Thursday, October 12, 2017

ကမၻာ မွားသလား ျမန္မာ မွားသလား

The Voice Daily.
11-Oct-2017.

မတူတဲ့ တံု႔ျပန္မႈမ်ား

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြအေပၚ ႏိုင္ငံတကာအျမင္နဲ႔ ျပည္တြင္းအျမင္ အေတာ္ ကြာေနတာ၊ ေျပာင္းျပန္နီးပါး ျဖစ္ေနတာကို စာဖတ္ပရိသတ္ေတြ သိၿပီးျဖစ္မွာပါ။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလို ကြာေနတာလဲဆိုတာကို မေျပာခင္ ဘယ္လိုကြာေနသလဲ ဆိုတာကို အရင္ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ပါ။


အမ်ားျမင္သာတဲ့ ဥပမာကို ထုတ္ျပရမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ၊ ကုလ သမဂၢ အရာရွိေတြက ျမန္မာအစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ (တပ္မေတာ္ကို အမိန္႔ေပးခြင့္ ရွိ၊ မရွိက တစ္ပိုင္းပါ) ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚ အျပင္းအထန္ ေဝဖန္ေနၿပီး အထူးသျဖင့္ ၿဗိတိန္ဘက္ကဆိုရင္ ေအာက္စဖို႔ဒ္ တကၠသိုလ္မွာ ခ်ိတ္ထားတဲ့ပန္းခ်ီကားကို ျဖဳတ္ခ်၊ ၤFreedom of the City ဆုကို ျပန္႐ုပ္သိမ္းတဲ့အထိ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။

ဒါက ဂုဏ္သိကၡာပိုင္းအရ ျမန္မာအစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းအေပၚ ထိခိုက္မႈေတြပါ။ လက္ေတြ႔ အေရးယူမႈ အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီျဖစ္စဥ္မွာ အဓိက တာဝန္ရွိတဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ရခိုင္ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ လုပ္ဖို႔ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပသမဂၢဘက္က စတင္ႀကိဳးစားေနၿပီလို႔ သိရပါတယ္။ 

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက ျပည္သူတခ်ိဳ႕ရဲ႕ တံု႔ျပန္မႈကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ တံု႔ျပန္မႈနဲ႔ တကယ့္ကို တျခားစီ။ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေျပာဆိုမႈေတြကို လက္မခံႏိုင္ေၾကာင္း၊ အတိုင္ပင္ခံပုဂိၢဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို အျပည့္အဝ ေထာက္ခံေၾကာင္း လူထုစုေဝးပြဲ၊ ေဟာေျပာပြဲေတြ အခုရက္ပိုင္း ဆက္လုပ္ေနတာကိုသာ ေတြ႔ေနရပါတယ္။ 

မႏၲေလး၊ မေကြးနဲ႔ တနသၤာရီတိုင္းက ေဟာေျပာပြဲေတြကို ေလ့လာမိသေလာက္ကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ သတင္းေဖာ္ျပမႈေတြ မွားယြင္းေနတယ္၊ ဘဂၤါလီေတြဘက္ကို ဘက္လိုက္မႈ ရွိေနတယ္။ ကုလသမဂၢလည္း ဘက္လိုက္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဆုေတြ ႐ုပ္သိမ္းလည္း ဂ႐ုမစိုက္ဘူး။ ျပည့္အင္အားဟာ ျပည္တြင္းမွာ သာ ရွိတယ္။ ေခါင္းေဆာင္နဲ႔ျပည္သူ တစ္သားတည္းရွိရင္ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားကို ဂ႐ုစိုက္စရာ မလိုဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေနာက္မွာ အားလံုး အတူတကြ ရပ္ပါ။ We Stand Togather, We Stand with you ဆိုတာေတြကို ေတြ႔ရပါတယ္။

အရင္ စစ္အစိုးရေခတ္ကလည္း ႏိုင္ငံတကာ ဖိအား မ်ားလာရင္ ဒီလိုပြဲမ်ိဳး လုပ္ေလ့ရွိတာမို႔ နည္းနာအသစ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ႏိုဘယ္လ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ဦးေဆာင္တဲ့ ေ႐ြးေကာက္ခံ အစိုးရသစ္က ဘာေၾကာင့္ နည္းေဟာင္းႀကီးကို ဆက္သံုးေနတာလဲ။ ဒီထက္ေကာင္းတဲ့နည္း၊ ဒီထက္ ေခတ္မီၿပီး ပိုထိေရာက္မယ့္ နည္း၊ ၂၁ ရာစုနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အခင္းအက်င္းနဲ႔ကိုက္မယ့္ နည္းနာသစ္ေတြ မရွိေတာ့ဘူးလား။


ဘယ္လိုမတူတာလဲ

ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ျမန္မာေတြအၾကား အဓိက မတူတဲ့အခ်က္ကေတာ့ ဘဂၤါလီေတြ (ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာ အေခၚ ႐ိုဟင္ဂ်ာ) အေပၚ ဘယ္လိုသေဘာထားသလဲ ဆိုတဲ့အခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္ အေရးအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢဘက္က လူသားခ်င္း စာနာတဲ့ေထာင့္သက္သက္ကေန ေျပာေနၿပီး ျမန္မာေတြဘက္ကေတာ့ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာတို႔၊ အမ်ိဳး-ဘာသာ သာသနာတို႔ဘက္ကေန အေလးေပး ေျပာေနတယ္လို႔ စာေရးသူက ျမင္ပါတယ္။ 

ဒီလို အေျခခံရပ္တည္ခ်က္ ကြာတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာသမားတစ္ဦးရဲ႕အျမင္နဲ႔ ဗုဒၶဘာသာ-ျမန္မာ မီဒီယာသမားတစ္ဦးရဲ႕အျမင္ ကြာေကာင္း ကြာေနႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ မီဒီယာသမားေတြတင္ မကပါဘူး။ ျမန္မာပညာရွင္ေတြ၊ ျမန္မာအကဲခတ္ ေဝဖန္သူေတြရဲ႕ေလသံထဲမွာလည္း အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ၊ အမ်ိဳးဘာသာ-သာသနာ၊ အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓာတ္ေတြရဲ႕ အေငြ႔အသက္ေတြကို ေတြ႔ေနရပါတယ္။

လူထုကိုပညာေပးေနတဲ့ ပညာရွင္ေတြ၊ မီဒီယာသမားေတြမွာေတာင္ ဒီလို အျမင္ရွိေနရင္ သာမန္ အရပ္ သားေတြဆို ပိုဆိုးၿပီေပါ့။ စာေရးသူ ေတြ႔မိသေလာက္ သာမန္ အရပ္သားေတြကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကားလံုးကိုၾကားတာနဲ႔ အဲဒီလူမ်ိဳး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မရွိဘူး။ ဒီလူေတြကို လက္မခံႏိုင္ဘူးဆိုၿပီး တန္းေျပာ ေတာ့တာပါပဲ။ ဆိုေတာ့ ဒီကိစၥေျပလည္ေအာင္ ဘယ္လိုေျဖရွင္းရင္ ေကာင္းမလဲဆိုတဲ့အဆင့္ထိေတာင္ ေဆြးေႏြးလို႔ မရခဲ့ပါဘူး။ ဒါ ဒုကၡသည္အျဖစ္ တတိယႏိုင္ငံေတြဆီ ေရာက္ေနတဲ့လူေတြပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းမွာေနၿပီး အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓာတ္ တက္ႂကြေနသူေတြဆို ပိုဆိုးမွာေပါ့။

ဒါက ပဋိပကၡမွာ ကိုယ္တိုင္ ပါဝင္ေနသူ (ျမန္မာႏိုင္ငံသားတိုင္း ဒီပဋိပကၡမွာ ပါဝင္ေနဟုယူဆ)နဲ႔ ဘာမွ မဆိုင္ဘဲ ျပင္ပကမၻာကေန သီးျခား လာၿပီး ေလ့လာသူတို႔အၾကား မတူညီတဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခခံ အခ်က္ပါ။ ကဲ- သတင္း အခ်က္အလက္ေပၚ အေျခခံတဲ့ အခ်က္ေတြမွာေကာ ကမၻာ့သတင္းနဲ႔ ျမန္မာ့ သတင္းက ဘယ္လို ကြာေနရျပန္တာလဲ။ 

ျမန္မာလံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔ေတြက တိုက္ခိုက္ သတ္ျဖတ္လို႔ ဘဂၤါလီေတြ ရာနဲ႔ခ်ီ ေသတာေၾကာင့္ အိုးအိမ္စြန္႔ၿပီး နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ထြက္ေျပးရတာ အခု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ထဲ ၅ သိန္းေက်ာ္ေနၿပီ။ ျမန္မာတပ္သားေတြက အိမ္ေတြကိုလည္း မီး႐ိႈ႕တယ္။ ဘဂၤါလီ အမ်ိဳးသမီးေတြကို မုဒိမ္းက်င့္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ထြက္ေျပးၾကတာ လမ္းမွာ ေလွျမဳပ္လို႔ေသသူ၊ အစာငတ္လို႔ ေသသူေတြလည္း မနည္းဘူး။ ဒီအတြက္ ျမန္မာအစိုးရကို အေရးယူမွျဖစ္မယ္လို႔ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာေတြက ေရးသားေဖာ္ျပေနၾကပါတယ္။

ျမန္မာ့အလင္းနဲ႔ အစိုးရအာေဘာ္ မီဒီယာေတြကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီျဖစ္စဥ္ႀကီးတစ္ခုလံုးဟာ ARSA (Arakan Rohingya Salvation Army) က ႀကိဳတင္စီမံ အကြက္ေဖာ္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။ ဒီေဒသမွာ မြတ္ဆလင္- လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ ထူေထာင္ဖို႔ စနစ္တက် အကြက္ခ် ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ဘဂၤါလီေတြဟာ သူတို႔အိမ္သူတို႔ မီး႐ိႈ႕ၿပီး ထြက္ေျပးတယ္။ တကယ္ နစ္နာသူက ဘဂၤါလီေတြ မဟုတ္ဘဲ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေတြသာ ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ေတြဟာ ရာနဲ႔ခ်ီၿပီး ARSA ရဲ႕ သတ္ျဖတ္မႈကို ခံခဲ့ရတယ္။ ေဟာဒီမွာ အစုအၿပံဳလိုက္ျမႇဳပ္ထားတဲ့အေလာင္း ေတြ ေတြ႕လား။ ဒါေတြကို ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာေတြက ဘာေၾကာင့္ မေဖာ္ျပတာလဲဆိုၿပီး ေမးခြန္းထုတ္ထားတာ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။

စာဖတ္သူေတြေကာ ဘယ္လို အျမင္ရွိၾကပါသလဲ။ ျပည္တြင္းမီဒီယာေရာ၊ ျပည္ပမီဒီယာပါ ႏွစ္ခုစလံုး ၾကည့္ျဖစ္၊ ဖတ္ျဖစ္ၾကပါရဲ႕လား။ ျပည္တြင္း- ျပည္ပ သတင္းေထာက္ေတြက ဘယ္ေနရာေတြကေန သတင္းယူၿပီး ေရးသားေဖာ္ျပေနၾကတာလဲ ဆိုတာကိုေကာ သတိထားမိၾကပါရဲ႕လား။ ေကာ့ဘဇား သတင္းေထာက္နဲ႔ ေနျပည္ေတာ္သတင္းေထာက္ပဲ မ်ားေနၿပီး တကယ္ျပႆနာျဖစ္ေနတဲ့ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာမွာ ႏွစ္ဖက္သတင္းေထာက္ေတြ မရွိတာဟာ တကယ့္ အားနည္းခ်က္ပါပဲ။


ဘယ္လိုအေျဖရွာမလဲ

သတင္းသမား တစ္ဦးအေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေကာ့ဘဇား သတင္းေထာက္နဲ႔ ေနျပည္ေတာ္ သတင္းေထာက္ေတြကို ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာဆီ အရင္ဆံုး သတင္းယူခြင့္ေပးေရးပါ။ သတင္းယူခြင့္ မေပးဘဲ BBC လိမ္ေနသည္၊ VOA ညာေနသည္ဆိုၿပီး စစ္အစိုးရေခတ္ လက္က်န္တီးလံုးေတြနဲ႔ ဆက္က ေနလို႔ မျဖစ္ပါ။ ဒီလို သတင္းယူခြင့္ေပးမွ ႏိုင္ငံတကာ ပရိသတ္က အျဖစ္မွန္ကို သိခြင့္ရပါလိမ့္မယ္။ ေဟာဒီမွာ ဟိႏၵဴအေလာင္းေတြ မေတြ႔ဘူးလားဆိုၿပီး စစ္တပ္ဘက္က သတင္းထုတ္ျပန္ေန႐ံုနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာရဲ႕ စိတ္ဝင္စားမႈကို မရႏိုင္ပါ။

ဒုတိယကေတာ့ ကုလသမဂၢဘက္က ေတာင္းဆိုေနတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔ အဲဒီေဒသဆီ ဝင္ခြင့္ေပးေရးပါ။ ေလာေလာဆယ္ ဝင္ခြင့္မေပးႏိုင္ေသးဘူး ဆိုရင္လည္း ႏိုင္ငံတကာက လက္ခံႏိုင္ ေလာက္တဲ့ ဆင္ေျခမ်ိဳးေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲလိုမဟုတ္ဘဲ အရင္စစ္အစိုးရေခတ္ကနည္းအတိုင္း “ဘူး” ခံေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ မဟုတ္တာလုပ္ထားလို႔ UN ကို ဝင္ခြင့္မေပးတာ ျဖစ္မွာေပါ့ဆိုၿပီး အရင္ေခတ္လိုပဲ အျမင္ခံေနရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တတိယကေတာ့ ဒီျဖစ္စဥ္အေပၚ အျပင္းအထန္ ေဝဖန္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးသမားေတြ၊ သတင္းမွားေတြ၊ ဘက္လိုက္သတင္းေတြ ေဖာ္ျပေနတယ္ဆိုတဲ့ မီဒီယာႀကီးေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရတာဝန္ရွိသူေတြကို အစိုးရဘက္က ဖိတ္ေခၚၿပီး အေသအခ်ာ ေဆြးေႏြးတင္ျပသင့္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာဖိအား ဂ႐ုစိုက္စရာ မလိုဘူးဆိုၿပီး လူစုေအာ္ပြဲ လုပ္ေန႐ံုနဲ႔ မရပါ။ အဲဒီလူစုေအာ္ပြဲေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားကို ေလ်ာ့က် မသြားေစတဲ့အျပင္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးအျဖစ္ အမ်ိဳးသားေရး အစြန္းေရာက္ စိတ္ဓာတ္ေတြ မ်ားလာေစၿပီး စစ္အစိုးရေခတ္ကလို ကိုယ့္႐ြာကို ၿခံအေသကာတဲ့ စိတ္၊ ေျခရာခြက္ထဲ လသာတဲ့စိတ္၊ Isolationism ေခတ္ဆီ တြန္းပို႔သြားႏိုင္ပါတယ္။

ဒီအတြက္ အစိုးရဘက္က ဘာေတြ ေဆာင္႐ြက္ေနသလဲ။ တစ္ေလာက (ေအာက္တိုဘာ ၄ ရက္) ေတာ့ တစ္ခ်ိန္လံုး ၿငိမ္သက္ေနတဲ့ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီး ဦးေဖျမင့္ကိုယ္တိုင္ ေရွ႕ထြက္လာၿပီး ျမန္မာမီဒီယာ သမားေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခု လုပ္ခဲ့တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြက သတင္းအမွားေတြ၊ လိုရာဆြဲေဖာ္ျပေနမႈေတြကို ဘယ္လို တံု႔ျပန္ေဆာင္႐ြက္ရင္ ေကာင္းမလဲေပါ့။ ဒီလိုေဆြးေႏြးဖို႔ စိတ္ကူးရတာကို ႀကိဳဆိုရမွာျဖစ္ေပမယ့္ ဘာေၾကာင့္ ဒီေလာက္အထိ ေနာက္က်ခဲ့ရသလဲ ဆိုတာကေတာ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါ။

တကယ္ဆို ျပန္ၾကားေရးေအာက္မွာ (ေဘးတိုက္တြဲထားတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္) စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္င္ ေရးနဲ႔ ျပည္သူ႔ဆက္ဆံေရးဌာနဆိုတာ ရွိၿပီးသား မဟုတ္ပါလား။ ႏိုင္ငံတကာမွာ ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ သတင္းေတြကို ဘယ္လိုေရးသားေဖာ္ျပေနသလဲ၊ ဘယ္လိုတံု႔ျပန္ရမလဲ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာထိုးႏွက္ခ်က္ကို ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရး ျပန္လုပ္ရမလဲ။ ဘယ္လို ဝါဒျဖန္႔ရမလဲ ဆိုတာကို ဒီဌာနက တစ္ခ်ိန္လံုး ျပင္ဆင္ေနရမွာေပါ့။ အခုေတာ့ အဲလိုမစဥ္းစားဘဲ ျမန္မာအခ်င္းခ်င္း ၾကားမွာ ဝါဒျဖန္႔ဖို႔ေလာက္သာ စိတ္ဝင္စားေနလို႔ အခုလို ခံရတာဆိုၿပီး မိတ္ေဆြ မီဒီယာသမားတခ်ိဳ႕က ေဝဖန္ပါတယ္။

ဒါက ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန။ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနေကာ ဘာေတြ ေဆာင္႐ြက္ေနပါသလဲ။ သူက သံတမန္လုပ္ငန္းဆိုေတာ့ ျပန္ၾကားေရးလို မီဒီယာအေပၚ ထုတ္ေျပာဖြယ္မရွိပါ။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ေနာ္ေဝရွိ ျမန္မာသံအမတ္တစ္ဦးပဲ ဘဂၤါလီအေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေနာ္ေဝ မီဒီယာေတြရဲ႕အေမးကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ေျဖၾကားသြားတာ ေတြ႔ရပါေသးတယ္။ တကယ္ေျပာရမယ့္ အေမရိကန္၊ UN နဲ႔ ၿဗိတိန္ရွိ ျမန္မာသံအမတ္ ေတြ CNN, BBC တို႔ကို ဘာမွျပန္မေျပာတာ (ေျပာတာကို TV မွာမေတြ႔မိ) ဟာ ေမးခြန္းထုတ္စရာပါပဲ။

ႏိုင္ငံတကာမွာေရာက္ေနတဲ့ သာမန္ အရပ္သားေတြေတာင္ မြတ္ဆလင္- ဘဂၤါလီ လူနည္းစုအေပၚ ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာ လူအမ်ားစုက ဖိႏွိပ္ညႇဥ္းပန္းေနတယ္ ဆိုတဲ့ေမးခြန္းေတြနဲ႔ ေန႔စဥ္ ႀကံဳေနရရင္ သံတမန္ ေတြက ပိုႀကံဳ ရမွာေပါ့။ ဒီေမးခြန္းကို သူတို႔ ဘယ္လိုေျဖဆိုေနၾကသလဲ။ ေဝဖန္သူေတြကေတာ့ အရင္ ေခတ္လက္က်န္ သံတမန္ေတြဟာ Proactive (ႀကိဳတင္လႈပ္ရွားမႈ) မျဖစ္ဘဲ အေပၚက အမိန္႔လာမွ တာဝန္ေက်အလုပ္လုပ္တဲ့ Reactive သမားေတြ မ်ားေနဆဲလို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

အႏွစ္ျပန္ခ်ဳပ္ရရင္ေတာ့ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးဆိုတာဟာ တပ္မေတာ္နဲ႔ NLD ပါတီၾကား ေျပလည္ေရးတစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါ။ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးေနတဲ့ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥ အဆင္ေျပေအာင္ ဆက္လုပ္ဖို႔လိုသလို ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ေျပလည္ေအာင္ ဆက္ဆံေရးဟာလည္း အေရးႀကီးလွပါတယ္။ အခုပဲ ႏိုင္ငံတကာဘက္က စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈ လုပ္မယ္လို႔ ေလသံပစ္ေနပါၿပီ။ NLD အစိုးရေခတ္မွာ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ အဆင္ေျပမယ္၊ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈ မရွိေတာ့ဘူး၊ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ဝင္လာေတာ့မယ္ ဆိုတဲ့စိတ္ကူးကို ပ်က္သြားေစႏိုင္ပါတယ္။ 


ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံတကာဘက္က ေျပာခ်င္ရာေျပာ၊ ငါတို႔ဂ႐ုမစိုက္ဘူးဆိုၿပီး လူစုေအာ္ေနလို႔မရပါ။ ေဘး ထြက္ဆိုးက်ိဳးအျဖစ္ အမ်ိဳးသားေရး အစြန္းေရာက္စိတ္ေတြ ထိန္းမႏိုင္ သိမ္းမရ ျဖစ္လာရင္ သက္တမ္း ၂ ႏွစ္ မျပည့္ေသးတဲ့ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ခုလံုး ပ်က္စီးသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂၁ ရာစု သံတမန္ဆက္ဆံေရး နည္းနာေတြသံုးၿပီး ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ေျပလည္မႈ အျမန္ျပန္ရေအာင္ အင္အားစုအားလံုး လက္တြဲေဆာင္႐ြက္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။ ။

Monday, October 9, 2017

ႀကီးထြားလာေနေသာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒက ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ျမင္ကြင္းသစ္ကို ပုံေဖာ္ေနသည္

By သန႔္ျမင့္ဦး 9 October 2017

(အားလုုံး ဖတ္သင့္တယ္လုုိ႔ ယူဆတဲ့အတြက္ ဧရာ၀တီမွ ကူးယူေဖၚျပထားပါသည္)

ကုလသမဂၢ လုံၿခဳံေရးေကာင္စီက သိန္းႏွင့္ ခ်ီေသာ ဒုကၡသည္မ်ား အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ထြက္ေျပးၾကျခင္း ႏွင့္ လူမ်ိဳးျဖဳတ္သန႔္စင္ျခင္း စြပ္စြဲခ်က္မ်ား အပါအဝင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ေဒသမွ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းမွတဆင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေရးကို လတ္တေလာ ရက္သတၱပတ္မ်ားအတြင္း၌ အာ႐ုံစိုက္လာခဲ့ သည္။


သို႔ေသာ္လည္း ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္သို႔ျပန္လာႏိုင္ေရး အနာဂတ္ေ႐ြးခ်ယ္စရာမ်ားကို ပုံေဖာ္ႏိုင္သည္သာမက ေဒသတြင္း တည္ၿငိမ္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံအတြင္းမွ ျပည္သူမ်ားအားလုံး ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ဘဝတခုရရွိေရးအတြက္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ဟူသမွ် ပါဝင္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ တခုတည္းအတြက္သာဟုတ္ဘဲ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္စြာ သုံးသပ္သည့္ အျမင္က ေပ်ာက္ဆုံးေနသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ထည့္တြက္ျခင္း မျပဳခဲ့လွ်င္ပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းတြင္ စစ္ေဘးေၾကာင့္ ေနရပ္စြန႔္ခြာခဲ့ရသူ ေနာက္ထပ္ အနည္းဆုံး သန္းဝက္ခန႔္ရွိပါသည္။ ႏိုင္ငံ၏ အျခားေနရာမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္း ၂၀ ေက်ာ္ (အႀကီးဆုံး လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕သည္ အင္အား ၂ ေသာင္းေက်ာ္ ရွိသည္) ႏွင့္ ရာႏွင့္ခ်ီေသာ ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႕မ်ား ရွိေန ပါသည္။ စစ္မွန္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို မျမင္ေတြ႕ရပါ။ ထို႔ျပင္ ဘဏ္လုပ္ငန္းက႑၏ တည္ၿငိမ္မႈက ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ရာ ရွိေနျခင္း၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူတို႔၏ ယုံၾကည္စိတ္ခ်မႈက်ဆင္းေနျခင္း၊ သန္းႏွင့္ခ်ီေသာ အဆင္းရဲဆုံး ျပည္သူမ်ားအတြက္ အလားအလာမ်ားက မေရမရာ ျဖစ္ေနျခင္းႏွင့္ အတူ စီးပြားေရးကလည္း အေျခအေနေကာင္းမ်ားႏွင့္ ေဝးကြာေနသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္အစိုးရက အဓိကက်သည့္ အေျခခံ အေဆာက္အဦး စီမံကိန္းမ်ား ကမ္းလွမ္းေနၿပီး အဆိုပါ စီမံကိန္းမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ အတြင္းပိုင္း ျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ ပိုမိုနီးကပ္သြားေစမည္ ျဖစ္သလို ျမန္မာႏိုင္ငံက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအတြက္ အိႏၵိယသမုဒၵရာသို႔ တံတားျဖစ္လာေစမည္ ျဖစ္သည္။

လက္ရွိအေျခခံဥပေဒက တပ္မေတာ္ကို လုံၿခဳံေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေရးပါေသာ အခြင့္အာဏာကို ေပးထားၿပီး ေ႐ြးေကာက္ခံ အရပ္သား အစိုးရအေနျဖင့္ စီးပြားေရးကိစၥမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံျခား ဆက္ဆံေရးမ်ားကိုသာ လြတ္လပ္စြာ စီမံခြင့္ ျပဳထားသည္။ ထိုသို႔ရွိေနျခင္းက စိတ္က်ဥ္းက်ပ္ဖြယ္ရာ ေပါင္းစပ္မႈတခု ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ ေနာက္လာမည့္ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ေအာင္ျမင္ေရးႏွင့္ ေနာက္ထပ္ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ေရးတို႔က အာမခံခ်က္ရွိရန္ ေဝးကြာေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာျပည္သူတို႔အတြက္ လက္ရွိအခ်ိန္သည္ စိုးရိမ္ပူပန္စရာ ကာလတခု ျဖစ္ပါသည္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၏ လွ်င္ျမန္မႈတြင္ သူတို႔ မိသားစုမ်ား၏ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားႏွင့္ အခြင့္အလမ္းမ်ား မရရွိဘဲ သူတို႔က်န္ခဲ့မည္ကို သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ျပည္သူမ်ားက စိုးရိမ္ေနၾကသည္။ ယခုအခါ ဤသန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ျပည္သူမ်ားက အင္တာနက္ေပၚသို႔ေရာက္ရွိေနၿပီ ျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ၅ ႏွစ္ကာလအတြင္း ျမန္မာျပည္သူတို႔၏ မိုဘိုင္းဖုန္း သုံးစြဲႏိုင္မႈက အနည္းငယ္မွ်ေသာ ရာခိုင္ႏႈန္းမွသည္ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္သို႔ခုန္တက္သြားခဲ့သည္။ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား၊ သန႔္ရွင္းေသာ ေရ သို႔မဟုတ္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ မရရွိႏိုင္ျခင္း ႀကီးမားစြာရွိေနေသာ လူဦးေရတခုက ယခုအခါ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၏ တခုတည္းေသာ ဆိုရွယ္မီဒီယာ ပလက္ေဖာင္းဟု ယူဆရႏိုင္သည့္ facebook ေပၚသို႔ေရာက္ရွိလာၾကၿပီျဖစ္သည္။


ေမွာင္မိုက္ေသာ ေရစီးေၾကာင္းသစ္မ်ား

ယခုကဲ့သို႔ တႏိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာျဖင့္ စိုးရိမ္ ပူပန္ေနရသည့္ အခ်ိန္တြင္ ျမန္မာျပည္၌ ဆိုရွယ္မီဒီယာ၏ အေျခအေန ေပးမႈက ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ေပၚေပါက္လာသည့္ ပဋိပကၡႏွင့္ ထိုပဋိပကၡအေပၚ ျပင္ပကမာၻအသိုင္းအဝိုင္း၏ သေဘာထား အထူးသျဖင့္ ကုလသမဂၢႏွင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ရန္ဘက္မ်ားႏွင့္အတူ ရပ္တည္ေနျခင္းတို႔၏ မီးထိုးေပးမႈေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒ လက္သစ္ (neo-nationalism) တခု ပုံေပၚလာေစခဲ့သည္။

ျပင္ပကမာၻ၏အျမင္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္တေလွ်ာက္မွ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ျဖစ္ရပ္မ်ားႏွင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ အဓိကထားသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈဆိုင္ရာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို အေလးေပးေသာ္လည္း ျပည္တြင္းမွ အျမင္က ကမာၻ႔အသိုင္းအဝိုင္း၏ အျမင္ႏွင့္ ကြဲျပားမႈရွိ႐ုံမွ်မက လုံးလုံးလ်ားလ်ားပင္ ဆန႔္က်င္ဖက္ျဖစ္ေနသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပည္သူလူထုကသာမက အစိုးရပါ ႀကီးမားစြာ အေလးထားခဲ့သည္မွာ ရခိုင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ကယ္ဆယ္ေရး တပ္ မေတာ္ (ARSA)၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈႏွင့္ အစၥလမ္အစြန္းေရာက္ဝါဒအေပၚ စိုးရိမ္မႈ ျဖစ္သည္။ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ ARSA က စတင္တိုက္ခိုက္ခဲ့သည့္ အခ်ိန္မွ စ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဆိုရွယ္မီဒီယာတြင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ႏွင့္ လူနည္းစု ဟိႏၵဴမ်ား အေပၚတြင္ က်ဴးလြန္ခဲ့သည္ဟု ယူဆရေသာ ARSA ၏ အၾကမ္းဖက္မႈ သတင္းမ်ားႏွင့္ ေသာင္းခ်ီေသာ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား ႏွင့္ ဟိႏၵဴမ်ား မြတ္ဆလင္အမ်ားစုရွိေနသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွ ေတာင္ပိုင္းသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကသည့္ အေၾကာင္းမ်ားျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ေနခဲ့သည္။

စက္တင္ဘာလေႏွာင္းပိုင္းတြင္ al-Qaeda ႏွင့္ Islamic State (IS) အဖြဲ႕ ၂ ခုလုံးက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လႈပ္ရွားၾကရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကျခင္းေၾကာင့္ ရန္ကုန္ သို႔မဟုတ္ မႏၲေလးတြင္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္လာမည္ကို လူထုအတြင္း စိုးရိမ္မႈမ်ား ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရသည့္ ဒုကၡသည္မ်ား၏ သက္ေသခံေျပာဆိုမႈမ်ားကို အတုအေယာင္ထြင္ လုံးမ်ား အျဖစ္ ပယ္ခ်ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ျပင္ပကမာၻက ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ လူ႔အခြင့္အေရး ကံဆိုးမႈအျဖစ္ ျမင္ၾကေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းတြင္ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ဗုဒၵဘာသာဝင္မ်ားက တရားမဝင္ ေရာက္ရွိလာသူမ်ားအျဖစ္မွ အၾကမ္းဖက္ သမားမ်ားအျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲသြားသည့္ တိုင္းတပါး က်ဴးေက်ာ္မႈတခုဟု ျမင္ၾကသည္။

ျပန္လည္ေပၚေပါက္လာသည့္ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒ လက္သစ္တခုက ပုံေပၚလာေနသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ပီပီျပင္ျပင္ ရွိမေန ေသးပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မ်ားျပားစုံလင္သည့္ လူနည္းစုမ်ား၊ ဒီမိုကရက္တစ္ အေနာက္တိုင္းႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတို႔ႏွင့္ ဆက္ဆံေရး အျပင္ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ သေဘာတရား အေပၚတြင္ ၎သေဘာထားမ်ားက မေရရာေသးပါ။


အပယ္ခံ ရခိုင္

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းသည္ ကမာၻေပၚတြင္ သက္ေတာင့္သက္သာမရွိဆုံး ေနရာမ်ားထဲမွ တခုျဖစ္ပါသည္။ ငလ်င္ဇုန္ အတြင္း က်ေရာက္သည့္ ေဒသတခု၊ ဖ်က္စြမ္းအားႀကီးေသာဆိုင္ကလုံး မုန္တိုင္းမ်ား ရင္ဆိုင္ရေလ့ ရွိသည့္ေဒသတခု ၊ မုတ္သုံရာသီအတြင္းတြင္ တလလွ်င္ မိုးေရခ်ိန္ တမီတာ နီးပါး အထိ ျပင္းထန္စြာ ႐ြာသြန္းတတ္သည့္ ေဒသတခု ျဖစ္ပါ သည္။

၁၉၄၄ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလအတြင္းက အိႏၵိယ၊ ေဂၚရခါး၊ အဂၤလိပ္ႏွင့္ အေနာက္ အာဖရိကသားမ်ားက ဂ်ပန္မ်ားႏွင့္ Admin Box အမည္ရွိတိုက္ပြဲကို တိုက္ခိုက္ခဲ့သည့္ ေနရာျဖစ္သည္။ ယဥ္ေက်းမႈကြဲျပားျခင္းမ်ား ကာလရွည္ၾကာစြာ ရွိခဲ့သည့္ေနရာ ျဖစ္သည္။ ေရွးေခတ္ႏွင့္ ဆိုင္သည့္ ျမန္မာရာဇဝင္မ်ားတြင္ ထိုေဒသအတြင္း၌ လူသားမ်ားႏွင့္ ဘီလူးမ်ား ရင္ဆိုင္ ဆုံေတြခဲ့ၾကသည္။ ေရွးေခတ္ အိႏၵိယမ်ားအတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံတြင္းရွိ Meghna ျမစ္ အလြန္တြင္ ရွိသည့္ ေျမမ်ားသည္ Pandava barjita နယ္ျဖစ္သည္။ လူ႐ိုင္းတို႔၏ နယ္ေျမျဖစ္ၿပီး အမ်ိဳးကို မေလးစားသည့္ ဟိႏၵဴမ်ားသာ သြားၾကမည့္ ေဒသတခု ျဖစ္သည္။

ကြဲျပားသည့္ လက္နက္ကိုင္ပုန္ကန္မႈႏွင့္ ဒုကၡသည္ ျပႆနာတခု အျပင္ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်တို႔၏ အေရွ႕အိႏၵိယ ကုမၸဏီက ျမန္မာ ဘုရင့္ႏိုင္ငံကို က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္ခဲ့သည္မွာလည္း ဤေနရာပင္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရခိုင္ ေဒသကို အေနာက္တံခါး ဟု ယခုတိုင္သိၾကဆဲ ျဖစ္သည္။

ရခိုင္သမိုင္း၏ အေစာပိုင္းကို အနည္းငယ္မွ်သာ နားလည္ၾကေသးသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေသခ်ာသည္က ၁၄၀၀ ႏွစ္မ်ား အတြင္း ယေန႔ေခတ္ စစ္တေကာင္းမွ ကပၸလီ ပင္လယ္အထိ က်ယ္ဝန္းေသာ ဘုရင့္ ႏိုင္ငံငယ္တခု အျဖစ္ ရွိေနၿပီ ျဖစ္သည္။ ရခိုင္ဘုရင္မ်ားက ျမန္မာစကားႏွင့္ အနည္းငယ္ကြဲျပားသည့္ ပုံစံမ်ိဳး ျဖစ္ေသာ ရခိုင္စကား ေျပာၾကသည္။ သူတို႔သည္ တင့္တယ္လွပေသာ ေစတီပုထိုးမ်ားကို တည္ထားခဲ့ေသာ ဗုဒၵဘာသာမ်ားလည္း ျဖစ္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ရခိုင္ဘုရင္မ်ားသည္ ကမာၻအရပ္ရပ္ႏွင့္ ဆက္ဆံတတ္သူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ အခ်ိဳ႕က ဘဂၤါလီ- မြတ္ဆလင္ ႏွင့္ ျမန္မာ-ပါဠိ ဘြဲ႕အမည္မ်ား ၂ လုံး ခံယူခဲ့ၾကသည္။ ဒတ္ခ်္ကုန္သည္ကို လက္ခံခဲ့ၾကသည္။ အာဖဂန္ ေလးသမားမ်ားႏွင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွ ေရာက္လာသည့္ ဆာမူ႐ိုင္းမ်ားကို ကိုယ္ရံေတာ္မ်ားအျဖစ္ ခန႔္အပ္ခဲ့ၾကသည္။ သက္ေတာ္ေစာင့္ ခန႔္ၾကသည္။ ဖမ္းမိလာသည့္ ေပၚတူဂီ ပင္လယ္ဓါးျပမ်ားႏွင့္ ဘဂၤါလီ ေက်းကြၽန္မ်ားကို ယခုအခါ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္-ျမန္မာ နယ္စပ္ ျဖစ္လာမည့္ ေဒသမ်ားသို႔ ပို႔ ေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။

ဧရာဝတီျမစ္ဝွမ္းမွ ေရာက္လာသည့္ ဗမာ လူမ်ိဳးမ်ားက ၁၇၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ရခိုင္ေဒသကို တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီေခတ္ေရာက္သည့္ အခါ ယခင္ကထက္ ပို၍ ဝင္ေငြရရန္ စိတ္အားထက္သန္ေနသည့္ ၿဗိတိသွ်တို႔က ကိုလိုနီေခတ္ အရာရွိတဦး ေျပာခဲ့သလို“အလြန္ ၿခိဳးၿခံ၍ အလုပ္ အလြန္ႀကိဳးစားေသာ စစ္တေကာင္းေဒသမွ ဘဂၤလီ မြတ္ဆလင္မ်ား” သိန္းႏွင့္ ခ်ီ၍ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းဝင္ေရာက္လာျခင္းကို အားေပးခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အျခားေနရာမ်ားမွ လာေရာက္ အေျခခ်သူ ဗမာမ်ားလည္း ေရာက္ရွိလာခဲ့ရာ ၁၉၁၀ ခုႏွစ္ ေရာက္သည့္ အခ်ိန္တြင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားမွာ သူတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ေျမေပၚတြင္ လူနည္းစု ျဖစ္လာခဲ့ရသည္။

ယေန႔ေခတ္ဆိုလွ်င္ ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းကို ဆန႔္က်င္ျခင္းႏွင့္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း ဝင္ေရာက္မႈကို ဆန႔္က်င္ျခင္းဟု က်ေနာ္တို႔ ေခၚေကာင္းေခၚႏိုင္မည့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသားေရးဝါဒက တခ်ိန္တည္းနီးပါးတြင္ ေမြးဖြားလာခဲ့သည္။ ၁၉ ရာစု ေႏွာင္းပိုင္းႏွင့္ ၂၀ ရာစု အေစာပိုင္းမ်ားတြင္ ဘဂၤါလီမြတ္ဆလင္မ်ားက ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းသို႔ ကုန္းလမ္းမွ ဝင္ေရာက္လာၾကသလို အိႏၵိယတိုက္ငယ္အတြင္းမွ အျခားသူ သန္းေပါင္းမ်ားစြာကလည္း ပင္လယ္ျပင္မွတဆင့္ ေရေၾကာင္းလမ္းမွ ဝင္ေရာက္လာခဲ့ၾကသည္။ ကိုလိုနီစီးပြားေရးလည္း ခုန္တက္သြားခဲ့ရသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာမ်ားမွာမူ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းပုံစံသစ္၏ ေအာက္ေျခနားတြင္သာ ရွိေနခဲ့သည္။

ရခိုင္ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒက ျမန္မာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒႏွင့္ ဆင္တူခဲ့သည္။ ေထရဝါဒ ဗုဒၵဘာသာအရ ဆက္စပ္မႈမ်ား ရွိေနၿပီး ေခတ္ဆန္မႈႏွင့္ ျပင္ပလူတို႔၏ လႊမ္းမိုးမႈကို စိုးရိမ္ရာတြင္လည္း တူညီသည္။ ဂ်ပန္မ်ား က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္လာၿပီး အရပ္ဖက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပ်က္ျပားသြားရသည့္ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာ-မြတ္ဆလင္ လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡေၾကာင့္ ေထာင္ႏွင့္ ခ်ီ၍ ေသဆုံးခဲ့ရသည္။ ဂ်ပန္မ်ားက ဗုဒၶဘာသာဝင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားကို လက္နက္တပ္ဆင္ေပးခဲ့ၿပီး ၿဗိတိသွ်တို႔က ကင္းေထာက္ေရးႏွင့္ ေပ်ာက္ၾကားစစ္ဆင္ေရးမ်ားအတြက္ V Force တပ္ဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းျခင္း၏ တစိတ္တပိုင္း အျဖစ္ မြတ္ဆလင္မ်ားကို လက္နက္တပ္ဆင္ေပးခဲ့သည္။

စစ္ၿပီးသြားေသာအခါ ျပည္တြင္းမွ ဘဂၤါလီစကားေျပာ မြတ္ဆလင္အသိုင္းအဝိုင္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းကို ပါကစၥတန္ႏွင့္ ပူးေပါင္းမည့္ စိတ္ကူးကို ေသြးတိုးစမ္းျခင္းႏွင့္အတူ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း သူတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ နယ္ေျမရရွိေရးကို ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ပိုင္း ဆယ္စုႏွစ္မ်ား အတြင္းတြင္ မူဂ်ာဟစ္အပါအဝင္ အျခားေသာ လက္နက္ကိုင္ ဆူပူမႈမ်ားက တိုးလာလိုက္ ေလ်ာ့သြားလိုက္ျဖင့္ ရွိေနခဲ့သည္။ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္ႏွင့္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ တပ္မေတာ္၏ ၿဖိဳခြင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ သိန္းႏွင့္ ခ်ီေသာမြတ္ဆလင္ ဒုကၡသည္မ်ား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္သည္ အလြန္ဆင္းရဲ၍ အထီးက်န္ ျဖစ္ေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းတြင္ အဆင္းရဲဆုံးႏွင့္ သီးျခားအျဖစ္ဆုံး ေနရာမ်ားထဲမွ တခု ျဖစ္လာခဲ့ေတာ့သည္။


တိုင္းရင္းသားအမွတ္သေကၤတအတြက္ ေမးခြန္း

ျမန္မာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒီမ်ားက သူတို႔ေရွ႕မွ ၿဗိတိသွ် ပညာရွင္မ်ားကဲ့သို႔ပင္ လူမ်ိဳးစုျဖစ္မႈကို (Essentialist view) ထုံးတမ္းစဥ္လာအရ မရွိမျဖစ္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ခ်ည္းကပ္ၾကသည္။ (ကံမေကာင္းစြာျဖင့္ပင္ ယေန႔ေခတ္မွ ႏိုင္ငံျခားေဆာင္းပါးရွင္မ်ား အားလုံးနီးပါးကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္။) တိုင္းျပည္ကို ဌာေနတိုင္းရင္းသား (Indegenous) ႏွင့္ အျခားမွေရာက္လာသူမ်ား (Alien) ျဖင့္ ခြဲျခားၾကသည္။ ျမန္မာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒ ဗဟိုျပဳသည့္ အယူအဆတခုမွာ တိုင္းျပည္သည္ တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္သာ သက္ဆိုင္ၿပီး က်န္သည့္သူမ်ားမွာ ဧည့္သည္မ်ား ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ရွမ္း ႏွင့္ ကခ်င္တို႔သည္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ၁၇ ရာစုတြင္ မန္ခ်ဴးတို႔၏ က်ဴးေက်ာ္မႈေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာေသာ တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ားမွ ဆင္းသက္လာသည့္ ကိုးကန႔္မ်ား၊ တခ်ိန္တည္းေလာက္မွာပင္ ဘန္ေဂါလ္ဘုရင္ခံ Mughal မင္းသား Shah Shuja ႏွင့္အတူ လိုက္ပါသည့္ အာဖဂန္ႏြယ္ဖြားမ်ားမွ ဆင္းသက္လာေသာ ကမန္မြတ္ဆလင္မ်ားကို တိုင္းရင္းသားမ်ား အျဖစ္ သတ္မွတ္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ သူတို႔က ၿဗိတိသွ်အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မတိုင္မီ ေရာက္ရွိလာသူမ်ား ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ေနာက္ပိုင္းမွ ေရာက္လာသည့္ တမီလ္ ခရစ္ယန္မ်ား၊ နီေပါ ဟိႏၵဴမ်ား၊ ယူနန္ မြတ္ဆလင္မ်ားႏွင့္ အျခားသူ အမ်ားအျပားကိုမူ ေနထိုင္ျခင္းကို လက္ခံေသာ္လည္း သူတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို မည္သည့္အခ်ိန္တြင္မွ အလားတူ လက္ခံမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း အမ်ိဳးသားေရးဝါဒီမ်ားက ေျပာၾကသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ယခုကိစၥက အမွန္တကယ္တြင္ ႏိုင္ငံသား ကိစၥမဟုတ္ပါ။ လက္ရွိ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒအရ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း ေရာက္ရွိလာသူမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ ကေလးငယ္မ်ားကို “ဧည့္ႏိုင္ငံသား” သို႔မဟုတ္ “ႏိုင္ငံသား ျပဳခြင့္ရသူ” ဟုသာ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း ခံရမည္ ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရးမ်ားမွ တားဆီးကန႔္သတ္ထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း တတိယ မ်ိဳးဆက္သို႔ ေရာက္သည့္အခါ မည့္သည့္လူမ်ိဳးေနာက္ခံရွိသူ ျဖစ္ေစ (ဥပမာအားျဖင့္ ၂၀ရာစု အေစာပိုင္းက ေရာက္ရွိ လာသည့္ ဘဂၤလီ မြတ္ဆလင္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း အေျခခ်သူမ်ား၏ ေျမးေတာ္စပ္သူမ်ား) ကို အျပည့္အဝ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ႏိုင္သည့္ အခြင့္အေရး ေပးထားသည္။

ယခုျပႆနာမွာ သမိုင္း အယူအဆႏွင့္ ခြဲျခားမႈ ျပႆနာတခုႏွင့္ ပို၍တူပါသည္။ ယေန႔အခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အားလုံးနီးပါးက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ (အေရွ႕ပါကစၥတန္) သည္ ႀကီးမားေသာ တရားမဝင္ အေျခခ်မႈမ်ား၏ အရင္းအျမစ္ဟု ယုံၾကည္ထားၾကသည္။ သူတို႔က နယ္စပ္မွ တာဝန္ရွိသူမ်ာ၏ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ ႏွင့္ ေဈးေပါေသာ အလုပ္သမားမ်ား ရွာေဖြသည့္ စီးပြားေရးသမားမ်ား၏ ေလာဘကို အျပစ္တင္ၾကသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ရွိေနသူ အမ်ားအျပားမွာ လတ္တေလာတြင္ တရားမဝင္ ေရာက္ရွိလာသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္ဟု သူတို႔က ေျပာသည္။ ၿဗိတိသွ် ေခတ္ တြင္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း ဝင္ေရာက္လာသည့္ ဘဂၤါလီမ်ားမွ ဆင္းသက္လာသူ အမ်ားအျပားမွာ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ရန္ အရည္အခ်င္း ျပည့္မီႏိုင္ေၾကာင္း သူတို႔က လက္ခံေသာ္လည္း ဘဂၤါလီမ်ားက သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု သတ္မွတ္ျခင္းကို ခြင့္ျပဳရန္ ဆန႔္က်င္ၾကသည္။

႐ိုဟင္ဂ်ာ ဆိုသည့္ စကားလုံးက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႐ြံမုန္းစရာ ျဖစ္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားအျဖစ္ တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳရန္ ေတာင္းဆိုသည့္ သေဘာေဆာင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ၁၇ ရာစုက ကဗ်ာဆရာ Shah Aloal သို႔မဟုတ္ ေရွးေဟာင္း ေျမာက္ဦးဘုရင့္ႏိုင္ငံေခတ္တြင္ နန္းတြင္းေဆာင္မ်ားကို ႀကီးၾကပ္ရသူႏွင့္ စစ္ေရးဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့ေသာ Ashraf Khan တို႔ကဲ့သို႔ ထင္ရွားေသာ မြတ္ဆလင္မ်ား ရွိခဲ့ျခင္းက အျငင္းပြားစရာ မရွိပါ။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ၿဗိတိသွ် ေခတ္မတိုင္မီ ရွည္ၾကာေသာ ကာလကတည္းက ကြၽန္အျဖစ္ ဖမ္းဆီးထားခဲ့ေသာ ဘဂၤါလီမ်ားက သိသာ ျမင္သာေသာ အေရအတြက္တခုအထိ ရွိခဲ့ျခင္းမွာလည္း ထင္ရွားပါသည္။ မရွင္းလင္းသည္မွာ မည္သူတို႔က မည္သူတို႔ထံမွ အမွန္တကယ္ ဆင္းသက္လာသနည္း ဆိုသည့္ ကိစၥ ျဖစ္သည္။ ၿဗိတိသွ်တို႔က ထိုေဒသအတြင္းမွ မြတ္ဆလင္မ်ားကို အာရကန္ မဟာေမဒင္မ်ား၊ စစ္တေကာင္းသားမ်ား၊ ေဇရဘာဒီမ်ား၊ ကမန္မ်ား၊ ဘဂၤါလီ မြတ္ဆလင္မ်ား အစရွိသျဖင့္ နာမည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ေရာေထြးသုံးစြဲခဲ့ၾကသည္။

၁၉၅၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ မြတ္ဆလင္ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားက ကမန္မြတ္ဆလင္မ်ားမွ အပ ရခိုင္ေဒသမွ မြတ္ဆလင္ အားလုံး အတြက္ လူမ်ိဳးစု အမည္အသစ္တခုအျဖစ္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုေသာ အမည္ကို စတင္သုံးစြဲခဲ့ၾကသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္ အကုန္ပိုင္းတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုသည္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွ မြတ္ဆလင္အားလုံးအတြက္ သေဘာက်စရာ ျဖစ္လာ ခဲ့သည္။ အနည္းဆုံးေတာ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ သတ္မွတ္ေဖာ္ျပရန္ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ျခင္းက တိုင္းရင္းသား ျဖစ္ ေၾကာင္း ေတာင္းဆိုႏိုင္ရန္ အတြက္ျဖစ္သလို ထိုသို႔ ေတာင္းဆိုျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္သူမ်ားကလည္း ျပင္းထန္စြာ ကန႔္ကြက္ ျငင္းပယ္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။


ေနာက္ဆုံး အခြင့္အလမ္း

လြန္ခဲ့ေသာ ၅ ႏွစ္က အေမရိကန္သမၼတ ဘားရက္အိုဘားမားက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စုံလင္ ကြဲျပားမႈ မ်ားကို အင္အားတခုအျဖစ္ ရႈျမင္ျခင္း၏ အေရးပါပုံ၊ တိုင္းျပည္၏ ေပၚထြန္းစ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို လစ္ဘရယ္က်သည့္ အျမင္မ်ားႏွင့္ ေပါင္းစပ္လိမ့္မည္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လြတ္လပ္ေသာ ေဈးကြက္ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီသို႔ ဦးတည္ေသာ အားထုတ္မႈမ်ားကို အားလုံးလက္တြဲ၍ ေဆာင္႐ြက္သြားလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္တခု ရွိေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သတိမျပဳမိဘဲ က်န္ရစ္ခဲ့သည္မွာ လူမ်ိဳးကို အေျချပဳသည့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသားေရးဝါဒ ျပန္လည္ေပၚထြက္လာျခင္း၏ အင္အားႀကီးမားမႈ၊ အရင္းရွင္ စနစ္ႏွင့္ ျပင္ပကမာၻအေပၚ ရာစုႏွစ္ႏွင့္ ခ်ီ၍ ထားရွိခဲ့ေသာ မယုံသကၤာျဖစ္ျခင္းမ်ား၊ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာျမင့္ခဲ့ေသာ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ရသည့္ စိတ္ဒဏ္ရာမ်ား၊ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈႏွင့္ အထီးက်န္ျခင္းႏွင့္ ျပည္သူလူထုကို ဝန္ေဆာင္ေပးရန္အတြက္ ေျပာင္းလဲတိုးတက္လာျခင္း မရွိခဲ့ေသာ အစိုးရ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ သေဘာသဘာဝတို႔ ျဖစ္သည္။

ျဖည့္ဆည္းရန္ က်န္ရစ္ေနသည့္ အယူအဆ ကြက္လပ္တခု ရွိပါသည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ဗုဒၵဘာသာဝင္မ်ားေရာ မြတ္ဆလင္မ်ားပါ ရာႏွင့္ ခ်ီ၍ ေသဆုံးခဲ့ၾကၿပီး လူ ၁၀၀၀၀၀ ေက်ာ္ အိုးမဲ့ အိမ္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ မြတ္ဆလင္ ပဋိပကၡ၏ ပုံရိပ္မ်ားက ကမာၻတလႊားမွ အစၥလမ္ အၾကမ္းဖက္ဝါဒ၏ ပုံရိပ္မ်ားႏွင့္ အြန္လိုင္းေပၚတြင္ ေပါင္းသြားခဲ့သည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ေသာင္းႏွင့္ ခ်ီေသာ မြတ္ဆလင္မ်ား ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ က်န္ရစ္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔မဟုတ္ ေလွမ်ားျဖင့္ ထြက္ေျပးရန္ တြန္းအား ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ARSA ႏွင့္ လက္ရွိ ကံဆိုးမႈမ်ား ေပၚလာခဲ့ျခင္းပင္။

ကုလသမဂၢလုံၿခဳံေရးေကာင္စီက ျမန္မာႏိုင္ငံ ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးၾကဦးမည္ ျဖစ္သည္။ လုံၿခဳံေရး ေကာင္စီက ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား အဆုံးသတ္ရန္ႏွင့္ အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနေသာ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အကူအညီမ်ား ပို႔ေဆာင္ေပးရန္ အေလးေပးျခင္းက မွန္ကန္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အေရးႀကီးေသာ အေျခအေနတရပ္တြင္ ေရာက္ရွိေနၾကာင္း သတိျပဳမိရန္လည္း အေရးႀကီးပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက အာရွ၏ အခ်က္အခ်ာ ေနရာတြင္ လစ္ဘရယ္ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံတခု၊ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီး ေအာင္ျမင္ေသာ လမ္းဆုံတခု ျဖစ္လာႏိုင္ေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေနာက္ထပ္ ျဖစ္လာႏိုင္စရာ အျခား ဇာတ္ေၾကာင္းတခုလည္း ရွိေနပါသည္။ အကယ္၍ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒ လက္သစ္က လစ္ဘရယ္ မဟုတ္ေသာ၊ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားကို မုန္းတီးေသာ အလွည့္အေျပာင္းတခုကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ရယူခဲ့လွ်င္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္သာမက အသိုင္းအဝိုင္းမ်ားၾကားမွ တင္းမာမႈမ်ားက ျမင့္တက္လာၿပီး အၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡအျဖစ္သို႔ ေရာက္ရွိေစခဲ့လွ်င္၊ တ႐ုတ္ နယ္စပ္ တေလွ်ာက္မွ တိုက္ပြဲမ်ား အရွိန္ျမင့္တက္လာျခင္းႏွင့္အတူ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္က ကစဥ့္ ကလ်ား အေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိသြားခဲ့လွ်င္၊ စီးပြားေရးက ပိုမိုေကာင္းမြန္သည့္ ဘဝတခု ျဖစ္လာေရး ေယာင္ေယာင္ေလးမွ် လုပ္မေပးႏိုင္ခဲ့လွ်င္ ဒီမိုကေရစီသို႔ ေျပာင္းလဲေရး၏ ဆြဲေဆာင္မႈမ်ားက ေမးခြန္းထုတ္စရာမ်ား တိုးလာေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။

ယခုအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ မိတ္ေဆြမ်ားက ေဒသသမိုင္းကို ပိုနားလည္ရန္၊ ျပည္သူတို႔၏ အယူအဆ သေဘာထားမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ရန္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံကို က်ဥ္းေျမာင္းေသာ လူမ်ိဳးေရးကို အေျချပဳသည့္ အျမင္တခုႏွင့္ ကင္းေဝးေစေရး ကူညီရန္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ က်ယ္ျပန႔္ေသာ ေနာက္ခံကားမွ ခက္ခဲရႈပ္ေထြးမႈမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳေပးရန္ ယခင္ကထက္ ပိုမို၍ လိုအပ္ေနပါသည္။

Sunday, October 8, 2017

ဘီလူးကၽြန္းမွ ဒူဘိုင္းသို႔

The Voice Daily, Travel.
08-Oct-2017.

ဘီလူးကၽြန္းသို႔ ပထမအေခါက္

မုဒံုမွာက်င္းပတဲ့ ေလးလံုးဂုဏ္ျပဳပြဲၿပီးေတာ့  ေန႔လယ္ နာရီေလာက္ ရွိေနၿပီ။ ေမာ္လၿမိဳင္မသြားခင္ မုဒံုတစ္ခြင္ကို လွမ္းျမင္ႏိုင္တဲ့ က်ိဳက္ကေမာ့ေလး ေတာင္ထိပ္ဆီ တက္လိုက္ပါေသးတယ္။ မုဒံုၿမိဳ႕နဲ႔ ကန္ႀကီးေရျပင္၊ ၿပီးေတာ့ သံျဖဴဇရပ္ဘက္သြားတဲ့ လမ္းတေလွ်ာက္က ေတာင္တန္းေတြ၊ ေနာက္ေက်ာ ဘက္ရွိ က်ိဳက္မေရာၿမိဳနယ္ ဘက္လွည့္ၾကည္လိုက္ေတာ့ ေရလွ်ံေနတဲ့ စပါးခင္းေတြၾကားက ထိုးထိုး ထာင္ေထာင္ ထံုးေက်ာက္ေတာင္ေတြက ဟိုနား တစ္လံုး ဒီနား တစ္လံုး။ ပတ္ဝန္းက်င္ဟာ စိမ္းစိမ္းစိုစိုနဲ႔ ပန္းခ်ီကား တစ္ခ်ပ္လို လွပေနပါတယ္။





မုဒံုကေန ေမာ္လၿမိဳင္ဘက္ အထြက္မွာေတာ့ ထိုင္းစတိုင္လ္ ေကာ္ဖီဆိုင္ေလးတစ္ခု။ ေဈးသက္သာတဲ့ အျပင္ ဆိုင္ေနာက္ေဖးမွာ ၾကက္ေမာက္၊ မင္းကြတ္နဲ႔ တျခားပင္ေတြပါဝင္တဲ့ ဥယ်ာဥ္ၿခံႀကီးက အပူဒဏ္ကို သက္သာေစပါတယ္။ ေကာ္ဖီဆိုင္က အထြက္မွာေတာ့ မႏွစ္ကေရာက္ခဲ့ဖူးတဲ့ ဝင္းစိန္ေတာရထဲ ဝင္ပါ တယ္။ တစ္ႏွစ္အတြင္း ဘာေတြ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာသလဲ ဆိုတာကို သိခ်င္လို႔ပါ။ ဝင္ေပါက္လမ္း နည္းနည္း ေကာင္းလာတာကလြဲရင္ အထဲမွာ ဘာမွ မေျပာင္းလဲေသး။ အထူးသျဖင့္ အေတာင္ ၆၀ဝ ႐ုပ္ပြားေတာ္ႀကီးဟာ မႏွစ္ကအတိုင္း ေဆာက္လုပ္ေနဆဲ အေနအထားမွာပဲ ဆက္ရွိေနပါေသးတယ္။ 

ဘုရားဆီကေန ကားလွည့္ထြက္မယ္ျပင္ေတာ့ဒီေနရာမွာ မေန႔ကေတာင္ မြန္-ေတာ္လွန္ေရးေန႔  အခမ္းအနား လုပ္သြားေသးတယ္ေလ။ ဥကၠ႒ ႏိုင္ေရႊက်င္ အုတ္ဂူလည္း ဟိုေတာင္ကုန္းေပၚမွာရွိတယ္။ ခင္ဗ်ား စိတ္ဝင္စားလားဆိုၿပီး ကၽြန္ေတာ့္ကိုလိုက္ပို႔တဲ့ သံလြင္တိုင္းမ္ဂ်ာနယ္မွ မိတ္ေဆြႀကီးက ေျပာပါ တယ္။ သူေျပာမွ မေန႔က ေရးနဲ႔မုဒံုၾကား ကားလမ္းတစ္ေလွ်ာက္ ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့ မြန္အလံ တလူလူလႊင့္- မြန္ ႐ိုးရာဝတ္စံုေတြနဲ႔ လူငယ္ေတြရဲ႕ ကားတန္းေတြကို ျပန္သတိထားမိပါတယ္။ 


မေန႔က ဝါေခါင္လျပည့္ေန႔ဟာ မြန္ေတာ္လွန္ေရးေန႔။ အဲဒီေန႔ အခမ္းအနားေတြကို အခု ကၽြန္ေတာ္ ေရာက္ေနတဲ့ ဝင္းစိန္ေတာရအျပင္ မြန္ျပည္နယ္ ေနရာ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တစ္ၿပိဳင္တည္း က်င္းပခဲ့ၾက တယ္တဲ့။ မြန္ျပည္သစ္ပါတီနဲ႔ ေလးလံုး ပတ္သက္ေနပံုက စိတ္ဝင္စားစရာ။ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ေက်ာင္းသား ေတြ ေတာထဲေရာက္ၿပီး ပထမဆံုးအႀကိမ္ က်င္းပတဲ့ ဘုရားသံုးဆူက ေလးလံုး ႏွစ္ပတ္လည္ အခမ္း အနားမွာ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ဒုဥကၠ႒ ႏိုင္ႏြန္လာ မိန္႔ခြန္းေျပာရင္း ႏွလံုးေရာဂါတက္ၿပီး ကြယ္လြန္ခဲ့ ပါတယ္။

အခု ေလးလံုး ၂၉ ႏွစ္ျပည့္ေန႔မွာ မြန္ျပည္သစ္ပါတီဥကၠ႒ႀကီး ႏိုင္ေရႊက်င္ အုတ္ဂူဆီ ေတာခို ေက်ာင္းသားေဟာင္းတစ္ဦး လာေရာက္ ဂါရဝျပဳေနခဲ့ေပါ့။ ႏိုင္ေရႊက်င္ရဲ႕ အုတ္ဂူနဲ႔အတူ အျခားေခါင္း ေဆာင္ေတြရဲ႕ အုတ္ဂူ သံုးခုကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီ အုတ္ဂူေတြကို ၾကည့္ၿပီး ဘုရားသံုးဆူ နယ္စပ္က ရဲေဘာ္ေတြကို သတိရေနတုန္း အျခားအုတ္ဂူ ခုလည္း ေခ်ာင္းဆံု (ဘီလူးကၽြန္း) မွာ ရွိေသးတယ္ဆိုၿပီး သိရပါတယ္။ ေခ်ာင္းဆံုဆိုတာ တစ္ေလာကမွ (ဧၿပီလကမွ) တံတားအသစ္ ထိုးလိုက္တဲ့ေနရာ။ အဲဒီ တံတားကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အမည္ေပးသင့္ မသင့္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အျပင္းအထန္ အျငင္းအခံု ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေနရာေပါ့။

ဒီခရီးစဥ္အတြင္း အဲဒီေနရာကို မသြားလို႔ ဘယ္ျဖစ္မလဲ။ ေမာ္လၿမိဳင္ေရာက္ေတာ့ ကမ္းနားလမ္းက ဟိုတယ္ခန္းမွာ အထုပ္အပိုးေတြ အျမန္ခ်ၿပီးတဲ့ေနာက္ တံတားသစ္ႀကီးဆီ ေျပးရပါတယ္။ တံတားရဲ႕ ေခ်ာင္းဆံုဘက္ျခမ္းမွာ ကားကို ခဏရပ္။ ေမာ္လၿမိဳက္ဘက္ ဓာတ္ပံုလွမ္း႐ိုက္ေတာ့ ေတာင္ဝိုင္း ေတာင္တန္းေပၚက ေစတီေတြ ေနာက္ခံနဲ႔ လွပေနပါတယ္။ ဟိုဘက္ႏွားမွာေတာ့ သံလြင္ (မုတၱမ) တံတား။ ေခ်ာင္းဆံုဘက္အဆင္း လယ္ကြင္းေတြကို ျဖတ္ေဖာက္ထားတဲ့ လမ္းက (ေဒသအေခၚ ႏိုင္လြန္ ကတၱရာ) ေခ်ာေမြ႔ေနပါတယ္။ ေလတျဖဴးျဖဴး တိုက္ေနတဲ့ၾကားမွာ စပါးခင္းေတြကို မိုင္ေလာက္ ျဖတ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ အရင္ (တံတား မဖြင့္ခင္အထိ) ကူးတို႔ေလွ အဓိက ကူးတဲ့ေနရာ ေကာ့မုပြန္လမ္းခြဲ ကေညႇာ္႐ြာကို ေတြ႔ရပါ တယ္။ 



အဲဒီ႐ြာအလြန္ မိုင္မွတ္တိုင္နားမွာေတာ့ ဟသၤာ႐ုပ္ အဝိုင္းတစ္ခုကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီကေန ညာ
ဘက္ခ်ိဳး၊ ကၽြန္းကို တစ္ပတ္ပတ္မယ္ျပင္ေတာ့ ပထမဆံုး သတိထားမိတဲ့႐ြာက မုဒြန္း။ ဒီဘက္မွာ ေတြ႔ရတဲ့အိမ္ေတြက ထားဝယ္- ေမာ္လၿမိဳင္လမ္းတစ္ေလွ်ာက္မွာ ေတြ႔မိတဲ့ အိမ္ေတြနဲ႔ မတူသလိုပဲ။ နည္းနည္း ေရွးက်တဲ့ အိမ္ေတြကို ထိန္းထားႏိုင္ဆဲလို႔ ေျပာရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ဘီလူးကၽြန္းဟာ အလယ္ေကာင္မွာ ေတာင္တန္းႀကီးနဲ႔ ေတာအုပ္ႀကီးရွိေနၿပီး ကမ္းနားတစ္ေလွ်ာက္မွာ ႐ြာေတြ တည္ထားတဲ့သေဘာလို႔ ယူဆရပါတယ္။

မုဒြန္း႐ြာအလြန္မွာ ေက်ာက္သင္ပုန္း ထုတ္တဲ့ေနရာ ရွိတယ္ဆိုေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္သြားတဲ့ေန႔က ပိတ္ထားလို႔ ၾကည့္ခြင့္မရလိုက္ပါ။ အခုေခတ္က ကြန္ပ်ဴတာေခတ္ဆိုေတာ့ ေက်ာက္သင္ပုန္း ဘယ္ေရာင္းေကာင္းေတာ့မလဲ။ ထုတ္လုပ္သူလည္း အရင္လို မရွိေတာ့ပါ။ အဲဒီကအလြန္ ေနာက္ထပ္ ႐ြာႀကီး တစ္ခုအေရာက္မွာေတာ့ ေဆးတံ အႀကီးႀကီးတစ္ခုကို ႐ြာလယ္က စင္ျမင့္မွာ ဂုဏ္ယူစြာ တင္ထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ႐ြာအမည္ေမးဖို႔ မလိုေတာ့ပါ။ အဲဒီေဆးတံမွာ Made in Ywalut လို႔ စာလံုး အႀကီးႀကီးနဲ႔ ေရးထားတာ ေတြ႔လိုက္ရပါတယ္။ 



တစ္ခ်ိန္က (မဆလ ေခတ္က) ဆိုရင္ ေဆးတံတင္မက၊ စက္ဘီးတာယာ၊ ကားတာယာနဲ႔ တျခား အေသး စား စက္မႈပစၥည္း အေတာ္မ်ားမ်ား ဒီ႐ြာေလးကေန ထုတ္လုပ္ခဲ့လို႔ ကမၻာမွာ နာမည္ႀကီးခဲ့ဖူးတယ္ မဟုတ္ပါလား။ အဲဒီေခတ္ကို တမ္းတရင္း ေက်ာက္သင္ပုန္းလိုက္ရွာေတာ့ ဒီေဆးတံႀကီးေဘးနားက ဆိုင္မွာ ဒါဇင္နဲ႔ခ်ီ ေတြ႔မိပါတယ္။ အခုေခတ္မွာ ေက်ာက္သင္ပုန္းသံုးတဲ့ ကေလးေတြ မရွိေတာ့ေပမယ့္ အမွတ္တရအျဖစ္ ဝယ္သူ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိေသးတယ္လို႔ ဆိုင္ရွင္ အမ်ိဳးသမီးငယ္က ေျပာပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကိုယ္လည္း  သူငယ္တန္းဘဝ အမွတ္တရအျဖစ္ ေက်ာက္တံ ေခ်ာင္းနဲ႔ ေက်ာက္သင္ပုန္း တစ္ခ်ပ္ကိုဝယ္ၿပီး ေနာ္ေဝအထိ သယ္ခဲ့မိပါေတာ့တယ္။


ဒူဘိုင္းၿမိဳ႕မွာ ခဏတာ

ရန္ကုန္ကေန ေအာ္စလိုအျပန္ Transit အျဖစ္ဝင္ရတဲ့ ဒူဘိုင္းေလဆိပ္ဆီ ေလယဥ္ဆင္းတဲ့အခ်ိန္က ညေန နာရီ။ ဒီေတာ့ အသြားတုန္းက ညဘက္ႀကီးမို႔ ဘာမွျမင္ခြင့္မရလိုက္တဲ့ သဲကႏၲာရထဲက ၿမိဳ႕ေတာ္ အေျခအေနကို အေသအခ်ာ ၾကည့္ခြင့္ရခဲ့တယ္ ဆိုပါေတာ့။ အမွန္တိုင္း ဝန္ခံရရင္ စာအုပ္ထဲမွာ ဖတ္ဖူး၊ ႐ုပ္ရွင္ထဲမွာ ျမင္ဖူးတာမွအပ သဲကႏၲာရဆိုတာကို အျပင္မွာ တစ္ခါမွမျမင္ဖူးပါ။ သဲျပင္ႀကီးက နည္း တာမဟုတ္ပဲ။ ၿပီးေတာ့ သစ္ပင္မရွိတဲ့ ေက်ာက္ေတာင္ေတြ။ ဒီေတာင္ေတြဆီ မေရာက္ခင္ ေက်ာ္ျဖတ္လာခဲ့တဲ့ ပင္လယ္ျပင္ အေရာင္ေတာင္ အာရွမွေတြ႔ေနရတဲ့ ေရအေရာင္နဲ႔ မတူပါဘူး။




ကုန္တင္သေဘၤာ၊ ေရနံတင္ သေဘၤာေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား အဲဒီေရျပင္ထဲမွာ ရွိေနပါတယ္။ သဲျပင္ေတြ အလြန္ သစ္ပင္မရွိတဲ့ ေက်ာက္ေတာင္ေတြၾကားက ေခ်ာင္းေခ်ာက္လိုေနရာေဘးမွာ ႐ြာေလးေတြကို ေလယာဥ္ေပၚကေန ခပ္ဝါးဝါး လွမ္းျမင္ရပါတယ္။ ျမန္မာမႈျပဳၿပီး ေခ်ာင္းေခ်ာက္လို႔ အလြယ္ ေခၚလိုက္ ေပမယ့္ ဒီေဒသမွာ မိုး႐ြာမ႐ြာနဲ႔ စမ္းေခ်ာင္းေတြရွိ မရွိ ကၽြန္ေတာ္ မသိပါ။ ေသခ်ာတာကေတာ့ အာရွေဒသက မိုးရာသီ စပါးခင္းေတြလို၊ ဥေရာပက ေႏြရာသီဂ်ံဳခင္းေတြလို စိုက္ခင္းမ်ိဳး ဒီေဒသမွာ မေတြ႔မိပါ။ (အထူးစီမံထားတဲ့ စိုက္ခင္းေတြ ရွိတယ္လို႔ေတာ့ ဆိုပါတယ္)

ဒူဘိုင္းၿမိဳ႕နား နီးလာေတာ့ သဲျပင္ႀကီးထဲမွာ ေခတ္မီၿမိဳ႕ျပ အေဆာက္အအံုေတြကို ျမင္လာရပါတယ္။ သစ္ပင္ေတြ၊ ေတာအုပ္ေတြ မရွိတဲ့အတြက္ ၾကည့္ရတာ တစ္မ်ိဳးႀကီးရယ္။ သဲလယ္ကြင္းေတြထဲ  ကုန္ေသတၱာေတြ ခ်ထားတာနဲ႔ တူေနမလားပါပဲ။ ေခတ္မီ အိမ္ရာေတြနဲ႔အတူ ဧရာမ အေဝးေျပးလမ္း မႀကီးေတြ၊ ေခတ္မီ ကားမ်ိဳးစံုေတြကိုပါ ျမင္လာရပါတယ္။ အဲဒီလိုေငးလို႔ ေကာင္းတုန္း ေလယာဥ္က ဒူဘိုင္း ႏိုင္ငံတကာကြင္းဆီ ေရာက္လာပါတယ္။ 

ဒူဘိုင္းရွိ ကမၻာ့အျမင့္ဆံုး အေဆာက္အအံု Burj Khalifa တာဝါ (၈၂၉ ဒသမ မီတာ သို႔မဟုတ္ ,၇၂၂ ေပ ျမင့္ပါတယ္) ဆီ ဓာတ္ပံုလွမ္း႐ိုက္ေပမယ့္ အပူရွိန္ မ်ားလြန္းလို႔ သဲေတြ အေရာင္ျပန္ေနတာလား။ ျမဴေတြ ဆိုင္းေနတာလား။ ဘာေၾကာင့္  မွန္းမသိ။ အားလံုးကို ခပ္ဝါးဝါးသာလွမ္းျမင္ရပါတယ္။ 




အေစာပိုင္းမွာ အစီရင္ခံထားတဲ့အတိုင္း ဒီခရီး စဥ္က ဘတ္ဂ်က္ခရီးစဥ္ (ေဈးေပါတဲ့ေလယဥ္) ဆို ေတာ့ ဒီေလယာဥ္ကြင္းမွာ ၁၄ နာရီ ထိုင္ေစာင့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ ဒူဘိုင္းကို ေလယာဥ္ ဆိုက္တဲ့အခ်ိန္က ညေန နာရီမို႔ ေနမဝင္ေသး။ (ဒူဘိုင္းက ဥေရာပဘက္ နီးသြားလို႔လား မသိပါ။ ေႏြရာ သီမွာ ဥေရာပနီးနီး ေနဝင္ခ်ိန္ ေနာက္က်ပါတယ္) ဒူဘိုင္းကေန ေအာ္စလိုဆီ ေလယာဥ္ထြက္မယ့္အခ်ိန္က မနက္ နာရီမွ။ ၁၄ နာရီလံုးလံုး ေလဆိပ္ထဲ ထိုင္ေစာင့္ေနရရင္ ပ်င္းစရာႀကီး။

အျပင္ထြက္လည္လို႔ ရလားဆိုၿပီး Information ဌာနမွာ သြားေမးေတာ့ ေနာ္ေဝ စာအုပ္ဆို ရတယ္။ ဗီဇာမလိုဘူး ေျပာပါတယ္။ ေဒသသံုးေငြ Dirham (Arab Emirates Dirham) လဲဖို႔ လိုေသးလားဆိုေတာ့ မလိုဘူး။ တကၠစီကအစ အားလံုး ခရက္ဒစ္ကတ္နဲ႔ ေပးလို႔ရတယ္လို႔ အာရပ္ေခါင္းေပါင္းနဲ႔ ျပန္ၾကား ေရးအရာရွိက အေသးစိတ္ ရွင္းျပေနပါတယ္။ ထြက္ေပါက္ အျမန္ရွာၿပီး Passport Control ျဖတ္ေတာ့ လဝက အရာရွိက စာအုပ္ေပၚ တံုး ထုထည့္လိုက္ပါတယ္။ ကိုယ္ထင္ထားတာက ဥေရာပေလဆိပ္ေတြမွာ ထြက္လည္သလို စာအုပ္ေပၚ တံုးမထုပဲ ဒီတိုင္းထြက္-ဒီတိုင္း ျပန္ဝင္လာလို႔ ရမယ္ေပါ့။

ဒူဘိုင္းေလယဥ္ကြင္းက ဘန္ေကာက္ သုဝဏၰ ဘူမိထက္ႀကီးတယ္ဆိုေတာ့ တစ္ေနရာနဲ႔တစ္ေနရာ သြားရတာ မေခ်ာင္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာ ဆိုက္ေရာက္ ေနရာကေန အခု အျပင္ထြက္တဲ့ေနရာအထိ မိနစ္ ၃၀ မက ၾကာပါတယ္။ အျပင္ ေရာက္ေတာ့ အပူခ်ိန္က ၄၀ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္။ ဒါေတာင္ ညေန နာရီ ေလာက္ရွိေနၿပီ။ ေန႔ခင္းဘက္ဆို ဘယ္ေလာက္မ်ား ပူေလမလည္းမသိ။ ဒါေပမဲ့ ျပႆနာမရွိ။ ဒီႏိုင္ငံက တကၠစီေတြ၊ အဲကြန္းေတြက အေတာ္ကို အဆင့္ျမင့္ပါတယ္။ (တကၠစီေတြက ေနာ္ေဝထက္ေတာင္ အဆင့္ျမင့္ပါတယ္) 

ထူးထူးျခားျခား တကၠစီသမားက အာရပ္ဝတ္စံုဝတ္ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီမွာအမ်ိဳးသမီး ကားေမာင္း ခြင့္ရွိလို႔ လားဆိုၿပီး ေမးၾကည့္ေတာ့ ဒီမွာရတယ္။ ေဆာ္ဒီမွာပဲ မရတာဆိုၿပီး အဲဒီအမ်ိဳးသမီးက ခ်က္ခ်င္း တံု႔ျပန္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕ထဲတစ္ေလွ်ာက္ ေကာင္းလိုက္တဲ့လမ္းေတြ။ ေရွ႕မွာေျပာခဲ့တဲ့ ေခ်ာင္းဆံုက ႏိုင္လြန္ ကတၱရာလမ္း ငိုေလာက္တယ္ေပါ့။ လမ္းကလည္း အသစ္၊ ကားကလည္း အသစ္၊ အေဆာက္အအံုေတြ ကလည္း အားလံုး အသစ္စက္စက္လို ျဖစ္ေနေတာ့ မၾကာေသးခင္ကမွ ေဆာက္ထားတဲ့ ၿမိဳ႕ျပႏိုင္ငံသစ္ တစ္ခုဆီ ေရာက္ေနသလိုပါပဲ။

ဒါေပမဲ့ အခ်ိန္ကညေန နာရီေက်ာ္မို႔လား မသိ။ လမ္းေပၚမွာ လူေတြ သိပ္မေတြ႔ရဘဲ ကားေတြပဲ ေတြ႔ေနရ ပါတယ္။ တကယ္ဆို တကၠစီမစီးဘဲ မိုးပ်ံရထားျဖစ္ျဖစ္၊ ဘတ္စ္ကားျဖစ္ျဖစ္ စီးလိုက္ရင္ ေဈးသက္သာတဲ့ အျပင္ လူေတြနဲ႔လည္း ပိုေတြ႔ရမယ္ေပါ့။ အခုေတာ့ တကၠစီခက Dirham ၈၀ သို႔မဟုတ္ ၂၀ ယူ႐ိုတဲ့။ ေအာ္စလိုထက္ ေဈးသက္သာေပမယ့္ ဘန္ေကာက္နဲ႔စာရင္ အေတာ္မ်ားေနတာေပါ့။ ကားရပ္တဲ့ေနရာက ကမၻာ့အျမင့္ဆံုးတာဝါ Burj Khalifa ေရွ႕မွာ။ အဲဒီတာဝါဆီ လမ္းေလွ်ာက္သြားၿပီး ဘန္ေကာက္က Baiyoke ဘိုင္ယုတ္တာဝါလိုအေပၚ တက္ၾကည့္လို႔ ရမယ္ထင္ထားေပမယ့္ အဲဒီလို မဟုတ္ျပန္။ 

ကားေပၚကဆင္းတာနဲ႔ ၄၃ ဒီဂရီ ရွိတဲ့အပူရွိန္က မ်က္ႏွာကို လာဟပ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကိုယ္ေရွ႕က လူေတြ ဝင္သြားတဲ့ ကုန္တိုက္ႀကီးထဲပဲ လိုက္ဝင္သြားရပါတယ္။ Wow! လို႔ အသံထြက္ၿပီး ေအာ္မိတဲ့အထိ ကုန္တိုက္ထဲမွာ လူေတြက နည္းနည္းေနာေနာ မဟုတ္။ အပူရွိန္ျပင္းလြန္းတဲ့အျပင္မွာ လူရွင္းသေလာက္ ကုန္တိုက္ထဲမွာ လူေတြအားလံုး လာစုေနတယ္ ေျပာရမလားပါပဲ။ ထူးတာက ေဒသခံေတြ (အာရပ္ ေခါင္းေပါင္းနဲ႔အမ်ိဳးသား၊ ဝတ္႐ံုုနက္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီး) ကို သိပ္မေတြ႔ရဘဲ လူျဖဴ၊ လူမည္းနဲ႔ အာရွသား (အထူးသျဖင့္ ေတာင္အာရွသားေတြ) ေတြကို အေတာ္ မ်ားမ်ား ေတြ႔ရျခင္းပါ။

ေရာက္ဖူးသမွ် ကုန္တိုက္ေတြထဲမွာ ဒီကုန္တိုက္က အႀကီးဆံုးလို႔ ထင္မိတာပါပဲ။ ကိုယ္က ေဈးဝယ္ဖို႔ မဟုတ္ဘဲ တာဝါ ရွိေနတဲ့ေနရာဆီ ဒီကုန္တိုက္ထဲကေန ျဖတ္သြားေနတာဆိုေတာ့ လိုရင္းေနရာကို ေတာ္႐ံုနဲ႔ မေရာက္ႏိုင္ျဖစ္ေနပါတယ္။ အေတာ္ေလး ေလွ်ာက္ၿပီး ကုန္တိုက္ ဟိုဘက္ထိပ္နားေရာက္မွ တာဝါကိုျမင္ႏိုင္တဲ့ ထြက္ေပါက္ကို ေတြ႔ပါတယ္။ အဲ ... ကုန္တိုက္ထဲမွာေတြ႔တဲ့လူ အေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း ကိုယ့္လိုပဲ တာဝါကို ရွာေနသူေတြပါလား။ တာဝါေရွ႕ ေရျပင္ေဘးမွာ လူအုပ္ႀကီးက နည္းတာမဟုတ္။ တစ္ေထာင္မက ရွိမယ္ထင္ပါတယ္။

ေရျပင္မွာ ႐ိုးရာလက္ေလွာ္ေလွေတြရွိေနၿပီး ေရပန္းေတြကို ေရာင္စံုမီးနဲ႔ထိုးတဲ့အတြက္ ညေနခင္းဟာ လွပေနပါတယ္။ ေရပန္းေတြ အလြန္မွာေတာ့ ကမၻာ့အျမင့္ဆံုး တာဝါႀကီးက မီးေရာင္စံုေတြနဲ႔ ၿပိဳးၿပိဳး ျပက္ျပက္။ ႐ိုးရာေတးဂီတကိုလည္း အသံၿငိမ့္ၿငိမ့္ေလး ဖြင့္ေပးထားပါေသးတယ္။ လက္ကိုင္ဖုန္း အသီးသီး၊ ကင္မရာ အသီးသီးနဲ႔ ႐ိုက္ေနၾကတဲ့ ဓာတ္ပံုမီးေရာင္ေတြက တဖ်ပ္ဖ်ပ္။ ဒီမွာ ေရာက္ေနတဲ့ လူတစ္ေထာင္ ေက်ာ္စလံုး ကိုယ္လိုပဲ ဧည့္သည္ေတြခ်ည္းေပါ့။



ဒီလို မီးေရာင္စံုထြန္းၿပီး ဂီတာသံနဲ႔ ေဖ်ာ္ေျဖတာက နာရီဝက္ေလာက္ေတာ့ ၾကာမယ္ထင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ နာရီဝက္ထက္ပိုၿပီး လူေတြ အေဆာက္အအံုအျပင္မွာ (ပူအိုက္လြန္းလို႔) မေနႏိုင္လို႔လား မသိပါ။ မီးမွိတ္- ဂီတသံ ပိတ္ၿပီးခ်ိန္မွာ အားလံုး ကုန္တိုက္ထဲ ျပန္ဝင္လာၾကျပန္ပါတယ္။ တာဝါကိုျမင္ရဖို႔ အေရး ေျပးရင္းလႊားရင္းနဲ႔ ဗိုက္က အေတာ္ဆာေနၿပီ။ ထံုးစံအတိုင္း ထမင္း သို႔မဟုတ္ ေခါက္ဆြဲရႏိုင္တဲ့ ဆိုင္ေတြ လိုက္ရွာေတာ့ ဒူဘိုင္း ကုန္တိုက္ထဲမွာလည္း အာရွဆိုင္ေတြက အမ်ားႀကီး။

Noodle Garden မွာ ထမင္းပါရလို႔ အေတာ္ အိုေက သြားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီႏိုင္ငံမွာ ထမင္းလမ္းျပ (ဘီယာ- ယမကာ) မရတာ အေတာ္ဆိုးပါတယ္။  အမ်ားျပည္သူနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ေနရာေတြမွာ မရတာသာျဖစ္ၿပီး ဟိုတယ္ေတြ၊ သီးျခား ေနရာေတြမွာေတာ့ လိုသေလာက္ ရပါတယ္လို႔ စားပြဲထိုးက အေသအခ်ာ ရွင္းျပေန ပါတယ္။ ဒီေလာက္ပူတဲ့ ရာသီေအာက္မွာ  ေရခဲစိမ္ ဘီယာေလး ေသာက္လိုက္ရရင္ ဘယ္ေလာက္ေကာင္း မလဲ။ မရပါဘူးဆိုပါမွ ဘန္ေကာက္က စင္းဂါးနဲ႔ ရန္ကုန္က ျမန္မာဘီယာေတြကို ပိုလြမ္းမိသလိုလို။ ထမင္းေၾကာ္တစ္ပြဲနဲ႔ အေအးတစ္ခြက္ကို Dirham ၈၀ ဝန္းက်င္ (ေဒၚလာ ၂၀) ဆိုေတာ့ ေဈး သိပ္ႀကီး တယ္လို႔ မဆိုသာပါ။


ဒူဘိုင္းဟာ အရင္က ေရနံက ရတဲ့ဝင္ေငြနဲ႔ နာမည္ႀကီးခဲ့ေပမယ့္ အခုေတာ့ ကမၻာလွည့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း၊ အိမ္ရာ-အေဆာက္အအံု ေရာင္းဝယ္-ငွားရမ္း လုပ္ငန္း၊ ေငြေၾကးလုပ္ငန္းနဲ႔ အျခား ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္း တြက အဓိက ထြန္းကားေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၂၀၁၆ မွာ ကမၻာလွည့္ခရီးသည္ ၁၅ သန္းလာၿပီး ၂၀၂၀ မွာ သန္း ၂၀ လာဖို႔ မွန္းထားၾကပါတယ္။ ေဒသခံ လူဦးေရက သန္းေတာင္ မျပည့္တဲ့အတြက္
ဒသခံဦးေရထက္ ဧည့္သည္ဦးေရ ပိုမ်ားေနတဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ဆိုရင္လည္း မမွားပါဘူး။ ၁၅ သန္းထဲမွာ တစ္ဦး အပါဝင္ျဖစ္တဲ့ စာေရးသူကေတာ့ ဒူဘိုင္းတာဝါနဲ႔ ကုန္တိုက္မွာ နာရီနီးပါး ေလွ်ာက္ေငး၊ ဓာတ္ပံုေတြ ႐ိုက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဥေရာပမဲဇာဆီ ဦးလွည့္ဖို႔ ေလယာဥ္ကြင္းဆီ ျပန္လာခဲ့ရပါတယ္။       

Share

Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More