေျခေနေတြ တေျဖးေျဖးနဲ႔ပုုိေကာင္းလာလိမ့္မယ္ လုုိ႔ နယ္စပ္တေက်ာက လက္နက္ကုုိင္အဖြဲ႔ေတြေမ်ာ္လင့္ခဲ့သလုုိ NLD နဲ႔ လြတ္ေတာ္နုုိင္ငံေရးကိုုလက္ခံခဲ့တဲ့၊ ဦး သိန္းစိန္အစိုုးရကိုု ထိပ္တုုိင္ရင္မဆုုိင္ေတာ့ပဲ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးမူကိုုလက္ခံခဲ့တဲ့ နုုိင္ငံေရးအင္အားစုုအားလုုံး လည္း အလားတူေမ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကမယ္ဆုုိတာ သံသယရွိစရာမလိုုပါဘူး။

ဒီလိုုေမ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ထဲ၀င္သြားတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္နဲ႔ NLD ပါတီ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြ ကေန အခုု ၃ နွစ္တာကာလအတြင္း ဘာေတြေဆာင္ရြက္နုုိင္ခဲ့သလဲ။ နွစ္ ၂၀ နီးပါး ေထာင္က်ခံခဲ့ျပီးမွ ဦးသိန္းစိန္အစိုုးရနဲ႔ပူေပါင္းေဆာင္ရြက္မွရမယ္လိုု႔ ေပၚလစီေျပာင္းလုုိက္တဲ့ မင္းကုုိနုုိင္နဲ႔ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ေတြ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ နွစ္တာအတြင္းဘာေတြေဆာင္ရြက္နုုိင္ခဲ့သလဲ။

ကတိေပးထားတဲ့အတုုိင္း မလုုပ္ျပနုုိင္တဲ့အတြက္ လႊတ္ေတာ္လမ္းေၾကာင္းကိုုစြန္႔ျပီး လူထုုတုုိက္ပဲြလမ္းေၾကာင္းကိုု NLD ကျပန္ေရြးမလား။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုုံအေျခခံဥပေဒကုုိ ဦးသိန္းစိန္အစိုုးရနဲ႔ ၾက့ံခုုိင္ေရးပါတီဖက္က မျပင္ေပးဘူး ဆုုိရင္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကိုု သပိတ္ ေမွာက္မလား။ ဒါေတြဟာ NLD အပါ၀င္ ျပည္တြင္း အင္အားစုုအားလုုံး ဒီေန႔ ဒီေန႔ရင္ဆုုိင္ေနရတဲ့ အဓိက ေမးခြန္းတခုုပါပဲ။

ဒါေပမယ့္ နယ္စပ္က လက္နက္ကုုိင္ေတြေရာ၊ ရန္ကုုန္က နုုိင္ငံေရးပါတီေတြၾကားမွာပါ တူညီေနတဲ့အခ်က္တခုုက ေတာ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုုးရဖက္က မရုုိးသားတာ။ နုုိင္ငံေရး၀ါဒျဖန္႔ေနတာကိုုသိပါလ်က္နဲ႔ လက္ရွိအေျခေနကေန ရုုန္း ထြက္ဖုုိ႔မျဖစ္နုုိင္ဘူး။ လက္ရွိရေနတဲ့နုုိင္ငံေရးအခြင့္အခါေကာင္းေတြကိုု ျငင္းပယ္လိုုက္မယ္ဆုုိရင္ တုုိက္ပဲြေတြ ျပန္ျဖစ္လာမယ္၊ အဖမ္းဆီးေတြ ျပန္ျဖစ္လာမယ္။ ျပည္သူလူထုုပုုိနစ္နာမယ္။ 

ဒါေၾကာင့္ ဖြဲ႔စည္းပုုံ ျပင္ျပင္မျပင္ျပင္ ေရြးေကာက္ပဲြ၀င္မွျဖစ္မယ္။ မျပင္ေပးလုုိ႔ မ၀င္ဘူးဆုုိျပီး သပိတ္ေမွာက္လုုိက္ ရင္ အစိုုးရဖက္က ပုုိၾကိဳက္တဲ့အတြက္ သူ တုုိ႔အကြက္ထဲ၀င္သြားမယ္။ မၾကိဳက္ေသာ္လည္း ေအာင့္ကာနမ္း ရေတာ့မဲ့အေျခေနေရာက္ေနျပီဆုုိျပီး NLD ဖက္က ေျပာဆုုိသံေတြကိုု ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြနီးေလ ပုုိၾကားလာ ရေလျဖစ္လာေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အတုုိက္ခံတုုိ႔အသံ တေျဖးေျဖးနဲ႔ လုုံးပါးပါးလာေနျပီဆုုိျပီး ေ၀ဖန္သံေတြ ထက္လာေနတာေပါ့။


ဘယ္လုုိပဲျဖစ္ျဖစ္ အခုုလုုိ ၈ ေလးလုုံးအေရးေတာ္ပုုံကေန တဆင့္ ေမြးဖြားလာတဲ့ ABSDF ၂၆ နွစ္ျပည့္ေမြးေန႔ ေတာ့ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးလုုပ္ေနၾကတဲ့ နယ္စပ္တေလ်ာက္က လက္နက္ကုုိင္ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔ေတြအားလုုံး၊ လႊတ္ေတာ္ နုုိင္ငံေရး၊ ေရြးေကာက္ပဲြနုုိင္ငံေရး၊ အစိုုးရနဲ႔လက္တြဲေဆာင္ရြက္ေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚ ေရာက္ေနၾကတဲ့ ျပည္တြင္းရွိ ဒီမုုိကေရစီအင္အားစုုအားလုုံးအေနနဲ႔ အေျခေနအရ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ရတဲ့ ယာယီလမ္းေၾကာင္းေတြ အလုုပ္ျဖစ္မျဖစ္ စနစ္တက် ျပန္လည္သုုံးသပ္ဖုုိ႔ လုုိအပ္ေနျပီျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလုုိက္ရပါတယ္။

သတင္းသမား ကာကြယ္ေရးအတြက္ ဘာလုပ္ၾကမလဲ

သူ႔အေတြး သူ႔အျမင္
မီဒီယာ, ကိုပါႀကီး, လူ႔အခြင့္အေရး
အလြတ္ သတင္းေထာက္ ကိုပါႀကီး အသတ္ခံရမႈ အမႈမွန္ ေဖာ္ထုတ္ေရး အတြက္ တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူမ်ားက ေအက္တိုဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမေရွ႕၌ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု – စိုင္းေဇာ္ / ဧရာဝတီ)
အလြတ္သတင္းေထာက္ ကုိေအာင္ေက်ာ္ႏိုင္ ေခၚ ကုိပါႀကီး အသတ္ခံရမႈကုိ လြတ္လပ္စြာ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ အေရးယူေပးဖုုိ႔ ၈၈ မ်ဳိးဆက္အပါ၀င္ လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ေတြ၊ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႔စည္းေတြက ရန္ကုုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ ခန္းမေရွ႕မွာ ဆႏၵျပေတာင္းဆုုိၾကတာ သတင္းေတြထဲ ေတြ႔ရပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ထူးထူးျခားျခား သတင္းစာအဖြဲ႔စည္းေတြ၊ ဂ်ာနယ္လစ္အဖြဲ႔စည္းေတြက အဲဒီလုုိေတာင္းဆုုိတာ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုုးရသစ္လက္ထက္မွာ အတုုိးတက္ဆုုံးေနရာဟာ မီဒီယာ အခန္းက႑ ျဖစ္ပါတယ္လိုု႔ ေျပာထားတဲ့အခ်ိန္မွာ သတင္းေထာက္ကုုိ ဘာေၾကာင့္သတ္တာလဲ။
စာေရးသူသည္ ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္တြင္ အေျခစိုက္ေသာ ေက်ာင္းသား လက္နက္ကိုင္ ABSDF အဖြဲ႕ဝင္ေဟာင္း ျဖစ္ျပီး DVB ၏ သတင္းေထာက္ ေဟာင္းလည္း ျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ေနာ္ေဝႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္လ်က္ ရွိသည္
ဒီလုုိသတ္ျဖတ္မႈအေပၚ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အဖြဲ႔စည္းေတြက ဘာေၾကာင့္ မေ၀ဖန္ဘဲ ၿငိမ္ခံေနၾကတာလဲ။ ႏိုင္ငံတကာရွိ သတင္းသမား ကာကြယ္ေရးအဖြဲ႔ေတြ၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အဖြဲ႔ေတြကေရာ ျမန္မာသတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ အေျခအေနကုုိ အရင္လုုိ အေလးထားပါေသးရဲ့လား။
ဒီအေၾကာင္းကုိ သိခ်င္တဲ့က်ေနာ္ဟာ ေအာက္တုိဘာလ ၂၉  ရက္ေန႔က ေနာ္ေ၀ႏိုင္ငံ၊ ေအာ္စလိုမွာ က်င္းပတဲ့ သတင္းသမားမ်ား သတ္ျဖတ္ခံရမႈ တားဆီးေရး ႏိုင္ငံတကာေန႔ (The International Day to End Impunity for Crimes against Journalists) ေဆြးေႏြးပြဲဆီ ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။
Fritt Ord (လြတ္လပ္စြာ ထုုတ္ေဖၚေျပာဆုိခြင့္) အဖြဲ႔က ဦးစီးက်င္းပတဲ့ အဲဒီေဆြးေႏြးပဲြမွာ ယူနက္စကုိ ဌာေနကုုိယ္စားလွယ္က အဖြင့္စကားေျပာၿပီး ေနာ္ေ၀ႏိုင္ငံျခားေရးဌာမွ ဒုု၀န္ႀကီး၊ ဥေရာပ သတင္းစာဆရာမ်ား အသင္းမွ ကုုိယ္စားလွယ္တဦးနဲ႔ ေနာ္ေ၀ ဂ်ာနယ္လစ္သမဂၢ၊ ေနာ္ေ၀ စာေရးဆရာအဖြဲ႔၊ ေနာ္ေ၀ သတင္းစာအသင္း၊ ေနာ္ေ၀ အယ္ဒီတာအသင္းက သတင္းသမားေတြနဲ႔ စိတ္၀င္စားသူ ၆၀ ခန္႔ တက္လာၾကတာေတြ႔ရပါတယ္။
နုုိ၀င္ဘာ ၂ ရက္ေန႔မွာ က်ေရာက္တဲ့ ဒီႏိုင္ငံတကာေန႔ကုုိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်င္းပဖုုိ႔ရွိ မရွိေတာ့ မသိရေသးပါ။
ဒီပဲြမွာ အဓိက ေဆြးေနြးတဲ့အေၾကာင္းအရာက ဥပေရာတုုိက္အတြင္းက သတင္းသမားေတြရဲ႕ အေျခေနဆုုိေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ကုုိပါႀကီးကိစၥ တင္ျပဖုုိ႔ အခြင့္မသာဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီလုုိနဲ႔ ေဆြးေႏြးပဲြ ခဏနားခ်ိန္မွာ ဥေရာပ သတင္းဆရာအသင္းမွ ကုိယ္စားလွယ္ ဝီလ်ံ ေဟာ္စေလ (William Horsley) ဆီသြားၿပီး ေနာ္ေ၀ေရာက္ ျမန္မာေတြက ေနာ္ေ၀အစိုုးရဆီ ပုုိ႔ထားတဲ့ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ကို သြားေပးမိပါတယ္။
“ခင္ဗ်ားတုုိ႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ဒီမုုိကေရစီ ျပဳျပင္ေရးလမ္းေၾကာင္းကုုိ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက စံျပအျဖစ္ေတာင္ ဥပမာ ေပးေနၾကတာပဲ။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလုုိျဖစ္ေနရတာလဲ’’ လုုိ႔ သူက ေမးခြန္းထုုတ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေအာင္ဆန္းစုုၾကည္လည္း အစိုုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနတယ္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလည္း ေဆြးေႏြးေနတယ္ဆုုိေတာ့ ဘာမွ ျပႆနာ မရွိေတာ့ဘူးဆုိၿပီး အေနာက္တုိင္း သတင္းစာဆရာေတြက နားလည္ထားတယ္လိုု႔ သူကဆုိပါတယ္။
ဆုုိလုုိတာက ျမန္မာ့အေရးဟာ ကမာၻ႔သတင္းေလာကက စိတ္၀င္စားတဲ့အေရး မဟုုတ္ေတာ့ပါ။ ဆီးရီးယားနဲ႔ အီရတ္မွာ ေသာင္းက်န္းေနတဲ့၊ သတင္းေထာက္ေတြကို ေခါင္းျဖတ္သတ္ေနတဲ့ ISIS အေရးက သူတုုိ႔အတြက္ အဓိကျဖစ္ေနၿပီ။ ယူကရိန္း အေရွ႕ပုုိင္းျပသာနာက ဒုုတိယေနရာ ယူထားပါတယ္။ ေနာက္ ပါလက္စတုုိင္း၊ အစၥေရး တုုိက္ပဲြ စသျဖင့္။
ျမန္မာ့အေရးကုိ တုိက္႐ုိက္ စိတ္၀င္စားမႈ မရွိဘူးဆုိေပမဲ့ သူတုုိ႔ေဆြးေႏြးတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြက ျမန္မာ သတင္းသမားေတြအတြက္ စိတ္၀င္စားဖုုိ႔ အေတာ္ေကာင္းပါတယ္။ ဥေရာပႏိုင္ငံေတြမွာ သတင္းသမားေတြကုုိ ဘယ္လုုိ မွတ္ပုုံတင္ လုပ္ေပးသလဲ၊ ဘယ္လုုိ အလုပ္ခန္႔သလဲ၊ လုံၿခံဳေရးတာ၀န္၊  အသက္အာမခံေၾကး ဘယ္လုိ လုပ္ေပးသလဲ။ ၿပီးေတာ့ ဒီဘက္ႏိုင္ငံေတြမွာ ေခတ္စားလွတဲ့ အလြတ္သတင္း ေထာက္ (Freelance Journalist) ေတြရဲ႕ တာ၀န္နဲ႔ လုံၿခံဳေရးအေၾကာင္း။
တခါ ကမာၻ႔ေဒသတခ်ဳိ႕က သတင္းသမားေတြရဲ႕ လုံၿခံဳေရးအေၾကာင္း ေအာ္စလုိ တကၠသုိလ္က သုေတသလုပ္ထားတဲ့ မွတ္တမ္းနဲ႔ ဖိလစ္ပုိင္ႏိုင္ငံမွာ သတင္းသမားေတြ အစုအၿပံဳလုိက္ အသတ္ခံရမႈအေၾကာင္း ဗီဒီယုိ မွတ္တမ္းကလည္း စိတ္၀င္စားဖြယ္ ေကာင္းလွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ထူးျခားတာက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သတင္းေထာက္ကုိ သတ္သူက အစိုးရတပ္ျဖစ္ေနၿပီး တျခားႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ၊ ခြဲထြက္ေရးသူပုန္ေတြ၊ မာဖီးယားဂုုိဏ္းေတြ ျဖစ္ေနျခင္းပါပဲ။
သုေတသီ မာတီ ဟားဗစ္ခ္ (Marte Havik) ရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္အတုိင္းဆုိရင္ သတင္းဌာနတခုုအတြက္ အဓိက စိန္ေခၚခ်က္ဟာ ေငြေၾကးနဲ႔ တျခားကိစၥေတြ မဟုုတ္ဘဲ သတင္းသမားေတြရဲ႕ လုုံၿခံဳေရးျဖစ္တယ္လိုု႔ ေျပာပါတယ္။ ပဋိပကၡ ျဖစ္ေနတဲ့ေဒသမွာ သတင္းယူမယ့္ သတင္းေထာက္ေတြအတြက္ ေရွးဦးသူနာျပဳသင္တန္း၊ လုံၿခံဳေရးသင္တန္း၊ အသက္အာမခံေတြကို အေသအခ်ာ လုပ္ေပးေစခ်င္တယ္လုိ႔ သူေမးျမန္းခြင့္ရခဲ့တဲ့ သတင္းေထာက္ေတြက ေျပာတယ္လိုု႔ ဆုုိထားပါတယ္။
က်ေနာ္တုုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေရာ သတင္းသမားေတြကို ေတြ႔ဆုုံေမးျမန္းၿပီး သုုေတသန လုုပ္တာမ်ိဳး ရွိပါရဲ႕လား။ တကၠသုိလ္ေတြမွာ မီဒီယာဌာန အေသအခ်ာ ရွိပါရဲ႕လား။ ထားေတာ့။ ဒါေတြက အစိုးရဘက္က တာ၀န္ယူရမယ့္ အပုိင္းပါ။ သတင္းသမားေတြ ကိုယ္တုိင္ ပါ၀င္ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ဂ်ာနယ္လစ္ကြန္ရက္တုုိ႔၊ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ (ယာယီ) တုိ႔မွာေရာ သတင္းသမား ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မူ၀ါဒေတြ၊ လုုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ရွိပါရဲ႕လား။
ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္ အေစာပုိင္းကာလေတြမွာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ တုိးတက္လာတယ္ဆုိေပမယ့္ သတင္းသမားအခြင့္အေရး တုိးတက္လာတာမ်ဳိးေတာ့ မေတြ႔မိေသးပါ။ ေလာေလာဆယ္ သတင္းေထာက္ ၁၀ ဦး ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံထားရပါတယ္။ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ကိုယ္တုိင္က ဂ်ာနယ္ေတြကို တရားစြဲဆုိထားပါတယ္။ အခုေတာ့ အလြတ္ သတင္းေထာက္ကုိပါ ပစ္သတ္တဲ့အဆင့္အထိ ေရာက္လာတယ္ဆုိေတာ့ န၀တ၊ မဆလ ေခတ္ထက္ေတာင္ အေျခေနက ပုိဆုိးသြားတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။
တခါ သတင္းေထာက္အခြင့္ေရးကို ေျပာမယ္ဆုုိရင္ ျပန္ၾကားဌာနတခုုတည္းနဲ႔ မဆုိင္ေတာ့ဘဲ အလုပ္သမားဌာနတုုိ႔၊ အခြန္ဌာနတုုိ႔ အပါ၀င္ ဌာနအေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ ဆက္စပ္ေနမယ္လိုု႔ ထင္ပါတယ္။
ဥပမာ သတင္းစာတုုိက္၊ ဂ်ာနယ္တုုိက္ေတြ အမ်ားႀကီးေပၚလာေပမယ့္ အဲဒီ သတင္းစာတုုိက္ေတြဟာ ဘယ္လုုိ အဆင့္တန္းရွိရမယ္။ ၀န္ထမ္းဘယ္နွဦး ခန္႔ရမယ္။ ၀န္ထမ္းေတြကို ဘယ္လုုိအဆင့္တန္းနဲ႔အညီ ထားရမယ္။ သတင္းေထာက္ေတြကို ဘယ္လုုိ လစာေပးရမယ္၊ ဘယ္လုုိ တာ၀န္ခံရမယ္၊ အသက္အာမခံေၾကး အပါအ၀င္ သတင္းေထာက္အတြက္ လုုိအပ္ခ်က္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္မႈ ရွိမရွိ ဘယ္အဖြဲ႔စည္းေတြ တာ၀န္ယူ စစ္ေဆးေနသလဲ။
တခါ သတင္းေထာက္ေတြကို ဘယ္လိုု မွတ္ပုုံတင္လုုပ္ေပးသလဲ။ အလြတ္သတင္းေထာက္ကုုိေရာ ဘယ္လိုု သတ္မွတ္သလဲ။ အစုုိးရဆီ အခြန္ဘယ္လုုိ ေဆာင္သလဲ။ အစုုိးရဘက္ကေရာ သတင္းေထာက္ေတြအတြက္ ဘာလုုပ္ေပးသလဲ။ ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီးဌာန ကိုယ္တုုိင္မွာေရာ တႏိုင္ငံလုုံးက သတင္းေထာက္စာရင္း ရွိပါရဲ့လား။ စသျဖင့္ စဥ္းစားစရာေတြ အမ်ားႀကီး ေပၚလာပါတယ္။
အနွစ္ျပန္ခ်ဳပ္ရမယ္ ဆိုုရင္ေတာ့ ဒီမုုိကေရစီ လုုိလားသူေတြ၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ လုုိလားသူေတြဟာ ဒီမုုိကေရစီ အခြင့္ေရးနဲ႔ သတင္လြတ္လပ္ခြင့္ကုုိ ေတာင္းဆုုိတာ အျပင္ ဒီမုုိကေရစီတုုိက္ပဲြ၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ တုုိက္ပဲြအတြင္း ပါ၀င္ခဲ့သူေတြ၊ ထိခုုိက္ဒဏ္ရာရသူေတြ၊ က်ဆုုံးသြားသူေတြအတြက္ ဘယ္လုုိ တာ၀န္ယူေပးမလဲ ဆုုိတာကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖုုိ႔ လုုိလာေနပါတယ္။
အရင္က မစဥ္းစားျဖစ္ရင္ေတာင္ အခုုစဥ္းစားဖုုိ႔ လုုိလာပါၿပီ။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဖြဲ႔စည္းကာစ သတင္းအဖြဲ႔ေတြ၊ မီဒီယာအဖဲြ႔ေတြဟာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ေတာင္းဆုုိတာအျပင္ သတင္းသမား ကာကြယ္ေရးအတြက္ ဘာလုုပ္ေပးၾကမလဲ ဆုုိတာကိုပါ အေသအခ်ာ စဥ္းစားဖုုိ႔ လုုိလာေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ဒီလုုိ သတင္းအဖြဲ႔ထဲမွာ မပါေသးတဲ့ သတင္းသမားေတြ၊ သတင္းစာတုုိက္၊ ဂ်ာနယ္တုုိက္ေတြကလည္း ဒီအဖြဲ႔ေတြထဲ ၀င္ေရာက္တာ၀န္ထမ္းၿပီး သတင္သမားကြယ္ေရးအတြက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။
အလားတူ ျမန္မာႏိုင္ငံ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ အကူညီေပးေနပါတယ္ဆုုိတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အဖဲြ႔အစည္းေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ အစိုုးရေတြအေနနဲ႔လည္း သတင္းေထာက္သင္တန္း ေပးဖုုိ႔ခ်ည္း လုုပ္မေနဘဲ သင္တန္းေပးလုုိက္တဲ့ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ လုုံၿခံဳေရးအတြက္ပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖုုိ႔ လုုိလာေနပါတယ္။
သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ လုုပ္ငန္းခြင္အေျခအေန ဘယ္လုုိရွိသလဲ။ လစာနဲ႔ တျခား အခြင့္အေရးေတြ ဘယ္လိုု ေပးထားသလဲ။ အသက္အာမခံေၾကး အပါအ၀င္ ထိခုုိက္ဒဏ္ရာရမႈ အတြက္ ဘယ္လုုိမူေတြ၊ လုုပ္ထုုံးလုုပ္နည္းေတြ ရွိသလဲ။ ဒါေတြကို အေသခ်ာစဥ္းစားဖိုု႔ လုုိပါတယ္။
အခ်ိန္ယူလုုပ္ရမယ့္ အဲဒီလုုပ္ငန္းစဥ္ေတြ မတုုိင္မီ အခုုေလာေလာဆယ္ ထလုုပ္သင့္တာကေတာ့ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ အဖဲြ႔အစည္းေတြ၊ နာမည္ႀကီး သတင္းစာတုုိက္၊ ဂ်ာနယ္တုုိက္ေတြ အားလုုံး စုုစည္းၿပီးျဖစ္ေစ၊ မစုုစည္းႏိုင္ရင္လည္း သီးျခားစီျဖစ္ေစ အသတ္ခံလုုိက္ရတဲ့ အလြတ္သတင္းေထာက္ ကုုိပါႀကီးအတြက္ တစုုံတရာထုုတ္ေျပာဖုုိ႔ အေရးေပၚ လုုိအပ္ေနၿပီျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလုုိက္ရပါတယ္။

Wednesday, October 29, 2014

ေျဖရွင္းရမယ့္ သတင္းေထာက္သတ္မႈ

မ်က္ေမွာက္ေရးရာ / သတင္းသံုးသပ္ခ်က္

ေျဖရွင္းရမယ့္ သတင္းေထာက္ သတ္မႈ


ဒီတပတ္ ျမန္မာ့မ်က္ေမွာက္ေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ အလြတ္သတင္းေထာက္ ကိုပါႀကီးကို စစ္တပ္က ပစ္ခတ္ အေသဖမ္းဆီးလိုက္တယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကိုသာမက သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကိုပါ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ထိခိုက္သြားေစတယ္လို႔ သံုးသပ္သူေတြက ဆိုၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ ႔ေန ဦးသိန္းသန္းဦး၊ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားသူလည္းျဖစ္ သတင္းသမားတဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ဦးထက္ေအာင္ေက်ာ္တို႔နဲ႔ ဦးေက်ာ္ဇံသာက ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ထားပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ပထမဦးဆံုး ကိုထက္ေအာင္ေက်ာ္နဲ႔ စပါရေစ။ ကိုထက္ေအာင္ေက်ာ္တုိ႔က တခ်ိန္က ၈၈ ေတာခိုခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းသား။ ေနာက္ပိုင္းမွာ သတင္းေထာက္ ျဖစ္လာခဲ့တယ္ဆုိေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီလို အေျခအေနမ်ဳိးမွာ အထူးသျဖင့္ နယ္စပ္ေဒသမွာ activists နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူနဲ႔ သတင္းသမားဆိုတာ ခြဲျခားရ၊ ျပတ္ျပတ္သားသား ရွိပါသလား။

ဦးထက္ေအာင္ေက်ာ္ ။ ။ အဲဒီလုိ ေျပာဖို႔ေတာ့ ခက္မယ္ထင္တယ္။ ဥပမာ က်ေနာ္တို႔ဆိုရင္ ၈၈ မွာ ပါခဲ့တယ္။ ကိုပါႀကီးလည္း ၈၈ မွာ ပါခဲ့တယ္။ သံုးေရာင္ျခယ္အဖြဲ႔မွာ ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လံုၿခံဳေရးမွာပါတယ္။ ဓါတ္ပံုေတြထဲမွာ ေတြ႔ရတယ္။ အခု အဖမ္းခံရတာ အသတ္ခံရတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ အလြတ္သတင္းေထာက္ ျဖစ္တယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔လည္း လုိအပ္ခ်က္အရ ဗမာျပည္ႏိုင္ငံေရး၊ ဗမာျပည္ သတင္းေလာကရဲ ႔ လုိအပ္ခ်က္အရ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လြတ္လပ္ခြင့္မွာ ႏိုင္ငံေရးအရ ေျပာင္းလဲဖို႔လုပ္သလို၊ သတင္းမီဒီယာကလည္း ႏုိင္ငံေရးမွာ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လြတ္လပ္ခြင့္မွာ အေရးႀကီးတဲ့အတြက္ တာဝန္ဝင္ထမ္းၾကတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔က activist-turn journalist ေပါ့ ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ တျခားႏုိင္ငံေတြမွာလည္း ရွိပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရး ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ Activist ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတိုင္း အခု သူတုိ႔ ပစ္သတ္လိုက္ရေအာင္ ႀကီးက်ယ္တဲ့ အျပစ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး ထင္ပါတယ္။ ဒီသတင္းသမားတေယာက္ဟာ activist ျဖစ္ရင္လဲ ဆရာသိန္းသန္းဦး ဘယ္လုိ သေဘာရပါလဲ။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ဒီဟာကေတာ့ ျပႆနာ မဟုတ္ဘူးဗ်။ Out of question ပဲ။ သူဟာသူ သတင္းသမားျဖစ္ျဖစ္၊ သူပုန္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဓျမပဲျဖစ္ျဖစ္ ဖမ္းဆီးတဲ့အခါမွာ ျပဌာန္းခ်က္ေတြရွိတယ္။ ညဥ္းပမ္းႏိွပ္စက္ၿပီးေတာ့ ေမးျမန္းတာ၊ စစ္ေၾကတာကို ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ဥပေဒပုဒ္မ (၃၃၁) အရ တားဆီးထားတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကိုပါႀကီးဟာ အလြတ္သတင္းေထာက္လား၊ Activist လား၊ သူပုန္လားဆိုတာ ျပႆနာ မဟုတ္ဘူး။ ဒီလူကို ဘယ္လိုဆက္ဆံသလဲ။ ဆက္ဆံေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြက ဥပေဒနဲ႔ ကိုက္ညီရဲ ႔လားဆုိတာကို က်ေနာ္တို႔ ဆံုးျဖတ္ရမွာပဲ။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဆိုေတာ့ သူ႔အေပၚကို ဆက္ဆံခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဥပေဒေလာက က အမွန္တကယ္ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ပါ့မလား။ သူဟာ ဘယ္လို စစ္ေဆးျခင္း ခံခဲ့ရတယ္ဆိုတာမ်ုိးကို ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္မယ့္ အေျခအေနရွိပါသလား။ ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားစီရင္ေရးေလာကမွာ။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ အခုအေနအထားကေတာ့ ထူးျခားခ်က္ေလးေပါ့။ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အေနအထား။ ဒီလုိ အျဖစ္အပ်က္မ်ုိးက က်ေနာ္တုိ႔ တုိင္းျပည္မွာ စစ္အာဏာရွင္ အုပ္စိုးတဲ့ တုိင္းျပည္မွာ စစ္အာဏာရွင္ရဲ ႔ ယဥ္ေက်းမႈပါပဲ။ ဒီလို စစ္ေၾကာေရးစခန္းေတြမွာ အသက္ဆံုးရႈံုးခဲ့တဲ့လူေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ က်ေနာ္တို႔ကိုယ္တိုင္လည္း ဗိုလ္ခင္ညႊန္႔ စစ္ေထာက္လွမ္းေရး စစ္ေၾကာစခန္းေတြမွာ လူမဆန္တဲ့ ညဥ္းပမ္းႏိွပ္စက္မႈမ်ဳိးစံု ခံခဲ့ရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ေခတ္ ၁၉၉၀ မွာ မႏၱေလးမွာ … အတြင္းေရးမွဳး ဦးေမာင္ကို၊ ရန္ကုန္တုိင္းက အန္အယ္လ္ဒီ ဥကၠ႒ ဦးေမာင္ကို၊ ခရမ္းျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးတင္ေမာင္ဝင္းတို႔ စစ္ေၾကာေရး ေထာက္လွမ္းေရးစခန္းမွာ အသက္ဆံုးရႈံးခံခဲ့ရတယ္။ အသတ္ခံခဲ့ရတယ္။ ေသတဲ့အထိ ညဥ္းပမ္းႏိွပ္စက္ခံခဲ့ရတယ္။ အဲဒီအမႈေတြ ျပန္မေဖာ္ႏုိင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ အခုထူးျခားတဲ့ အေျခအေနကေတာ့ က်ေနာ္တို႔မွာ ဒီမုိကေရစီရွိသလိုလို ေျပာေနၿပီးေတာ့ အခု တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္တယ္ဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက သူတုိ႔ဟာ အရပ္သားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္တဲ့လူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္တဲ့လူ ျဖစ္ပါတယ္။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေတာ့ ရွိေနလို႔ လူ႔အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာေတြေတာင္ ရပ္ပါေတာ့လို႔ ေျပာတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီလူသတ္မႈႀကီးက ဘြားဘြားႀကီးေပၚလာတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီအဆင့္မွာေတာ့ ဥပေဒနဲ႔အညီ စံုစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ ရမယ္ဆိုရင္ သူမွာ ဘာဒဏ္ရာေတြရွိလဲ။ အေလာင္းေဖာ္ခြင့္ရတယ္ဆုိရင္ ဘာဒဏ္ရာေတြ ရွိလဲ။ ဘယ္လို အေနအထားေတြ ျဖစ္ေနသလဲ။ ဒါေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ အလင္းေရာင္ေအာက္မွာ ႏုိင္ငံတကာ မ်က္စိေအာက္မွာ စစ္ေဆးခြင့္ရမယ္လို႔ က်ေနာ္ ယံုၾကည္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ နယ္စပ္ေဒသမွာ အဲဒီလိုပဲ ကိုပါႀကီးလိုပဲ လႈပ္ရွားမႈသတင္းေတြကို လိုက္ေနတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြရဲ ႔ အခုလက္ရွိ လံုၿခံဳေရး အေျခအေန ဘယ္ေလာက္အထိ ရွိပါသလဲ။

ဦးထက္ေအာင္ေက်ာ္ ။ ။ ဗမာျပည္မွာက အခု ပြင့္လင္းလာတယ္။ အရင္ကေတာ့ ထားေတာ့။ ပြင့္လင္းလာတဲ့အခါမွာ သတင္းသမဂၢတုိ႔၊ ဂ်ာနယ္လစ္ကြန္ရက္တုိ႔ အဖြဲ႔ေတြလည္း ေပၚလာတာေပါ့။ ဂ်ာနယ္တိုက္ေတြ ရွိသလို၊ အလြတ္သတင္းေထာက္ေတြ၊ ဆုိရွယ္မီဒီယာေတြလည္း ရွိတယ္အခါၾကေတာ့ Netizens ေတြလည္းရွိေတာ့ ဒါက လြတ္လပ္စြာ သတင္းယူခြင့္ ရွိရမွာေပါ့။ အခုနေျပာသလို အခုက ေျပာင္းလဲေနၿပီ။ နယ္စပ္မွာရွိတဲ့ အဖြဲ႔ေတြအားလံုးနဲ႔လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လုပ္ၿပီးေတာ့ ဒီမုိကေရစီ သြားေနၿပီ။ ဖယ္ဒရယ္ကိစၥ ေဆြးေနြးေနၿပီဆိုတဲ့အခါၾကေတာ့ ဒီလိုမ်ုိးက လံုးဝမျဖစ္သင့္ဘူး။ အားလံုး ဘယ္သတင္းေထာက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ လြတ္လပ္စြာ သတင္းယူခြင့္ရွိေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔လိုတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႔ကေရာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြက အာမခံဖို႔ လိုတယ္လို႔ အဲဒီလိုျမင္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ နယ္စပ္ေဒသမွာ အစိုးရရဲ ႔ တရားဥပေဒ စိုးမုိးမႈက သိပ္ႀကီးႀကီးမားမား ထိေရာက္မႈ မရွိဘူးလုိ႔ဆုိရင္ ရလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ နယ္စပ္ေဒသမွာေတာ့ ကိုပါႀကီး ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ေနရာေတြမွာဆိုရင္။ ဆိုေတာ့ ဒီလုိ ကိုထက္ေအာင္ေက်ာ္ ေျပာသလို သတင္းေထာက္ေတြ လြတ္လပ္စြာ သတင္းယူခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အာမခံခ်က္ အျပည့္အဝရွိဖို႔လိုတယ္ ဆိုတဲ့ကိစၥကို ဆရာသိန္းသန္းဦး ဘာျဖည့္ေျပာလိုပါလဲ။ ျပည္တြင္းထဲမွာ အဲဒီလိုမ်ုိး ရွိပါသလား။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ယခုဟာကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ သိပ္မၾကာေသးခင္က ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္နဲ႔ သတင္းအဖြဲ႔ေတြ ေတြ႔ေတာ့။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွစ္ေယာက္ကို တာဝန္ေပးမယ္။ ေနာက္တခါ သတင္းယူခြင့္ရေအာင္ ထုတ္ျပန္ေပးမယ္။ ဒါက ေကာင္းတဲ့အလားအလာေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ တုိင္းျပည္မွာ တခါမွ မရွိခဲ့ေသးဖူးဘူး။ အဲဒီအေနအထား ေျပာေနရင္တန္းလန္းနဲ႔ ဒါကေတာ့ ေအာက္ေျခက ျဖစ္သြားတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ မထိန္းႏိုင္မသိမ္းႏုိင္ဘဲနဲ႔ သူတုိ႔က က်င့္သံုးေနၾကကို။ ဒီလုိ အလုပ္ေတြက လုပ္ေနၾကျဖစ္ေနေတာ့ အထက္က ထိန္းသိမ္းဖို႔ အခ်ိန္မမီလိုက္ဘဲ ျဖစ္သြားတယ္လို႔ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။ အကာအကြယ္ေပးမွ သတင္းေထာက္ေတြရဲ ႔ ဘဝက အထူးသျဖင့္ သတင္းယူတဲ့ေနရာမွာ နယ္စပ္ေဒသေတြလို ႏွစ္ဖက္ ဘယ္သူလက္ထဲ အာဏာရွိမွန္းမသိတဲ့ ေနရာေတြမွာ ေတာ္ၾကာ ဟိုဖက္က သတ္သလို၊ ဒီဖက္က သတ္သလိုကိစၥမ်ဳိးေတြ ေပၚေပါက္လာမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီလို အစီအစဥ္မ်ဳိးေတြေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ႀကိဳဆိုရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးက ဖြဲ႔ေပးတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႏွစ္ေယာက္ကို သတင္းထုတ္ျပန္ေရးဆိုၿပီး ေျပာလိုက္တဲ့ မၾကာခင္မွာပဲ အခုကိစၥ ျဖစ္လာတာပါ။ အဲဒီလိုဆုိေတာ့ ကိုပါႀကီးကိစၥကို သူတုိ႔ဆီကပဲ သတင္းထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ထုတ္ျပန္တဲ့သတင္းအေပၚ ကိုထက္ေအာင္ေက်ာ္ သတင္းသမားတဦးအေနနဲ႔ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ဦးထက္ေအာင္ေက်ာ္ ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရသေလာက္ေတာ့ ထုတ္ျပန္တဲ့သတင္းက ကလိုထူးေဖာ - ဒီေကဘီေအနဲ႔ က်ေနာ္ သတင္းေတြၾကားရတယ္။ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္တယ္။ ဒီေကဘီေအ က အစုိးရစစ္သားေတြကို ဖမ္းတယ္ေပါ့။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ သတင္းယူဖို႔သြားတဲ့ ကိုပါႀကီးကို ဖမ္းမိၿပီးေတာ့ ကိုပါႀကီးက ဒီေကဘီေအဖက္က ဗိုလ္ႀကီးအဆင့္ရွိတဲ့ ျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ဘာညာေပါ့။ စစ္တပ္က ထုတ္ျပန္တဲ့အထဲမွာ ေတြ႔ရတယ္။ ဓါတ္ပံုကလည္း ကိုမုိးသီးတို႔နဲ႔ ပံုကိုတင္ၿပီးေတာ့ သတင္းေထာက္မဟုတ္ဘူး၊ ဒီေကဘီေအ က လူဆုိၿပီးေတာ့ အဲဒီလို ဓါတ္ပံုနဲ႔ တင္ထားတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးေနခ်ိန္မွာ လက္နက္ယူၿပီးေတာ့ ထြက္ေျပးတယ္ဆိုတာကေတာ့ လံုးဝမျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ အဲဒါက သူက သတင္းေထာက္ လက္နက္ယူၿပီး ထြက္ေျပးတယ္ဆိုတာ အဲဒါက ဟာသ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီ ျဖစ္စဥ္တခုလံုးကို ဥပေဒကလည္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမရွိ၊ အေပၚက ညႊန္ၾကားခ်က္ကလည္း သတင္းသမားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ညႊန္ၾကားခ်က္က ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မရွိေတာ့ ေအာက္ေျခက စစ္ေဆးၿပီးေတာ့ လက္လြန္သြားတဲ့အခါၾကမွ ျဖစ္သလို ထုတ္ျပန္လိုက္ရတဲ့ ယုတ္တိမရွိတဲ့ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္လို႔ အဲဒီလုိ ျမင္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ စစ္တပ္ဖက္က ထုတ္ျပန္သလို၊ ဒီေကဘီေအ ကလည္း ေျပာပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ သတင္းေထာက္ကေမးတယ္ ကိုပါႀကီး က ခင္မ်ားတို႔ဆီကလားဆိုေတာ့ ဒီေကဘီေအ က မဟုတ္ပါဘူး၊ လံုးဝမရွိဘူးဆုိၿပီး လံုးဝျငင္းပါတယ္။ အဲဒီ ျပန္ၾကားေရးေကာင္စီက။ အဲဒီအဖြဲ႔ေတာင္ မရွိဘူးလို႔ ဆုိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ တရားရံုးမွာ တကယ္တမ္း တရားဥပေဒအရ ဒီကိစၥကို စစ္ေဆးၾကမယ္ဆိုရင္ ဒီလို ညဥ္းပမ္းႏိွပ္စက္တာအျပင္ ကိုပါႀကီးဟာ သူပုန္ဟုတ္မဟုတ္ ဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့အခ်က္ကို စစ္ေဆးစရာအေၾကာင္းတရာ ျဖစ္လာႏုိင္ပါသလား။ အဲဒီလို ျဖစ္လာႏိုင္တယ္ဆိုရင္ အစိုးရရဲ ႔ စြပ္စြဲခ်က္၊ စစ္တပ္ရဲ ႔ စြပ္စြဲခ်က္တခုတည္းကိုပဲ အတည္ယူၾကမလား။ ဒီေကဘီေအဖက္ရဲ ႔ ေခ်ပခ်က္ကို ဘယ္လို စဥ္းစားမလဲ။ တရားဥပေဒအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ ကိုပါႀကီးက ျမန္မာႏိုင္ငံသားတေယာက္ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသား တေယာက္မဟုတ္ရင္လဲ လူတေယာက္ကို စိတ္တုိင္းက် License to kill,  James Bond မွ မဟုတ္ဘဲ သတ္ခြင့္ ဘယ္ရွိပါ့မလဲ။ အခု ကိုပါႀကီးကိစၥက သက္ဆိုင္ရာ သူ႔ဇနီးကလည္း အေလာင္းစစ္ေဆးခြင့္ေတြ ေတာင္းထားတယ္။ အေလာင္းေဖ်ာက္တာ ပုဒ္မ ၂၀၁ ဥပေဒအရ ေျပာရလို႔ရွိရင္။ စစ္ေၾကာေရးမွာ ညဥ္းပမ္းႏိွပ္စက္တာ ပုဒ္မ ၃၃၁။ ေနာက္ ဒါက လူသတ္မႈျဖစ္တယ္။ ဒါေတြက ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္တရပ္နဲ႔ စံုစမ္းမွသာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲဒီ ေကာ္မရွင္မွာလည္း လက္ကိုင္တုတ္ေတြ မပါဝင္ဘဲနဲ႔ ျပည္သူလူထု ေလးစားတဲ့ ႏုိင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ လြတ္လပ္တဲ့ ဥပေဒပညာရွင္ေတြ ပါၿပီးေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈလုပ္မွ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔တုိင္းျပည္မွာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ တကယ္ရွိသလား။ ဥပေဒအရာမွာ ႏိုင္ငံသားတုိင္း တန္တူခြင့္ရွိသလား။ ဥပေဒက ႏုိင္ငံသားတုိင္းကို အကာအကြယ္ကို တန္တူရထုိက္တဲ့ ဟုတ္မဟုတ္ကို ဒီအမႈက အေျဖေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ စစ္တပ္ရဲ ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေတာ့ လက္နက္လုၿပီး ထြက္ေျပးလို႔ ပစ္သတ္ရတယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ကေရာ။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ လက္နက္လုၿပီး ထြက္ေျပးလဲ ေျခေထာက္ပစ္လို႔ ရပါတယ္။ ေျခေထာက္ပစ္ၿပီးေတာ့ လဲသြားေအာင္ လုပ္လုိ႔ရပါတယ္။ ဒါေတြက ဟုတ္တယ္မဟုတ္ဘူးဆုိတာ ဘယ္သူမွ မသိဘူး။ ဒါက သူတုိ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္သက္သက္ပဲ ျဖစ္တယ္။ ဒါကို စံုစမ္းစစ္ေဆးမွရမယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမႈက ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း ကိုပါႀကီးကို စက္တင္ဘာလကုန္မွာ ဖမ္းတယ္။ အဲဒီလို ျဖစ္သြားရင္ ခ်က္ခ်င္းထုတ္ျပန္ေပါ့။ အခုက မိသားစုက ေပ်ာက္လို႔လိုက္ရွာ။ ဟိုက ဒီဖက္လႊဲခ်၊ နယ္ဝန္ႀကီးက တဖက္ကလႊဲခ်၊ တပ္က ဒီလႊဲခ်။ ဟို ဖမ္းသြားတဲ့လူက က်ေနာ္မသိဘူး သူဖမ္းေပးတာ။ အဲဒီလို ကေသာင္းကနင္းေတြ ျဖစ္ၿပီးမွ သတင္းထြက္လာေတာ့မွ ထုတ္ျပန္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ဥပေဒစကားနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ After-thought ေနာက္မွ အႀကံရၿပီးေတာ့ ထုေခ်တာေပါ့။ ေစာေစာစီးစီးက ရိုးရိုးသားသား ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းဆိုရင္ တမ်ဳိးေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ ဖမ္းလိုက္တယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ဒီလုိထြက္ေျပးလို႔ ဒီလုိျဖစ္သြားပါတယ္လို႔ ဦးေအာင္ထုတ္ခဲ့ရင္ေတာ့ ဒီဟာ လက္ခံဖြယ္အေၾကာင္းရွိတယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ ကိုထက္ေအာင္ေက်ာ္ကို က်ေနာ္ ေမးခ်င္တာက အဲဒီလိုဆုိရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သတင္းလြတ္လပ္စြာရယူခြင့္၊ သတင္းေထာက္ေတြရဲ ႔ အလားအလာ ဘယ္လုိျဖစ္လာမလဲလို႔ စဥ္းစားမိပါလဲ။ ကိုထက္ေအာင္ေက်ာ္က တုိင္းျပည္ထဲျပန္ၿပီးေတာ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ အႀကိတ္အနယ္ယွဥ္ၿပိုင္တဲ့အခါမွာ မွန္တဲ့ဟာကို စံုစမ္းစစ္ေဆးၿပီးေတာ့ အမွန္အတိုင္း ေျပာႏိုင္မယ့္ အခြင့္အေရးမ်ဳိး ရႏုိင္မယ္လို႔ ထင္ပါလား။

ဦးထက္ေအာင္ေက်ာ္ ။ ။ အားလံုးသိတဲ့အတုိင္း ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္ပိုင္းမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္တယ္။ သိသာစြာ မီဒီယာ ေျပာင္းလဲမႈလို႔ ေျပာၾကတယ္။ အျပင္က ဦးေက်ာ္ဇံသာတုိ႔ ဗီြအိုေအ၊ ဒီဘီဗီြတို႔ အထဲေတာင္ ေရာက္သြားၿပီဆုိေတာ့ ဒီလုိမ်ဳိး ျပန္ၾကတာေတြရွိတယ္။ အထဲမွာ ပုဂၢလိက သတင္းစာေတြ ထုတ္ခြင့္ရတယ္။ စာေပစီစစ္ေရးေတြ မရွိေတာ့ဘူး။ ဒါေတြေၾကာင့္မို႔ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္က ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္မွာ သိသာစြာ တိုးတက္မႈလို႔ ေျပာၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခု က်ေနာ္တို႔ ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ အခုႏွစ္ထဲမွာ သတင္းေထာက္ေတြ အဖမ္းခံရတယ္။ ယူနီတီဂ်ာနယ္ပုဂၢိဳလ္ေတြဆုိရင္ ဆယ္ႏွစ္ေလာက္ ခ်ခံရတယ္။ Bi မြန္းတည္ေန ဆိုရင္လည္း ငါးႏွစ္လား၊ သံုးႏွစ္လား ခ်ထားတယ္။ ဦးရဲထြဋ္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးကိုယ္တုိင္က ဂ်ာနယ္ေတြကို တရားစြဲတယ္။ အေျခအေနက ပထမပိုင္းမွာ ေကာင္းေပမဲ့ အခု ၂၀၁၄ ထဲမွာ အေတာ္ေလးဆိုးလာတယ္။ ဆိုးလာၿပီး အခုဆုိရင္ ပိုဆိုးသြားၿပီ၊ သတင္းေထာက္ကို သတ္တဲ့အမႈဆိုေတာ့။ မဆလေခတ္၊ နဝတေခတ္က ဆိုးတယ္ဆိုေပမဲ့ ေထာင္ထဲထည့္ၿပီး ႏိွပ္စက္တာပဲရွိတယ္၊ သတ္တာမရွိဘူး။ အခုက သတင္းေထာက္ကို သတ္တယ္ဆိုေတာ့ အေျခအေနက လံုးဝကို ေနာက္ျပန္ဆုတ္သြားတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ေတာ္ေတာ္ႀကီး ေမးခြန္းထုတ္စရာလို႔ ျမင္တယ္။ ေရွ ႔အလားအလာ မေကာင္းဘူးလို႔ ျမင္တယ္။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ လြတ္လပ္စြာ သတင္းယူခြင့္ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ျပန္စဥ္းစား သံုးသပ္ရမယ့္ အေျခအေန ျဖစ္လာၿပီလို ျမင္တယ္။

ဦးေက်ာ္ဇံသာ ။ ။ က်ေနာ္ ေနာက္တခု စဥ္းစားမိတာက တခ်ဳိ ႔ကေျပာတယ္ ကိုပါႀကီးဟာ ျပည္တြင္းနာမည္ႀကီးတခ်ဳိ ႔မွာလည္း သတင္းေတြ ေရးခဲ့ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္အထိ အဲဒီျပည္တြင္းမီဒီယာေတြ ကိုပါႀကီးရဲ ႔ သတင္းေတြကို လက္ခံေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းနာမည္ေက်ာ္ မီဒီယာေတြက ကိုပါႀကီးက သူတို႔ဆီက သတင္းေထာက္ပါဆုိၿပီး တစြန္းတစမွ တခြန္းမွ ေျပာသံမၾကားဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဆရာသိန္းသန္းဦး ေတြ႔မိပါသလား။ သူတုိ႔ ေျပာတာကို။ ဘယ္လုိ ေျပာလိုပါလဲ အဲဒီကိစၥကို။

ဦးသိန္းသန္းဦး ။ ။ က်ေနာ္လည္း မေတြ႔မိဘူး။ ဒီဟာကို သူတုိ႔ကိုယ္တုိင္လဲ ေၾကာက္ေနၾကတယ္ထင္တယ္။ သတင္းေထာက္ကို သတ္ျပလိုက္ေတာ့။ ကိုယ့္သတင္းေထာက္ဆိုရင္ ငါတုိ႔မ်ား ဆက္သတ္ေနမလားဆိုၿပီ။ အဲဒီလိုမ်ား ဖိႏိွပ္ခ်ုပ္ခ်ယ္ခံ၊ ေၾကာက္လို႔ေပါ့။ က်ေနာ့္အတြက္ကေတာ့ အခုနေျပာသလိုပဲ က်ေနာ္က ဥပေဒေရွ ႔ေနဆိုေတာ့ ဥပေဒအရေျပာရင္ ကိုပါႀကီးက သတင္းေထာက္ ဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ၊ မဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ၊ ဒီေကဘီေအ က သူပုန္ျဖစ္ေစ မျဖစ္ေစ။ သူပုန္ဆုိရင္ ၁၇ (၁) ရွိပါတယ္။ မတရားအသင္းနဲ႔ အေရးယူေပါ့။ လက္နက္ကိုင္လို႔ ဥပေဒေတြ အကုန္ရွိပါတယ္။ ဥပေဒနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ေပါ့။ သတ္ပစ္လို႔ေတာ့ မရဘူး။

ဦးထက္ေအာင္ေက်ာ္ ။ ။ က်ေနာ္ နည္းနည္းေျပာခ်င္တယ္ အခုနေျပာတဲ့အထဲမွာ အခုထက္ထိေတာ့ က်ေနာ္သိသေလာက္ ဟိုေန႔ကဆုိရင္ ကိုမင္းကိုႏိုင္တို႔ ဆူေလးဘုရားေရွ ႔မွာ ေဟာေျပာပြဲလုပ္တယ္။ ဂ်ာနယ္လစ္ကြန္ရက္က လူေတြလည္းလာတယ္။ ေျပာတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုန ေရွ ႔ေနေျပာသလို သူက ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏုိင္ငံသားတေယာက္အေနနဲ႔ ေျပာၾကတယ္။ ေရွ ႔ေနေကာ တျခားလူေတြေကာ ႏုိင္ငံသားတေယာက္အေနနဲ႔ ေျပာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ဂ်ာနယ္လစ္ဆိုရင္ ဂ်ာနယ္လစ္ဖက္က ေျပာဖို႔လုိတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ဂ်ာနယ္လစ္ကြန္ရက္ေတြ၊ အခုဖြဲ႔ထားတဲ့ သတင္းသမားကာကြယ္အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေသေသခ်ာခ်ာ ေျပာဖို႔လိုတယ္၊ အခုက ဘယ္သူမွ မေျပာဘူး။ ၈၈ ပဲေျပာတယ္။ NLD ဆိုရင္လဲ သံုးေရာင္ျခယ္ ေဒၚစု လံုၿခံဳေရးယူခဲ့တဲ့လူပဲ ဘာျဖစ္လို႔ မေျပာတာလဲ။ က်ေနာ္ထင္တယ္ အျပင္က RSF တုိ႔ CPJ တုုိ႔လုုိ နုုိင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျပာမွာပဲ။ ဒါေပမဲ့ အထဲက မီဒီယာအဖြဲ႔အစည္းေတြ က ဘာေၾကာင့္မေျပာၾကတာလဲ ဆုုိတာ ေမးခြန္းထုုတ္စရာပဲ…။

Wednesday, October 22, 2014

ေတာ္လွန္ေရးသတင္းသမားတဦးရဲ့ ဒုိင္ယာရီ (၃၃)

DVB-TV စတင္ေပၚလာျခင္း

ဒီမုိကရက္တစ္ျမန္မာ့အသံ DVB ေရဒီယုိစတင္ေပၚေပါက္လာတဲ့ေန႔ကုိ ၁၉၉၂ ခုနွစ္ ဇူလုိင္လ ၁၉ ရက္ ေန႔လုိ႔ တရား၀င္သတ္မွတ္ထားေပမဲ့ DVB-TV ေပၚလာတဲ့ေန႔ကုိ အဲဒီလုိ အတိအက်မွတမ္္းတင္ထား တာမ်ဳိး မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ (က်ေနာ္မေတြ႔တာလဲျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ သိသူေတြ ျဖည့္ေပးၾကပါရန္)။ က် ေနာ မွတ္မိသေလာက္ကေတာ့ ၂၀၀၅ ခုနွစ္အေစာပုိင္းမွာ TV လႊင့္ဖုိ႔ အလွဴရွင္ရလာတယ္ဆုိတဲ့ သ တင္း စၾကားရပါတယ္။

(DVB-TV ရဲ့ ပထမ ဆုံး ပရီစန္တာတဦးျဖစ္သူ မေအးေအးမြန္)

ဒါေပမယ့္ ဒီ TV ကုိ ေအာ္စလုိသတင္းခန္းက တာ၀န္ယူစရာမလုိပဲ ထုိင္းနုိင္ငံမွာအေျခစိုက္တဲ့ ကိုသင္း ကုိကုိနဲ႔ မစႏၵာတုိ႔က ဦးစီးေဆာင္ရြက္မွာျဖစ္တယ္လို႔ ညြန္ၾကားေရးမႈးေတြကရွင္းျပပါတယ္။ DVB-TV ဟာ ၂၀၀၇ ေရြ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးကာလနဲ႔ ၂၀၀၈ နာဂစ္မုန္တုိင္းကာလေတြမွာ အထြန္႔အထိပ္ အထိေရာက္ေအာင္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ေပမဲ့ အဲဒီကာလကေတာ့ TV လႊင့္မယ္ဆုိတဲ့သတင္း ဟာ တကယ့္ကိုစိတ္ကူးယဥ္မႈ တခုပါပဲ။ ေရဒီယုိကုိေတာင္ ခုိးျပီးနားေထာင္ေရတဲ့ေခတ္မွာ စေလာင္း TV ၾကီးကုိ ပရိတ္သတ္ေတြ ေပၚတင္နားေထာင္ဖုိ႔ဆုိတာျဖစ္နုိင္ပါ့မလား။ ေရဒီလႈိင္းကိုေတာင္ အသံ ဖ်က္စက္နဲ႔လုိက္ဖ်က္ေနတဲ့ နအဖ အစိုးရက စေလာင္းလုိင္းကုိမဖ်က္ပဲ ဒီတုိင္းၾကည့္ေနပါ့မလားဆုိျပီး က်ေနာ္တုိ႔သတင္းသမားေတြၾကား အေတာ္အျငင္းပြါးခဲ့ပါေသးတယ္။ ျပီးေတာ့ စေလာင္းကလဲ အဲဒီအ ခ်ိန္က အေတာ္ေစ်းၾကီးျပီး သိန္းနဲ႔ခ်ီေပးရဆဲျဖစ္ပါတယ္။

ေအာ္စလုိကသတင္းခန္းအတြင္း ဒီလုိအျငင္းပါြးမႈရွိတယ္ဆုိေပမဲ့ တကယ္တန္းတာ၀န္ယူတာက ေအာ္ စလုိက အျမဲတန္း၀န္ထမ္းေတြမဟုတ္ပဲ ဘန္ေကာက္က သီးျခားစီမံကိန္း၀န္ထမ္းေတြဆုိေတာ့ အေျခ ေန အေသးစိပ္ကုိ ဘာမွမသိပါ။ က်ေနာ္မွတ္မိသေလာက္ကေတာ့ ၂၀၀၅ မတ္လေလာက္ကစျပီး ၁၅ မီနစ္စာကေန မီနစ္ ၃၀ စာခန္႔ ရုပ္-သံ မွတ္တန္းေတြကုိ (ပထမ ပုိင္းမွာ သတင္းမထည့္နုိင္ခဲ့ပါ) စေန ေန႔တုိင္း ထုတ္လႊင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလုိ လႊင့္မယ္ဆုိတာကုိ DVB ေရဒီယုိကေန အပတ္စဥ္ ေၾကာ္ ျငာေပးခဲ့တာကို အမွတ္ရေနပါတယ္။ ကုိယ္နဲ႔တုိက္ရိုက္မဆုိင္ဘူးဆုိေတာ့ ဒီထက္ပုိမသိပါ။

ဒါေပမယ့္ သိပ္မၾကာပါဘူး။ ကုိယ္နဲ႔မဆုိင္ဘူးလုိ႔ထင္ထားတဲ့ အဲဒီ TV က ကုိယ့္ေခါင္းေပၚ တည့္တည့္ ေရာက္လာပါတယ္။ ''အေျခေနအရပ္ရပ္ေၾကာင့္ ဘန္ေကာက္ကလူေတြကို TV အစီစဥ္ တာ၀န္ဆက္ ေပးလုိ႔မရေတာ့ဘူး။ ေအာ္စလုိက လဲြေျပာင္းတာ၀န္ယူမွရမယ္'' လုိ႔ ညြန္မႈး ၂ ဦးက က်ေနာ္တုိ႔သတင္း သမားအားလုံးကိုေခၚယူ ရွင္းျပပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဘာေၾကာင့္ ဆက္တာ၀န္ေပးလုိ႔မရတာလဲ။ DVB ညြန္မႈးေတြနဲ႔ ကုိသင္းကုိကုိတုိ႔အၾကား ဘာေၾကာင့္ အကြဲအျပဲေတြျဖစ္ခဲ့ရသလဲဆုိတဲ့ အေသးစိပ္ကိုေတာ့ ညြန္မႈးေတြကရွင္းျပျခင္းမရွိပါ။ ဒီေတာ့ အမွန္တကယ္ ဘာေတြျဖစ္ခဲ့သလဲဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔မသိပါ။ ညြန္မႈးေတြဖက္ကေျပာတာကိုပဲၾကားရျပီး ကုိသင္းကုိကို တုိ႔ဖက္ကေန အခုခ်ိန္ထိ တခါမွ တရား၀င္ ရွင္းလင္းခ်က္ထုတ္တာမေတြ႔ရေသးပါ။ 


Radio သမားေတြကုိ TV သမားအျဖစ္အသြင္ေျပာင္းတဲ့အခါ

ေသခ်ာတာတခုကေတာ့ အဲဒီလုိညြန္မႈးေတြကေခၚေျပာျပီး တလေလာက္အတြင္းမွာတင္ က်ေနာ္တုိ႔ ေရဒီယုိသတင္းသမားေတြအားလုံး TV သင္တန္းတက္ဖုိ႔ျပင္ဆင္ရပါတယ္။ ေရဒီယုိသတင္းေတြနဲ႔ မ အားမလပ္ျဖစ္ေနတဲ့ၾကားထဲ ေနာက္ထပ္ TV တာ၀န္တခုပါ ထပ္တုိးလာမယ္ဆုိေတာ့ ဘယ္လြယ္ပါ့ မ လဲ။ မာရသြန္ေျပးပဲြမွာ ပန္း၀င္လာတဲ့လူကို ေနာက္ထပ္ ၁၀ မုိင္ေလာက္ထပ္ေျပးပါဦးလုိ႔ အေျပာခံရ သလုိျဖစ္ေနမလားပါပဲ။

(Burma VJ ရုပ္ရွင္မွတ္တန္းအတြက္ DVB-TV စက္ခန္းအတြင္း ရုိက္ကူးေနစဥ္)

ဒါေပမယ့္ ဒီေနရာမွာ အားကစားသမားေတြနဲ႔ သတင္းသမားေတြ လာတူေနတယ္လုိ႔က်ေနာ္ထင္ပါ တယ္။ ဥပမာ ေဘာ္လုံးပဲြေတြမွာ ကစားသမားတဦးဦး ပင္ပန္းလြန္းေနတယ္ထင္လို႔ သူ႔ရဲ့ နည္းျပဆရာ ကယူဆတဲ့အတြက္ အဲဒီလူကုိအနားေပးျပီး ေနာက္တဦးနဲ႔ အစားထုိးတာ၊ ပဲြမျပီးခင္အနားေပးခံရတာ ကို ေဘာ္လုံးသမားေတြ ၾကိဳက္ေလ့မရွိပါ။ အဲဒီလုိပါပဲ သတင္းသမားေတြၾကားမွာလဲ ပင္ပန္းတာ၊ အခ်ိန္ ပုိလုပ္ရတာကို ျငင္းဆုိသူအေတာ္နည္းျပီး ကုိယ္လုိက္တဲ့သတင္း မ်ားမ်ားပါေစခ်င္သူ၊ ေရဒီယုိနဲ႔ TV မွာ ကုိယ့္အသံ၊ ကုိယ့္ပုံပါခ်င္သူက ပုိမ်ားေနတယ္လို႔ထင္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္လဲဆုိရင္ လစာကုိတုိးမေပးပဲ အလုပ္တာ၀န္ကိုပဲတုိးေပးတဲ့အေပၚ၊ တခုစာအတြက္ပဲ လစာေပးျပိး ၂ ခုစာခုိင္းမယ္ဆုိတဲ့စီမံခ်က္အေပၚ မတရားဘူးလုိ႔ ကန္႔ကြက္သူတဦးမွမရွိလုိ႔ပါ။ သတင္း အယ္ဒီတာ ကုိမုိးေအး၊ ေနစဥ္တာ၀န္က်အယ္ဒီတာ က်ေနာ္၊ သတင္းခန္း၀န္ထမ္းေတြျဖစ္တဲ့ မခင္နွင္း ထက္၊ မေအးေအးမြန္နဲ႔ နန္းခမ္းကေယာက္တုိ႔ အားလုံး TV သင္တန္းတက္ဖုိ႔သေဘာတူလုိက္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ကန္႔ကြက္သူ လုံး၀မရွိတာမ်ဳိးေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ အပတ္စဥ္က႑တာ၀န္ခံ ကုိစုိး၀င္းညုိ (ဒီလုိ ျငင္းဆုိတဲ့အတြက္ ေနာက္ပုိင္းမွာ အလုပ္ထုတ္ခံရျပီး ၂၀၀၇ ဒီဇင္ဘာမွာ ကြယ္လြန္သြားသူ) ကေတာ့  ဒီလုိ TV အစီစဥ္တုိးမယ္ဆိုတဲ့အေပၚ ကန္႔ကြက္ပါ တယ္။ မာနယ္ပေလာေခတ္ကတည္းကစျပီး သူကုိ ေရဒီယုိမွာ အလုပ္ခန္႔ထားတာသာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေရဒီယုိ တခုပဲလုပ္နုိင္မယ္။ TV လုပ္ဖုိ႔အတြက ္နည္းပညာေတြထပ္သင္ရမွာကုိ သူမၾကိဳက္ဘူး။ ေရဒီ ယုိ တခုတည္းကုိပဲ နုိင္နုိင္နင္းနင္းလုပ္ပါရေစလုိ႔ ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။

ဒီလုိနဲ႔ေနာက္ဆုံးေတာ့ ကိုစုိး၀င္းညုိမပါေတာ့ပဲ က်ေနာ္တုိ႔ သတင္းသမား ၅ ဦး၊ ၀က္ဆိုက္ဌာနတာ၀န္ခံ မသီတာနဲ႔ ဒုညြန္မႈး ကုိခင္ေမာင္၀င္းအပါ၀င္ အားလုံး ၇ ဦး TV ကင္မရာသင္တန္းနဲ႔ တည္းျဖတ္မႈ သင္တန္းတက္ၾကရပါတယ္။ သင္တန္းဆရာက ဘန္ေကာက္အေျခစိုက္ AsiaWorks Television မွ အေမရိကန္ ၀ါရင့္ VJ (Video Journalist) သမား။ သင္တန္းအခ်ိန္က စုစုေပါင္းမွ ၁၄ ရက္တည္း။

၁၄ ရက္တည္းဆုိေပမဲ့ သတင္းသမားေတြအားလုံး ၁၄ ရက္အလုပ္နားျပီး သင္တန္းတက္တဲ့ျဖစ္စဥ္မ်ဳိး DVB သမုိင္းမွာ ဒါ ပထမဆုံးပါပဲ။ တကယ္က အားလုံးတျပိဳင္တည္းနားျပီး ဒီလုိသင္တန္းတက္ေနခ်ိန္ မွာ ပုံမွန္လႊင့္ေနၾက ေရဒီယုိအစီစဥ္ေတြမထိခုိက္ေအာင္အတြက္ ေရဒီယုိသတင္းေထာက္ လူသစ္ သင္ တန္းတခုကုိ ဒီသင္တန္းမစခင္ေလးကမွ အေရးေပၚအရင္ေပးခဲ့ရပါေသးတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ TV သင္ တန္းတက္ေနခ်ိန္မွာအဲဒီပုဂၢဳိလ္ေတြက ေရဒီယုိကုိ တာ၀န္ယူေပးထားတာေပါ့။ (အဲဒီသင္တန္းသား ရ ဦးအေၾကာင္းကုိ သီးျခား ထပ္ေရးပါဦးမည္)။


Radio နဲ႔ TV ဘာကြာသလဲ

က်ေနာ္တုိ႔ အားလုံးဟာ ၀ါရင့္ေရဒီယိုသတင္းေထာက္ေတြျဖစ္ေပမဲ့ TV ကင္မရာကုိေတာ့ တခါမွ မကုိင္ ဖူးပါ။ TV ကင္မရာဆုိတာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃ ေထာင္၀န္းက်င္ေပးရတဲ့ နုိင္ငံတကာအဆင့္မွီ Sony HDV ကုိေျပာတာပါ။ ဘတ္တေသာင္း၀န္းက်င္ရွိတဲ့ ရုပ္ေသကင္မရာနဲ႔ ဗီြဒီယုိကင္မရာေတြကိုေတာ့ ၁၉၉၇ ခုနွစ္၀န္းက်င္၊ ေတာထဲမွာေနစဥ္ကတည္းက က်ေနာ္ကိုင္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရွ့အခန္းေတြ မွာတင္ျပခဲ့တဲ့အတုိင္း ၾကားဖူးနား၀နဲ႔ သင့္သလုိရုိက္ခဲ့တာသာျဖစ္ျပီး ကင္မရာအေၾကာင္းစနစ္္တက် တခါမွမသင္ခဲ့ဖူးပါ။
(DVB-TV သင္တန္းသားတဦး ျမိဳ့ထဲမွာ ရုိက္ကူးေရးေလ့က်င့္ေနစဥ္)

တနည္းအားျဖင့္ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ အသံရဲ့သေဘာတရား၊ အသံတည္းျဖတ္မႈေတြနဲ႔ ၁၀ နွစ္ေက်ာ္ ရင္းနွီးခဲ့ဖူးတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ အရုပ္ရဲ့သေဘာတရား၊ အရုပ္တည္းျဖတ္မႈေတြကို အခုမွ ABCD ကေန စသင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚလာ သုံးေထာင္တန္ကင္မရာေတြ၊ တည္းျဖတ္စက္ေတြသုံးျပီး အေမရိကန္ သင္တန္း ဆရာက အေသခ်ာသင္ေပးဖုိ႔ျပင္ေနပါျပီ။

သူသင္ေပးတဲ့ ဗီြဒီယုိကင္မရာသေဘာတရား အားလုံးကုိမမွတ္မိေတာ့ေပမဲ့ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္က ေတာ့ ရုပ္-သံ မွတ္တန္းတုိတခုအတြက္ အနည္းဆုံးရုိက္ကြက္ ၅ ခုလုိတယ္ဆုိတာကိုေတာ့ အခုထိ အ မွတ္ရေနပါတယ္။ Establishing shot (သရုပ္ေဖၚရုိက္ခ်က္)၊ Wide shot (ျမင္ကြင္းက်ယ္ရုိက္ခ်က္)၊ Medium shot (အေနေတာ္ရုိက္ခ်က္)၊ Close up shot (အနီးကပ္ရုိက္ခ်က္) နဲ႔ Over shoulder shot (ပခုံးေက်ာ္ရုိက္ခ်က္)တုိ႔ လုိအပ္တယ္လို႔ေျပာပါတယ္။

အခ်ိန္ယူရုိက္နုိင္တဲ့ ရုပ္-သံ စတုိရီအတြက္ေျပာတာပါ။ အေရးေပၚသတင္းေတြအတြက္ေတာ့ အဲဒီစံ ေတြနဲ႔သြားတုိင္းေနလုိ႔ဘယ္ျဖစ္မလဲ။ ရတဲ့ေနရာမွာ အေကာင္းဆုံးျဖစ္ေအာင္ ရုိက္ေပေတာ့ေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ကုိသင္တာက နုိင္ငံတကာသတင္းဌာနၾကီးေတြလုိ သတင္းေထာက္၊ ထုတ္လုပ္ေရးမႈး၊ ကင္ မရာ သမား၊ အသံဖမ္းအင္ဂ်င္နီယာ၊ နည္းပညာကြ်မ္းက်င္သူ စသျဖင့္ အသင္းလုိက္သတင္းယူတဲ့ နည္းမဟုတ္။ အဲဒီအခ်ိန္က DVB သတင္းခန္းတခုလုံးေပါင္းမွ ၀န္ထမ္းက ၅ ဦးတည္းသာရွိတဲ့အတြက္ ဒီလုိနည္းနဲ႔လဲ အလုပ္မျဖစ္နုိင္ပါ။

ဒီေတာ့ ဒုညႊန္မႈး ကိုခင္ေမာင္၀င္း ခဏခဏညႊန္းဆုိေလ့ရွိတဲ့အတုိင္း All In One ေပၚလစီအရ DVB သတင္းသမားတုိင္းဟာ ကြန္မန္ဒုိေတြျဖစ္တယ္။ အားလုံးကုိတတ္ေျမာက္ထားရမယ္၊ အားလုံးကုိတဦး တည္းနဲ႔ေဆာင္ရြက္နုိင္ရမဲ့ဆုိတဲ့မူအတုိင္း သင္ေပးပါတယ္။ သင္တန္းအမည္ကုိက TV သတင္း ေထာက္သင္တန္းမဟုတ္ပါ။ VJ (Video Journalist) ဗီြဒီယုိ ဂ်ာနယ္လစ္သင္တန္းသာျဖစ္ပါတယ္။ ဗီြဒီယုိ ကင္မရာတလုံးကိုင္ျပီး တဦးတည္းခရီးသြား၊ တဦးတည္းရုိက္၊ တဦးတည္းတည္းျဖတ္၊ တဦး တည္း ထုတ္လုပ္နုိင္တဲ့နည္းေပါ့။

အားလုံးက ၀ါရင့္သတင္းသမားေတြဆုိေတာ့ စတုိရီတခုတည္ေဆာက္ေရးအတြက္ ဘာမွ မခက္ပါ။ ကင္မရာသေဘာတရားကလဲ အေတြ႔အၾကဳံနည္းနည္းရွိလာရင္ အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပုံေတြကို တည္းျဖတ္တဲ့အခါမွာေတာ့ ျပသာနာနည္းနည္းရွိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိရင္ အသံေတြကုိတည္း ျဖတ္ေနၾကျဖစ္တဲ့ ေရဒီယုိသမားေတြဟာ အရုပ္ေတြကိုလဲ အသံေတြလုိသေဘာထားျပီး လုိတဲ့ေနရာ ေလာက္ပဲေရြးျပီးယူလုိက္ေတာ့ အားလုံး Jam Cut ေတြျဖစ္ကုန္ပါတယ္။

(Text) စကားလုံး၊ (Voice) အသံ၊ Image (ဓတ္ပုံ) နဲ႔ Visual (ပုံရိပ္) ေတြကုိတည္းျဖတ္ရတဲ့ သေဘာ တရားခ်င္းတူေပမဲ့ နည္းပညာခ်င္းမတူဘူးလုိ႔ေျပာရမယ္ထင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တဦးတည္းအဖုိ႔ေတာ့ စ ကားလုံးေတြကုိတည္းျဖတ္ရတာ အလြယ္ဆုံးလုိ႔ထင္ပါတယ္။ လြယ္တယ္ဆုိတာက နည္းပညာသေဘာ ကုိ ေျပာတာပါ။ သတင္းေထာက္တဦးဦးေရးပို႔လာတဲ့ သတင္းစာသားကို အယ္ဒီတာလုပ္သူက မလုိတဲ့ ေနရာေတြျဖတ္ထုတ္ျပီး လုိတဲ့စကားလုံးနည္းနည္းထပ္ထည့္၊ ဒါမွမဟုတ္ စကားပုိဒ္ေတြကို ေရွ့တုိး၊ ေနာက္ဆုတ္လုပ္လုိက္လုိ႔ရပါတယ္။ တခါ ရုပ္ေသဓာတ္ပုံကိုလဲ အဲဒီလုိပဲ လုိသေလာက္ျဖတ္ယူ လုိက္ လုိ႔ ရနုိင္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အသံနဲ႔ ရုပ္-သံ မွာ အဲဒီလုိလုပ္ဖုိ႔မလြယ္ပါ။ ေရဒီယုိသတင္းေပးပုိ႔ခ်က္တခုကုိ အယ္ဒီတာက မၾကိဳက္လုိ႔ျပင္မယ္ဆုိရင္ မလုိတာကိုျဖတ္ထုတ္ရံုပဲရနုိင္ပါတယ္။ ေရွ့တုိး ေနာက္ဆုတ္လုပ္ဖို႔မလြယ္ပါ။ အသံေတြလည္ပင္းညွစ္ခံရသလုိျဖစ္သြားနုိင္ပါတယ္။ အသစ္ထပ္ထည့္ဖုိ႔ဆုိတာကေတာ့ လုံး၀ မျဖစ္ နုိင္ပါ။ ဒီေတာ့ သတင္းေထာက္ပုိ႔လာတဲ့အတုိင္း သင့္သလုိျဖတ္ျပီး လႊင့္ခ်င္လြင္၊ မလႊင့္ခ်င္ရင္ ကိုယ္လုိ တဲ့ပုံစံကိုေျပာျပီး သတင္းေထာက္ကို အသစ္ျပန္ျပင္ပို႔ခုိင္းတဲ့နည္းပဲရွိပါတယ္။

ဗီြဒီယုိက်ေတာ့ ပိုဆုိးသြားပါတယ္။ Jam Cut ဆုိတာၾကီးရွိေနတဲ့အတြက္ လုိတဲ့ေနရာခ်ည္း ကြက္ျပီး ျဖတ္ယူဖုိ႔မလြယ္ပါ။ အဲဒီလုိယူနုိင္ဖုိ႔အတြက္၊ တနည္းအားျဖင့္ Jam Cut မျဖစ္ေစဖုိ႔၊ Jam Cut ကိုဖုံးဖိ နုိင္ဖုိ႔အတြက္ Cut away လုိ႔ေခၚတဲ့ ၾကားညွပ္သုံးနုိင္မဲ့ ရုိက္ကြက္ေလးေတြကို သတင္းယူစဥ္ကတည္း က စဥ္းစားျပီးရုိက္လာဖုိ႔လိုပါတယ္။ ဆုိလုိတာက အင္တာဗ်ဳးပုံအျပင္ အဲဒီလူရဲ့ လက္လႈပ္ေနပုံေလး၊ အက်ီေပၚက NLD တံဆိပ္ေလး၊ ယူနီေဖာင္းနဲ႔ဆုိရင္လဲ လက္ေမာင္နဲ႔ ရင္ဘတ္က ဘက္တံဆိပ္ေလး စ သျဖင့္ေပါ့။ သူပါးစပ္က မနားတမ္းေျပာေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အဲဒီ Cut away ေလးနဲ႔ ပါးစပ္ကုိပိတ္လုိက္ျပီး ကိုယ္လုိခ်င္တဲ့ေနာက္တသံ၊ ေနာက္တကြက္နဲ႔ဆက္ရတဲ့ တည္းျဖတ္မႈမ်ဳိးေပါ့။

တနည္းအားျဖင့္ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ပုံနွိပ္မီဒီယာ၊ ေရဒီယုိနဲ႔ TV မီဒီယာ၊ အြန္လုိင္းမီဒီယာတုိ႔အားလုံး ဟာ သတင္းသေဘာတရားခ်င္းတူေပမဲ့ နည္းပညာသေဘာမွာ အေတာ္ကြာသြားပါတယ္။ ေရဒီယုိနဲ႔ TV သမားေတြဟာ သတင္းပညာအျပင္ စက္ပုိင္းဆုိင္ရာကိစၥေတြကိုပါ တီးမိေခါက္မိဖုိ႔လုိလာပါတယ္။ သတင္းကေကာင္းေနေပမဲ့ အသံကမၾကည္လင္ရင္ အဲဒီေရဒီယုိသတင္းက ပ်က္သြားနုိင္ပါတယ္။ အ လားတူ အရုပ္မၾကည္လင္ရင္လဲ TV သတင္းက ပ်က္သြားနုိင္ပါတယ္။

DVB-TV ေတြကိုၾကည့္ရင္းနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔သတင္းသမားေတြအခ်င္းခ်င္းေနာက္ေလ့ရွိတဲ့စကားတလုံး ရွိပါတယ္။ ဒီသတင္းကေတာ့ကြာ ''အသံကုိ ဖ်က္ျပီး အရုပ္ကုိ၀ါးေပးပါ'' လုိ႔ေတာင္းဆုိထားသလားမသိပါဘူး။ ဆုိးလုိက္တဲ့ အျဖစ္ဆုိတဲ့စကားပါ။ DVB-TV ရဲ့ ေခတ္ဦးပုိင္းကာလေတြမွာ ပရိတ္သတ္ဆီကေန သူတုိ႔လုံျခံဳေရး အတြက္ အဲဒီလုိမ်ဳိးေတာင္းဆုိမႈတခ်ဳိ႔ တကယ္ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ သတင္း ေထာက္ေတြက သူတုိ႔ပုံကို၀ါးေပးရင္ေတာင္ ပရိတ္သတ္ကလက္မခံေတာ့ပဲ ေပၚတင္ထည့္ေပးပါ၊ ထင္ ထင္ရွားရွားထည့္ေပးပါ။ ဘယ္သူမွမေၾကာက္ေတာ့ဘူးလုိ႔ေတာင္းဆုိလာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ကင္မရာမကြ်မ္းက်င္မႈ၊ နည္းပညာအားနည္းမႈ၊ တစုံတရာလဲြေခ်ာ္မႈေတြေၾကာင့္ DVB-TV ရဲ့ ပုံရိပ္တခ်ဳိ႔ဟာ ေနာက္ပုိင္းကာလေတြအထိ တုန္မႈန္ေနေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ခုနကပ်က္လုံး က် ေနာ္တုိ႔အၾကား ထြက္ေပၚလာတာေပါ့။ ''အသံကုိဖ်က္ျပီး အရုပ္ကုိ၀ါးေပးပါ'' လုိ႔ေတာင္းဆုိထားသလား မသိပါဘူး ဆုိတဲ့ ေနာက္ေျပာင္မႈမ်ဳိး ေနာက္ထပ္မၾကားရေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔သတင္းသမားေတြအားလုံး အစဥ္သတိထား ၾကိဳးစားသြားဖို႔ လုိေနတယ္မဟုတ္ပါလား။    ။
.........................................................................................................

၁၄ ရက္သင္တန္းအျပီးမွာ အစမ္းရုိက္ရင္းနဲ႔ သတင္းလႊင့္နုိင္တဲ့အဆင့္ထိေရာက္သြားတဲ့ က်ေနာ္ရဲ့ လက္ရာတခု...



..................................................................................................................................................

အဲဒီသင္တန္းကာလအတြင္း ကုိခင္ေမာင္၀င္း ထုတ္ေ၀ခဲ့တဲ့ ဓာတ္ပုံအေျခခံ စာအုပ္ငယ္...။


......................................................................................................

Saturday, October 18, 2014

ေတာ္လွန္ေရးသတင္းသမားတဦးရဲ့ ဒုိင္ယာရီ (၃၂)

ေနာ္ေ၀းစကား သင္ဖုိ႔လုိအပ္ပါသလား

သက္တန္းကုန္သြားတဲ့ ျမန္မာစာအုပ္အတုေတြကုိျပန္အပ္၊ ဒီနုိင္ငံကထုတ္ေပးတဲ့ ေနာ္ေ၀းမွာေနထုိင္ ခြင့္ ယာယီစာအုပ္ေတြကုိင္ျပီဆုိေတာ့ လုိလုိမယ္မယ္ ေနာ္ေ၀းစာ သင္ထားမွျဖစ္မယ္လုိ႔ စိတ္ကူး ေပၚလာပါတယ္။ အဲဒီလုိ စိတ္ကူးေပၚလာတဲ့အခ်ိန္ဟာ ၂၀၀၄-၂၀၀၅ ခုနွစ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီနုိင္ငံကုိ ေရာက္ ျပီး ၅ နွစ္ၾကာမွ စိတ္ကူးေပၚလာတဲ့သေဘာပါ။ တနည္းအားျဖင့္ေျပာမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ေနာ္ေ၀းစကား မတတ္ပဲ ေနာ္ေ၀းမွာ ၅ နွစ္ေလာက္ေနျပီးမွ ဒီလုိစိတ္ကူးေပၚလာတာပါ။

(၂၀၀၇ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေ၇းကာလ ေအာ္စလုံးရံုးျမင္ကြင္းတခု)

ဒါဟာ သူ႔စကားမတတ္ရင္ ဘယ္လုိမွ ေနလုိ႔မျဖစ္တဲ့ ထုိင္းနုိင္ငံနဲ႔ ေနာ္ေ၀းနုိင္ငံၾကား အဓိကကြာျခား ခ်က္လို႔က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ျဖတ္သြား၊ ျဖတ္လာနဲ႔ ၅ နွစ္ေလာက္ေနခဲ့ဖူးတဲ့ ထုိင္း နုိင္ငံ ကုိခဏထားပါဦး။ ၁၉၈၈ ခုနွစ္ စက္တင္ဘာလကေန ၁၉၉၇ နွစ္ကုန္ပိုင္းအထိ ၁၀ နွစ္နီးပါးေနခဲ့ဖူးတဲ့ ကရင္ေဒသမွာလဲ ကရင္စကားမတတ္ရင္ ေရရွည္ေနဖုိ႔ ဘယ္လုိမွမလြယ္ပါ။

ဒီလုိနဲ႔ ကရင္နယ္ကုိ စေရာက္ေရာက္ခ်င္း က်ေနာ္တုိ႔ေက်ာင္းသားေတြ ကရင္စကားသင္ၾကတယ္ဆုိ ပါေတာ့။ ေနာက္တန္းမွာအေနမ်ားတဲ့ က်ေနာ္က ကရင္စကားမတတ္လို႔သိပ္ျပသာနာမရွိေပမယ့္ ေရွ့တန္း သြားေနတဲ့ ရဲေဘာ္အမ်ားစုကေတာ့ ကရင္စကားမတတ္လုိ႔မျဖစ္ပါ။ ေက်ာင္းသားေတြ အဓိက အေျခခံ ထားရတဲ့နယ္ေျမက ကရင္ရြာေတြဆုိေတာ့ ကရင္စကားမတတ္ရင္ ထမင္းငတ္နုိင္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ မ ဟာမိတ္ကရင္ရဲေဘာ္ေတြကလဲ ကရင္စကားေျပာမွ ၾကိဳက္ၾကတယ္ မဟုတ္ပါလား။

ဒါက ကရင္နယ္က အေျခေန။ ထုိင္းေရာက္ေတာ့ အေျခေနက ပုိဆုိးပါတယ္။ ထုိင္းစကားမတတ္ရင္ ခ်က္ခ်င္း ထုိင္းရဲဖမ္းတာခံသြားရနုိင္ပါတယ္။ ဒီလုိနဲ႔ ထုိင္းရဲအဖမ္းမခံရေအာင္ဆုိျပီး ထုိင္းစကား၊ ထုိင္းစာသင္လုိက္ၾကတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြ ဘယ္ နည္းပါ့မလဲ။ ေတာ္လွန္ေရးတာ၀န္နဲ႔ ထုိင္းနုိင္ငံတလႊားသြားနုိင္ဖို႔ ထုိင္းေယာင္ေဆာင္ခဲ့ရတဲ့ ကာလ ေတြကုိ အခုထိအမွတ္ရေနဆဲပါ။ တနည္းအားျဖင့္ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဘာသာစကားအသစ္တခု ျမန္ ျမန္သင္ျဖစ္ဖုိ႔၊ ျမန္ျမန္တတ္ဖုိ႔ဆုိတာ လုံေလာက္တဲ့ ဖိအားတခုခုွရိွဖုိ႔လုိမယ္ထင္ပါတယ္။

ကရင္နယ္နဲ႔ ထုိင္းနုိင္ငံတုိ႔ဆီ ေရာက္ေရာက္ခ်င္း သက္ဆုိင္ရာ ဘာသာစကားကိုသင္ခဲ့ဖူးတဲ့ က်ေနာ္ ဟာ ေနာ္ေ၀းကိုေရာက္ေတာ့ ေနာ္ေ၀းစကားကို အဲဒီလုိသင္ဖုိ႔လိုတယ္လို႔ တခါမွ စိတ္ထဲမထင္ခဲ့ပါ။ လူ ၅ သန္းေလာက္သာသုံးတဲ့ ဒီစကားကုိသင္ျပီး ဘယ္မွာသြားသုံးမွာလဲဆုိတဲ့ ေစာဒကတက္မႈက က်ေနာ္ တုိ႔ DVB ၀န္ထမ္းေတြၾကား အမွန္တကယ္ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။

ေန႔စဥ္လက္ေတြ႔အေျခေနမွာလဲ ေနာ္ေ၀းစကားမတတ္ပဲ အဂၤလိပ္စကားေျပာလဲအလုပ္ျဖစ္ေနသားပဲဆုိျပီး ဒီလုိပဲေနလာခဲ့တာလဲျဖစ္နုိင္ပါတယ္။။ အဓိက အခ်က္က ထုိင္းမွာလုိ ထုိင္းစကားမတတ္ရင္ ရဲဖမ္းတာမ်ဳိး ဒီ နုိင္ငံမွာမရွိတာေၾကာင့္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ လုံေလာက္တဲ့ဖိအားေပးမႈမွ ဘာမရိွတဲ့အတြက္ ၅ နွစ္ေလာက္ၾကာတဲ့အထိ ေနာ္ေ၀းစာကုိ သင္ဖုိ႔လုိအပ္တဲ့ ဘာသာစကားတခုအျဖစ္ က်ေနာ္တုိ႔ မစဥ္းစားမိတာျဖစ္မယ္လို႔ ထင္မိပါတယ္။


ကုိယ့္အခြင့္ေရးကုိယ္မသိရွာတဲ့ DVB သတင္းသမားမ်ား

ပုံမွန္အားျဖင့္ဆုိရင္ေတာ့ သူစကားမတတ္ပဲနဲ႔ သူ႔နုိင္ငံမွာ ေရရွည္ေနလုိ႔ဘယ္ျဖစ္ပ့ါမလဲ။ ဒါေပမယ့္ က် ေနာ္တုိ႔ DVB ၀န္ထမ္းေတြက ကုလသမဂၢဒုကၡသည္အစီစဥ္နဲ႔ ေနာ္ေ၀းမွာ အေျခခ်ေနထုိင္ဖုိ႔ ေရာက္ လာသူေတြလဲမဟုတ္၊ နုိင္ငံျခားကုပၸဏီ၀န္ထမ္းလုိ႔ ေျပာဖုိ႔ကလဲ တျခား အေမရိကန္နဲ႔ ျဗိတိန္နုိင္ငံရွိ ျမန္မာ အသံလႊင့္ဌာနေတြ၀န္ထမ္းေတြလုိ သက္ဆုိင္ရာအစိုးရဌာနေတြကေန တရား၀င္ စာခ်ဳပ္စာတန္း နဲ႔ငါးရမ္းထားတာမ်ဳိးလည္းမဟုတ္။

(၁၉၉၂ ဇူလုိင္လ ၁၉ ရက္ေန႔ DVB ပထမဆုံးအၾကိမ္အသံလႊင့္မႈကုိ ကူညီေပးခဲ့တဲ့ Kvitsøy ကြ်န္းက အသံလႊင့္ရံု)

ေတာ္လွန္ေရးတာ၀န္ထမ္းဖုိ႔ နယ္စပ္ေဒသကေန ေနာ္ေ၀းနုိင္ငံဆီ ယာယီသေဘာေရာက္လာသူေတြ ဆုိေတာ့ ေနာ္ေ၀းမွာေရရွည္ေနမယ္။ ေနာ္ေ၀းစာ၊ ေနာ္ေ၀းစကား တတ္ဖို႔လုိတယ္လို႔ တခါမွ အေသခ်ာ မစဥ္းစားျဖစ္ခဲ့ပါ။ ဒါေပမယ့္ အခုေတာ့ ေနာ္ေ၀းနုိင္ငံကထုတ္ေပးတဲ့ ယာယီေနထုိင္ခြင့္ စာအုပ္ကို ေတာင္ကုိင္ျပီဆုိေတာ့ ေနာ္ေ၀းစာေလးေတာ့ နည္းနည္းပါးပါး သင္ထားမွျဖစ္မယ္ဆုိျပီး (Rosenhof) ရုိစင္ေဟာ့ေက်ာင္းဆီ ေရာက္သြားပါတယ္။

တကယ္က ေနာ္ေ၀းကိုစေရာက္တဲ့ေန႔ကတည္းက အဲဒီ ေက်ာင္းဆီသြားရမွာ။ ေနာ္ေ၀းမွာအေျခခ် ေန ထုိင္ဖုိ႔ေရာက္လာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ၊ နုိင္ငံျခားကုပၸဏီ၀န္ ထမ္းေတြအားလုံးကုိ ဒီေက်ာင္းက ေနာ္ေ၀း စာ အခမဲ့သင္ေပးေနပါတယ္။ အခမဲ့ ဆုိတာ အဲဒီ ၂၀၀၄ ၀န္းက်င္ကအေျခေနကုိေျပာတာပါ။ အခု ေတာ့ မရေတာ့ပါဘူး။ တနာရီ ခရုိနာ ၅၀ ျဖစ္သြားျပီ။

ဒါက နုိင္ငံျခားကုပၸဏီ၀န္ထမ္းေတြ၊ နုိင္ငံျခားအလုပ္သမားေတြကိုေျပာတာပါ။ ကုလသမဂၢအစီစဥ္နဲ႔ ေရာက္လာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ။ ဒီနုိင္ငံမွာ နုိင္ငံေရးခုိလံႈခြင့္ရသူေတြကုိေတာ့ Introduction Program မိတ္ဆက္အစီစဥ္အရ ၂ နွစ္တာ အခမဲ့သင္ေပးေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ၂ နွစ္တာကလာအတြင္း စား ေသာက္၊ ေနထုိင္ဖုိ႔အတြက္လဲ ေနာ္ေ၀းအစိုးရက တာ၀န္ယူေပးပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေရွ့မွာတင္ျပခဲ့တဲ့အတုိင္း ဒုကၡသည္လဲမဟုတ္၊ နုိင္ငံျခားကုပၸဏီ၀န္ထမ္းလုိ႔ေခၚဖုိ႔လဲ အခက္ ျဖစ္ေနတဲ့ ဟုိမေရာက္၊ ဒီမေရာက္ DVB ၀န္ထမ္းေတြကေတာ့ Introduction Program လဲမရ။ ကုပၸ ဏီလား၊ NGO လား။ သူပုန္သတင္းဌာနလား သိပ္မကြဲျပားလွတဲ့ အဖြဲ႔စည္းကလဲ ဘာမွမစီစဥ္ေပးေတာ့ ကုိယ့္မွာ ဘာအခြင့္ေရးေတြရွိလုိ႔ ရွိမွန္းမသိပါ။ ဘယ္ေလာက္အထိ မသိလဲဆုိရင္ ပထပပုိင္းနွစ္ေတြမွာ ကုိယ့္လစာ ဘယ္ ေလာက္ရလို႔ရမွန္း မသိပါ။ လစာသိျပန္ေတာ့ အခြန္ျဖတ္ျပီးသားလစာကုိသာသိျပီး အခြန္မျဖတ္ခင္လစာ ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲမသိပါ။ နွစ္ေပါင္းအေတာ္ၾကာျပီးမွ ျပန္သိရတာက က်ေနာ္ တုိ႔ DVB သတင္း သမားေတြရတဲ့လစာဟာ (တေသာင္းေက်ာ္ေက်ာ္ေလးသာရွိပါတယ္) ေနာ္ေ၀းနုိင္ငံသား တဦးရဲ့လစာ တ၀က္ေလာက္ပဲရွိပါတယ္တဲ့။

အရာရာကုိေတာ္လွန္ေရးတာ၀န္လုိ႔သေဘာထားျပီး နယ္စပ္မွာေနသလုိေနေနေတာ့ တဦးခ်င္းရသင့္ တဲ့အခြင့္ေရးနဲ႔ တဖြဲ႔လုံးဆုိင္ရာအခြင့္ေရးေတြကို သိပ္ကဲြကဲြျပားျပားမသိလုိက္ပါ။ ကုိယ့္အလုပ္က သ တင္းေထာက္ဆုိေတာ့ ေန႔စဥ္သတင္းလႊင့္နုိင္ေအာင္ပဲ ၂၄ နာရီအာရံုစုိက္ေနျပီး က်န္တဲ့ကိစၥေတြကို ေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုိင္းက တာ၀န္ယူေပးလိမ့္မယ္ေပါ့။ ဒီလုိပဲ အလြယ္ေတြးျပီး အနာဂတ္တခုလုံးကို အဲ ဒီညြန္ၾကားေရးမႈး ၂ ဦးတည္းအေပၚ ပုံအပ္ထားမိခဲ့ၾကတယ္ဆုိပါေတာ့။

ဥပမာ အားျဖင့္ အေမရိကန္နဲ႔ျဗိတိန္မွာရွိတဲ့ အသံလႊင့္ဌာနေတြက ျမန္မာ၀န္ထမ္းေတြ သက္ဆုိင္ရာ နုိင္ငံမွာ အျမဲတန္းေနထုိင္ခြင့္ရေအာင္၊ ေရွ့မွာတင္ျပခဲ့တဲ့ Introduction Program ရေအာင္ နုိင္ငံ ေရးခုိလံႈမႈ ေလွ်ာက္ခြင့္ရွိေပမဲ့ DVB မွာ အဲလုိေလွ်ာက္ခြင့္မရွိဆုိျပီး ပိတ္ပင္ထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တရား၀င္စာထုတ္ျပီး ပိတ္ထားတာမဟုတ္။ အလြတ္သေဘာ နႈတ္နဲ႔ေျပာဆို ပိတ္ထားတာျဖစ္တဲ့ အ တြက္ ၀န္ထမ္းတုိင္းသိေနေသာ္လည္း သက္ေသျပစရာအေထာက္အထား ဘာမွမရွိပါ။


အလုပ္ျပဳတ္မွ ေနာ္ေ၀းစာသင္ခြင့္ရ

ထားေတာ့။ ေနာ္ေ၀းစာသင္ေရးဖက္ျပန္လွည့္ရမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္မွတ္္မိသေလာက္ကေတာ့ ၂၀၀၃-၂၀၀၄ ၀န္းက်င္မွာ ကိုေအးခ်မ္းနုိင္နဲ႔ ကိုဖုိးခြါးတုိ႔ ၂ ဦး မနက္အေစာပုိင္းမွာ ေနာ္ေ၀းစာ သင္တန္း ေက်ာင္း သြားေနတာေတြ႔ရပါတယ္။ မနက္ ၈ နာရီခဲြကေန ၁၁ ခဲြေလာက္ အထိျဖစ္မယ္ထင္ ပါတယ္။ သူတုိ႔ ၂ ဦးစလုံးက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုိင္းကဆုိေတာ့ ရံုးခ်ိန္ နည္းနည္းေနာက္က်တာ ျပသာနာသိပ္မရွိ။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တုိ႔ သတင္းခန္းကလူေတြက အဲဒီလုိသြားလုိ႔မျဖစ္။ မနက္ ၁၀ နာရီကေန ညေန ၆ နာရီ၊ ၇ နာရီေလာက္အထိ မနားတန္းလုပ္ရတာဆုိေတာ့ မနက္ပုိင္း ေက်ာင္းသြားဖုိ႔ဘယ္လုိမွ မျဖစ္နုိင္။

(၂၀၀၇ ၀န္းက်င္ ေအာ္စလုိသတင္းခန္း ျမင္ကြင္းတခု)

ဒီေတာ့ ညေနပုိင္းအလုပ္ခပ္ေစာေစာဆင္းျပီး ၅ နာရီအတန္းကိုသြားတယ္မယ္လို႔ ၾကိဳးစားၾကည့္ပါ တယ္။ အလုပ္မျပီးရင္လည္း ေက်ာင္းကအျပန္ ည ၉ နာရီေလာက္မွာ လက္စလာသတ္နုိင္ရင္ မနက္ ပုိင္း အသံလႊင့္ခ်ိန္မွီနုိင္ပါတယ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အဆင္မေျပပါဘူး။ တေနကုန္ အလုပ္ကပင္ပန္းထား ေတာ့ သင္တဲ့စာက ေခါင္းထဲမ၀င္ပါ။ မေန႔တေန႔ကမွ ေရာက္လာတဲ့ အတန္းေဖၚ ဖိလပုိင္ အိမ္ေဖာ္မ ေလးေတြက (ေနာ္ေ၀းေရာက္ ဖိလပုိင္အိမ္ေဖာ္ေတြနဲ႔ ထုိင္းမွာေတြ႔ရတဲ့ ျမန္မာအိမ္ေဖၚတုိ႔ အခြင့္ေရး ကြာျခားပုံကိုေတာ့ သီးျခားေရးပါဦးမည္) ကုိယ္ေတြထက္ အမ်ားၾကီးသာေနတာကိုေတြ႔မိေတာ့ ကုိယ့္ ဘာသာ စိတ္ပ်က္လာမိပါ တယ္။

ဒီလုိနဲ႔ေနာ္ေ၀းစာသင္ေရးဟာ ေက်ာင္းေရာက္လုိက္၊ ျပန္ပ်က္လုိက္နဲ႔ လုံးခ်ာလည္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၅ အေစာပုိင္း DVB-TV ေပၚလာခ်ိန္မွာေတာ့ ေရဒီယုိေရာ၊ TV ပါ တြဲလုပ္ရတဲ့အတြက္ တခါတေလ ည ၉ နာရီ၊ ၁၀ နာရီအထိ အလုပ္ကမျပီးပါ။ ေနာက္ဆုံး ဘယ္လုိမွအခ်ိန္မရေတာ့တဲ့အတြက္ ေနာ္ေ၀းစာ သင္ၾကားျခင္းအလုပ္ကုိ ၂၀၀၅ ေနွာင္းပုိင္းမွာ လုံး၀ရပ္လုိက္ရပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၁ နဲ႔ ၂၀၁၂ ခုနွစ္ေတြမွာေတာ့ သတင္းအယ္ဒီတာအပါ၀င္ သတင္းအဖြဲ႔သား ၅ ဦးစလုံးကုိ မေရရာတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႔ DVB ရဲ့လူၾကီးမင္းေတြက အလုပ္ထုတ္ပစ္ခဲ့ပါတယ္။ (အဲဒီကာလ အေျခေနကို ေနာက္ပုိင္းမွ သီးျခားေရးျပပါဦးမည္)။ ဒီလုိအလုပ္ထုတ္ခံရျပီးေတာ့မွပဲ ေရြးစရာလမ္းမရွိ ပဲ ေနာ္ေ၀းစာသင္ၾကားေရးေက်ာင္းဆီ အခ်ိန္ျပည့္ေရာက္သြားပါေတာ့တယ္။

တဖက္မွာလဲ ဒီလုိ ခ်က္ခ်င္းၾကီး အလုပ္ျဖဳတ္ခံရျပီးေတာ့မွပဲ ကုိယ့္ဘ၀တခုလုံးရဲ့အနာဂတ္ကုိ DVB အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈးေတြအေပၚ လံုး၀ပုံအပ္ထားမိတာ မွားသြားမွန္းသိလုိက္ပါတယ္။ DVB သတင္းလုပ္ငန္း တာ၀န္ကုိ ေတာ္လွန္ေရးတာ၀န္တခုအျဖစ္သေဘာထားျပီး ၂၄ နာရီအာရံုစုိက္ လုပ္ခဲ့မိတာ၊ ကုိယ့္ ဘ၀အတြက္ ကုိယ္ဘာမွမျပင္၊ ကုိယ့္အနာဂတ္အတြက္ ကုိယ္ဘာမွမၾကည့္ျဖစ္ခဲ့ပါလားလုိ႔ စဥ္းစားမိ ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေနာင္တေတာ့မရပါဘူး။ ဒီလမ္းကို ကုိယ္ယုံၾကည္လုိ႔ ေရြးခဲ့တာပဲေလ။ ပန္းတုိင္ေရာက္တဲ့ အထိဆက္ေလ်ာက္ေရး မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ လမ္းမၾကီးေပၚမွာ၊ လူ႔အခြင့္ေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီရရွိေရး တုိက္ပဲြလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ဘယ္သူေတြဘယ္လိုရပ္တည္ခဲ့သလဲ။ ဘယ္သူေတြ  ဘယ္ေလာက္တာ ၀န္ေက်ခဲ့သလဲဆုိတာ ေငြေရာင္ပိတ္ကားေပၚ ဆက္ၾကည့္ရဦးမယ္ မဟုတ္ပါလား။        ။

Share

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More