Friday, January 20, 2017


By Fareed Zakaria
Thursday, Dec. 29, 2016
Two decades ago, I wrote an essay in Foreign Affairs that described an unusual and worrying trend: the rise of illiberal democracy. Around the world, dictators were being deposed and elections were proliferating. But in many of the places where ballots were being counted, the rule of law, respect for minorities, freedom of the press and other such traditions were being ignored or abused. Today, I worry that we might be watching the rise of illiberal democracy in the United States — something that should concern anyone, Republican or Democrat, Donald Trump supporter or critic.

What we think of as democracy in the modern world is really the fusing of two different traditions. One is, of course, public participation in selecting leaders. But there is a much older tradition in Western politics that, since the Magna Carta in 1215, have centered on the rights of individuals — against arbitrary arrest, religious conversion, censorship of thought. These individual freedoms (of speech, belief, property ownership and dissent) were eventually protected, not just from the abuse of a tyrant but also from democratic majorities. The Bill of Rights, after all, is a list of things that majorities cannot do.
In the West, these two traditions — liberty and law on the one hand, and popular participation on the other — became intertwined, creating what we call liberal democracy. It was noticeable when I wrote the essay, and even clearer now, that in a number of countries — including Hungary, Russia, Turkey, Iraq and the Philippines — the two strands have come apart. Democracy persists (in many cases), but liberty is under siege. In these countries, the rich and varied inner stuffing of liberal democracy is vanishing, leaving just the outer, democratic shell.
What stunned me as this process unfolded was that laws and rules did little to stop this descent. Many countries had adopted fine constitutions, put in place elaborate checks and balances, and followed best practices from the advanced world. But in the end, liberal democracy was eroded anyway. It turns out that what sustains democracy is not simply legal safeguards and rules, but norms and practices — democratic behavior. This culture of liberal democracy is waning in the United States today.
The Founding Fathers were skeptical of democracy and conceived of America as a republic to mitigate some of the dangers of illiberal democracy. The Bill of Rights, the Supreme Court, state governments and the Senate are all bulwarks against majoritarianism. But the United States also developed a democratic culture, formed in large part by a series of informal buffers that worked in similar ways. Alexis de Tocqueville called them “associations” — meaning nongovernmental groups such as choir societies, rotary clubs and professional groups — and argued that they acted to “weaken the moral empire of the majority.” Alexander Hamilton felt that ministers, lawyers and other professionals would be the “impartial arbiters” of American democracy, ensuring that rather than narrow, special interests, the society and its government would focus on the national interest.
The two prevailing dynamics in U.S. society over the past few decades have been toward greater democratic openness and market efficiency. Congressional decision-making has gone from a closed, hierarchical system to an open and freewheeling one. Political parties have lost their internal strength and are now merely vessels for whoever wins the primaries. Guilds and other professional associations have lost nearly all moral authority and have become highly competitive and insecure organizations, whose members do not — and probably cannot — afford to act in ways that serve the public interest. In the media — the only industry protected explicitly in the Constitution — a tradition of public interest ownership and management aspired to educate the public. Today’s media have drifted from this tradition.
I recognize that this is a romantic view of the role of these elites and hierarchical structures. Parts of the media were partisan and scandal-hungry from the start. Lawyers often acted in their own narrow interests; accountants regularly conspired in frauds. And those smoke-filled rooms with party bosses often made terrible decisions.
But we are now getting to see what American democracy looks like without any real buffers in the way of sheer populism and demagoguery. The parties have collapsed, Congress has caved, professional groups are largely toothless, the media have been rendered irrelevant. When I wrote a book about “illiberal democracy” in 2003, I noted that in polls, Americans showed greatest respect for the three most undemocratic institutions in the country: the Supreme Court, the Federal Reserve and the armed forces. Today, the first two have lost much of their luster, and only the latter remains broadly admired.
What we are left with today is an open, meritocratic, competitive society in which everyone is an entrepreneur, from a congressman to an accountant, always hustling for personal advantage. But who and what remain to nourish and preserve the common good, civic life and liberal democracy?
(c) 2016, Washington Post Writers Group

ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံ ​ေငြ​ေၾကး​အလြဲသံုး​စား​မႈနွင့္​ စပ္လ်ဥ္း​၍ သတင္း​ထုတ္ျပန္ခ်က္။

(Facebook မီမုုိရီမွာျပန္ေပၚလာလုုိ႔ မွတ္တမ္းအျဖစ္ ျပန္ရွယ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္)။

၁။ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံ ျပည္တြင္း​သတင္း​လုပ္ငန္း​ကို ဦး​ေဆာင္သူမ်ား​က လုပ္ငန္း​အတြက္ သတ္မွတ္​ေပး​ထား​ေသာ အဖြဲ့​အစည္း​ပိုင္ ​ေငြမ်ား​ကို အလြဲသံုး​စား​ျပုလုပ္​ေန​ေၾကာင္း​ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံ အုပ္ခ်ဳပ္​ေရး​ တာဝန္႐ွိသူမ်ား​ျဖစ္သည့္​ ဦး​ေဆာင္ညြွႊန္ၾကား​ေရး​မႉး​နွင့္​ လက္​ေထာက္ဦး​ေဆာင္ညြွႊန္ၾကား​ေရး​မႉး​တို့​က အ​ေထာက္အထား​အခိုင္အမာ ​ေတြ့​႐ွိခဲ့​သည္။ ​ေငြ​ေၾကး​စီမံခန့္​ခြဲ​ေရး​ အပါအဝင္ ျမန္မာျပည္တြင္း​သတင္း​လုပ္ငန္း​ကို ဦး​ေဆာင္တာဝန္ယူသူ ဦးမ်ိုး​မင္း​နိုင္ (အမည္ခြဲမ်ား​- ကို​ေနထြန္း​၊​ ကိုနနၵ၊​ ကိုမ်ိုး​ၾကီး​) နွင့္​ ဦး​ေအာင္မ်ိုး​ေက်ာ္ (အမည္ခြဲမ်ား​- ပြၾကီး​၊​ အ႐ွည္​ေလး​) တို့​နွစ္ဦး​သည္ မမွန္ကန္​ေသာ ​ေငြစာရင္း​မ်ား​တင္ျပကာ ပုဂၢိုလ္​ေရး​ အက်ိုး​စီး​ပြား​အတြက္ အဖြဲ့​ပိုင္​ေငြ​ေၾကး​မ်ား​ကို မတရား​ရယူ​ေန​ေၾကာင္း​ သက္​ေသ အ​ေထာက္အထား​မ်ား​အရ သိရသည္။ ထို့​ေၾကာင့္​ ယမန္နွစ္ စက္တင္ဘာလက ထို​ေငြ​ေၾကး​အလြဲသံုး​စား​မႈကို အုပ္ခ်ဳပ္​ေရး​ တာဝန္႐ွိသူမ်ား​က ဘုတ္အဖြဲ့​သို့​တင္ျပခဲ့​သည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ဘုတ္အဖြဲ့​က အဆိုပါ ​ေငြ​ေၾကး​အလြဲသံုး​စား​မႈကို တာဝန္ယူ စံုစမ္း​ေဖာ္ထုတ္ခဲ့​သည္။
ေငြေၾကးအလြဲသံုးစားလုပ္ျပီး ၂၀၀၈ ခုနွစ္တြင္ ဝယ္ယူခဲ့သည့္ ဘန္ေကာက္ျမို့ ေနအိမ္
၂။ လြတ္လပ္၍ သမာသမတ္က်​ေသာ စံုစမ္း​စစ္​ေဆး​မႈကို ဦး​တည္​ေသာအား​ျဖင့္​ ဦး​ေဆာင္ညြွႊန္ၾကား​ေရး​မႉး​ ဦး​ေအး​ခ်မ္း​နိုင္နွင့္​ လက္​ေထာက္ ဦး​ေဆာင္ညြွႊန္ၾကား​ေရး​မႉး​ ဦး​ခင္​ေမာင္ဝင္း​တို့​သည္ စံုစမ္း​စစ္​ေဆး​မႈ ျပီး​သည္အထိ စီမံခန့္​ခြဲ​ေရး​တာဝန္မွ ယာယီရပ္နား​ျပီး​ အသံလြွႊင့္​လုပ္ငန္း​ပိုင္း​ကိုသာ တာဝန္ယူခဲ့​သည္။ ထိုကာလအတြင္း​ ဒီဗြီဘီ စီမံခန့္​ခြဲ​ေရး​ကို တာဝန္ယူရန္ ယာယီ ဦး​ေဆာင္ညြွႊန္ၾကား​မႉး​အျဖစ္ ဦး​ဟန္​ေညာင္​ေ႐ြွႊနွင့္​ ယာယီရံုး​အုပ္ခ်ဳပ္​ေရး​မႉး​အျဖစ္ Ms. Vibeke Hermanrud တို့​ကို ခန့္​အပ္တာဝန္​ေပး​ခဲ့​သည္။
၃။ စံုစမ္း​စစ္​ေဆး​မႈျပုလုပ္ရန္ Price waterhouse Coopers (PwC) ကို ငွား​ရမ္း​ခဲ့​သည္။ ​ေနာ္​ေဝး​ နိုင္ငံနွင့္​ ထိုင္း​နိုင္ငံတို့​တြင္ အ​ေျခစိုက္​ေသာ PwC ရံုး​ခြဲမ်ား​မွ စံုစမ္း​စစ္​ေဆး​ေရး​မႉး​ ​ေျခာက္ဦး​သည္ ယမန္နွစ္ နိုဝင္ဘာလဆန္း​မွစ၍ စံုစမ္း​စစ္​ေဆး​ခဲ့​သည္။ ​ေအာ္စလိုျမို့​ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံ ရံုး​ခ်ဳပ္႐ွိ ဝန္ထမ္း​မ်ား​ကို ပထမ​ေမး​ျမန္း​ျပီး​ ​ေငြစာရင္း​မ်ား​၊​ သက္​ေသ အ​ေထာက္အထား​မ်ား​ကို စစ္​ေဆး​ခဲ့​သည္။ ​ေနာ္​ေဝး​ PwC ရံုး​မွ စစ္​ေဆး​ေရး​မႉး​နွစ္ဦး​နွင့္​ ထိုင္း​နိုင္ငံ PwC ရံုး​မွ စစ္​ေဆး​ေရး​မႉး​ တဦး​တို့​က နိုဝင္ဘာလလယ္ပိုင္း​တြင္ ထိုင္း​နိုင္ငံအတြင္း​ စံုစမ္း​စစ္​ေဆး​ခဲ့​သည္။
၄။ ယခုအခါ PwC က ၎တို့​စံုစမ္း​စစ္​ေဆး​ ​ေတြ့​႐ွိခ်က္မ်ား​ကို အစီရင္ခံစာ ​ေရး​သား​ထုတ္ျပန္လိုက္ျပီျဖစ္သည္။ အဓိက ​ေတြ့​႐ွိခ်က္မ်ား​ထဲတြင္ ​ေအာက္ပါအခ်က္မ်ား​ ပါဝင္သည္။
(က) ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံ၏ ျပည္တြင္း​ သတင္း​လုပ္ငန္း​ ကြန္ရက္ကို ၂၀၀၆ ခုနွစ္ တည္​ေထာင္ခ်ိန္မွစ၍ အခုအခ်ိန္ထိ တာဝန္ယူၾကီး​ၾကပ္​ေန​ေသာ ​ေအာ္စလိုအ​ေျခစိုက္ တာဝန္ခံ ဦးမ်ိုး​မင္း​နိုင္ (အမည္ခြဲမ်ား​- ကို​ေနထြန္း​၊​ ကိုနနၵ၊​ ကိုမ်ိုး​ၾကီး​) နွင့္​ ျပည္တြင္း​သတင္း​လုပ္ငန္း​အတြက္ ​ေငြ​ေၾကး​ကို မဲ​ေဆာက္မွ ၾကီး​ၾကပ္သူ ​ဦးေအာင္မ်ိုး​ေက်ာ္ (အမည္ခြဲမ်ား​- ပြၾကီး​၊​ အ႐ွည္​ေလး​) တို့​ နွစ္ဦး​မွာ အလြဲသံုး​စား​လုပ္သူမ်ား​ ျဖစ္​ေၾကာင္း​ PwC အစီရင္ခံစာ က ​ေထာက္ျပထား​သည္။
(ခ) အလြဲသံုး​စား​လုပ္ခဲ့​သည္ဟု PwC က အတည္ျပု​ေသာ ​ေငြပမာဏမွာ ​ေနာ္​ေဝး​ေငြ က​ေရာင္း​ ၂,၂၁၈,၁၄၁၊​ (အ​ေမရိကန္​ေဒၚလာ ၃၆၉,၀၇၅၊​ ျမန္မာက်ပ္ ၃၁၀,၀၀၀,၀၀၀) ျဖစ္သည္။ အလြဲသံုး​စား​ ျပုလုပ္ခံရ​ေသာ ​ေငြမ်ား​မွာ ျပည္တြင္း​နွင့္​ မဲ​ေဆာက္ရံုး​တာဝန္က် သတင္း​ေထာက္နွင့္​ ဝန္ထမ္း​မ်ား​၏ လစာ​ေငြမ်ား​၊​ ဖမ္း​ဆီး​ခံထား​ရ​ေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့​အသံ သတင္း​ေထာက္မ်ား​၏ မိသား​စုမ်ား​အတြက္ ​ေပး​ေသာ ​ေထာက္ပံ့​ေငြမ်ား​၊​ ရံုး​ခန္း​ငွား​ခမ်ား​နွင့္​ လုပ္ငန္း​ လည္ပတ္စရိတ္အတြက္ သတ္မွတ္​ေပး​ထား​ေသာ ​ေငြမ်ား​ျဖစ္သည္။
(ဂ) အလြဲသံုး​စား​လုပ္၍ စု​ေဆာင္း​ရ႐ွိ​ေသာ ​ေငြမ်ား​ျဖင့္​ ထိုင္း​နိုင္ငံနွင့္​ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အိမ္မ်ား​၊​ တိုက္ခန္း​မ်ား​၊​ ​ေမာ္​ေတာ္ယာဥ္မ်ား​၊​ ​ေျမကြက္မ်ား​ ဝယ္ယူထား​သည့္​အျပင္ ​ေလာင္း​ကစား​နွင့္​ အျခား​ စီး​ပြား​ေရး​လုပ္ငန္း​မ်ား​ကိုလည္း​ လုပ္​ေဆာင္​ေနသည္။
(ဃ) အက်ဥ္း​ေထာင္အသီး​သီး​တြင္ ​ေထာင္ခ်ခံခဲ့​ရသည့္​ ဒီဗြီဘီ သတင္း​ေထာက္မ်ား​နွင့္​ မိသား​ဝင္မ်ား​အတြက္ ​ေထာက္ပံ့​ေငြမ်ား​ကိုအလည္း​ အလြဲသံုး​စား​ လုပ္ခဲ့​ၾကသည္။
၅။ အလြဲသံုး​စား​ေငြမ်ား​ထဲမွ ဘတ္​ေငြ နွစ္သန္း​ခုနစ္သိန္း​ျဖင့္​ ၂၀၀၈ ခုနွစ္တြင္ ဝယ္ယူထား​ေသာ ဘန္​ေကာက္ျမို့​႐ွိ အိမ္တလံုး​ကို ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံက ျပန္လည္သိမ္း​ယူထား​ျပီး​ျဖစ္သည္။ က်န္​ေန​ေသး​ေသာ အထက္​ေဖာ္ျပပါ ပစၥည္း​မ်ား​ကို သိမ္း​ယူနိုင္ရန္ ဆက္လက္​ေဆာင္႐ြက္သြား​မည္။
၆။ စံုစမ္း​စစ္​ေဆး​မႈ စတင္ကတည္း​က ​ေဖာ္ျပပါ အလြဲသံုး​စား​ လုပ္သူမ်ား​သည္ သူတို့​အ​ေပၚ နိုင္ငံ​ေရး​ လုပ္ၾကံမႈျဖစ္​ေၾကာင္း​ ​ေကာလာဟလသတင္း​မ်ား​ လြွႊင့္​ခဲ့​သည္။ ျပည္တြင္း​သတင္း​ ကြန္ရက္တြင္ တာဝန္ထမ္း​ေဆာင္​ေန​ေသာ သတင္း​ေထာက္မ်ား​နွင့္​ နိုင္ငံ​ေရး​အဖြဲ့​မ်ား​အၾကား​ သတင္း​မွား​မ်ား​ ျဖန့္​ခ်ိကာ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံ အကြဲအျပဲျဖစ္သ​ေယာင္ လုပ္​ေဆာင္​ေနသည္။ ၂၀၀၇ ​ေ႐ြွႊဝါ​ေရာင္ ​ေတာ္လွန္​ေရး​အတြင္း​ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံ သတင္း​ေထာက္မ်ား​၏ စြန့္​စား​လုပ္​ေဆာင္ခ်က္မ်ား​ကို မွတ္တမ္း​တင္ထား​သည့္​ “Burma VJ” မွတ္တမ္း​တင္ ႐ုပ္႐ွင္ကား​ အမည္ကို အသံုး​ျပုျပီး​ Burma VJ Media Network ဟု ​ေခၚ​ေသာ အဖြဲ့​ကို တည္​ေထာင္ထား​သည္။ ထို့​အျပင္ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံက ထုတ္​ေပး​ထား​ေသာ ပစၥည္း​ကိရိယာမ်ား​၊​ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံ မူပိုင္ျဖစ္​ေသာ archive ဗြီဒီယို၊​ ဓာတ္ပံုနွင့္​ အျခား​ အ​ေရး​ၾကီး​ သတင္း​အခ်က္အလက္မ်ား​ကိုလည္း​ ျပန္လည္အပ္နွံျခင္း​မ႐ွိဘဲ သိမ္း​ယူထား​ဆဲျဖစ္သည္။ ဒီဗြီဘီပိုင္ ပစၥည္း​မ်ား​အား​ အလြဲသံုး​စား​ လုပ္ထား​ျခင္း​အ​ေပၚ ဆက္လက္ အ​ေရး​ယူ​ေဆာင္႐ြက္သြား​မည္။
၇။ အခက္အခဲမ်ား​စြာကို ရင္ဆိုင္ကာ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံတြင္ ဆက္လက္ တာဝန္ထမ္း​ေဆာင္​ေန​ေသာ ျပည္တြင္း​သတင္း​ကြန္ရက္မွ သတင္း​ေထာက္မ်ား​အား​လံုး​ကို ခ်ီး​က်ဴး​ဂုဏ္ျပုပါသည္။ အျဖစ္မွန္ကိုသိ၍ ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့​အသံနွင့္​ ျပန္လည္လက္တြဲလုပ္ကိုင္လို​ေသာ ဒီဗြီဘီ သတင္း​ေထာက္မ်ား​အား​လံုး​ကို ဖိတ္​ေခၚပါသည္။
၈။ ဘုတ္အဖြဲ့​က ဦး​ေအး​ခ်မ္း​နိုင္နွင့္​ ဦး​ခင္​ေမာင္ဝင္း​တို့​ကို ၎တို့​ယာယီနုတ္ထြက္ထား​ေသာ ရာထူး​မ်ား​ျဖစ္သည့္​ ဦး​ေဆာင္ညြွႊန္ၾကား​ေရး​မႉး​နွင့္​ လက္​ေထာက္ဦး​ေဆာင္ညြွႊန္ၾကား​ေရး​မႉး​ ရာထူး​မ်ား​တြင္ ၂၀၁၂ ဇန္နဝါရီ ၁ ရက္​ေန့​ကတည္း​က အသီး​သီး​ ျပန္လည္ခန့္​အပ္ထား​ျပီး​ ျဖစ္သည္။
1. Mr. Harald Lars Bøckman, ဘုတ္အဖြဲ့​ဥကၠ႒၊​, +47 94143838
2. Mr. Eirik Vinje, Attorney-at-law, ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့​အသံ​ေ႐ွ့​ေန၊​, +47 92 88 67 79
3. ဦး​ေအး​ခ်မ္း​နိုင္၊​ ဦး​ေဆာင္ညြွႊန္ၾကား​ေရး​မႉး​၊​, +47 91107743
4. ဦး​ခင္​ေမာင္ဝင္း​၊​ လက္​ေထာက္ဦး​ေဆာင္ညြွႊန္ၾကား​ေရး​မႉး​၊​, +47 45276649
ဇန္နဝါရီလ (၂၀) ရက္​ေန့​၊​ ၂၀၁၂ ခုနွစ္။ ​ေအာ္စလိုျမို့

Thursday, January 19, 2017

KIA ဗုုိလ္ခ်ဳပ္ဂြမ္ေမာ္နွင့္ ေတြ႔ဆုုံေမးျမန္းျခင္း (၂)

19 January 2017 KIA ဗိုလ္ခ်ုပ္ ဂြန္ေမာ္ / ဧရာဝတီ

တနိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ုပ္ (NCA) ကို လက္မွတ္ မေရးထိုးရေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့ေတြနဲ့ အစိုးရတို့ျကား NCA စာခ်ုပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးနိုင္ေရး၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလထဲမွာ က်င္းပမယ့္ ဒုတိယ အျကိမ္ေျမာက္ ျပည္ေထာင္စု ျငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ – ၂၁ ရာစု ပင္လံု တို့ကို တက္ေရာက္ျကဖို့ရာ အတြက္လည္း အခုအခ်ိန္အထိ မေရရာေသးပါဘူး။

အစိုးရ တပ္မေတာ္နဲ့ NCA မထိုးရေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့ေတြျကား ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းတို့မွာ စစ္ပြဲေတြက ျဖစ္ပြားေနဆဲျဖစ္သလို ထိေရာက္တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေနြးပြဲေတြ ေပၚေပါက္လာဖို့အတြက္ နွစ္ဘက္ ေဆြးေနြးပြဲေတြဟာ ထိထိမိမိ မရွိေသးဘူးဆိုတာကိုလည္း ေတြ့ျမင္ရပါတယ္။

ဒီအေျခအေနေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိုးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) အဖြဲ့ဝင္လည္းျဖစ္ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ့ (KIO) ရဲ့ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ တဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ုပ္ ဂြန္ေမာ္ကို ဧရာဝတီ သတင္းေထာက္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ျငိမ္းျငိမ္း နဲ့ ေက်ာ္ခတို့က ေတြ့ဆံု ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး။ ။ ဟိုတေန့က နမ့္ဆန္မွာ TNLA နဲ့ တပ္မေတာ္နဲ့ တိုက္ပြဲျဖစ္ေတာ့ လက္နက္ျကီးေတြနဲ့ ပစ္ျကတယ္။ ျကားထဲမွာ ကေလးတေယာက္ အပါအဝင္ နွစ္ေယာက္ ဆံုးသြားျကတယ္ေပါ့။ အဲဒီမွာ လူထုျကားထဲမွာ ေျပာလာတာရွိတယ္။ လက္နက္ကိုင္ တိုက္မွ အမ်ိုးသား လြတ္ေျမာက္ေရး ရမွာလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းမ်ိုးေတြ ေမးလာတာေတြ့ပါတယ္။ တကယ္လို့မ်ား အဲဒီလို ေမးခြန္းမ်ိုး ဗိုလ္ခ်ုပ္တို့ကို ေမးလာမယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုေျဖခ်င္လဲ။

ေျဖ။ ။ ဒါက က်ေနာ္တို့ KIO ရဲ့ ေပၚလစီ ရွိျပီးသားပါ။ နိုင္ငံေရးနည္းလမ္းနဲ့ပဲ ေျဖရွင္းနိုင္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာထားမ်ိုး အျမဲတမ္း စြဲကိုင္ထားတာပါ။ ဒါေျကာင့္မို့လည္း ဒီေလာက္ တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္ေနေပမယ့္ က်ေနာ္တို့က ေဆြးေနြးပြဲကို လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို့ အဲဒီမူဝါဒသာ မရွိဘူးဆိုရင္ က်ေနာ္တို့ ဒီမွာလာစရာ အေျကာင္း မရွိေတာ့ပါဘူး။

ေမး။ ။ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးေတြက ဘာေျကာင့္ ရွိေနေသးသင့္သလဲလို့ ေမးလာခဲ့လို့ရွိရင္ ဗိုလ္ခ်ုပ္ ဘယ္လို ေျဖခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ အဓိကကေတာ့ တန္းတူေရးနဲ့ ဖက္ဒရယ္ အေရးျဖစ္ပါတယ္။ တန္းတူ ဆက္ဆံဖို့လိုတယ္။ တန္းတူ ေဆြးေနြးဖို့ လိုတယ္။ တန္းတူ အခြင့္အေရးရွိရမယ္။ ျပီးေတာ့ စစ္မွန္တဲ့ နိုင္ငံေရး ေဆြးေနြးပြဲအေပၚ ေရာက္ရမယ္။
ဒီစစ္မွန္တဲ့ နိုင္ငံေရး ေဆြးေနြးပြဲက ရလဒ္ေတြကို အေျခခံဥပေဒမွာ တရားဝင္ ေဖာ္ျပဖို့ လိုပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အခုအခက္အခဲက အေျခခံဥပေဒ ျပုျပင္ေရးကို ဘယ္သူမွ စကားမေျပာတာက အက်ပ္အတည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေျကာင့္ က်ေနာ္တို့ အခု ဇန္နဝါရီ ၁၃ ရက္က အစည္းအေဝးမွာလည္း ေကာင္းျပီ၊ ဒါဆို က်ေနာ္တို့က ခ်ီလီနိုင္ငံလိုမ်ိုး လုပ္မလား။ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးကို ၁၅ နွစ္၊ ၁၆ နွစ္ လုပ္သြားတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို့က အားလံုးပါဝင္ျပီး လက္မွတ္ေရးထိုးျပီးလို့ရွိရင္ ဒီအေျခခံဥပေဒ ဘယ္လို ျပုျပင္ေျပာင္းလဲမလဲ။ အသစ္ ေရးဆြဲမယ့္ က႑ဍေတြကို ေဆြးေနြး မလားလို့ မေန့က အဲဒါကို ေခါင္းစဉ္ တခုအေနနဲ့ ေဆြးေနြးျဖစ္ပါတယ္။ အေျဖေတာ့ မရပါဘူး။

ေမး။ ။ လက္ရွိအစိုးရသစ္က သြားေနတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဉ္မွာ ဗိုလ္ခ်ုပ္တို့လည္း ေတြ့ဆံု ေဆြးေနြးခဲ့တာေတြ ျမင္ရတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဆိုေတာ့ အစိုးရသစ္ရဲ့ သြားေနတဲ့ ပံုစံအရဆိုရင္ ဗိုလ္ခ်ုပ္တို့အတြက္ ေမွးမွိန္တဲ့ အပိုင္းကို သြား ေနသလား။ ဒါမွမဟုတ္ လက္ရွိ အေနအထားအရ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ရွိေသးလား။

ေျဖ။ ။ အစိုးရသစ္မွာ ဆနၵရွိတယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို့ ယံုျကည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္နိုင္စြမ္း မရွိဘူးလို့ ျမင္ပါတယ္။ ဥပမာေပါ့ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ပထမအျကိမ္ လုပ္လိုက္တယ္။ ဒါဟာ အစသြားတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို့ ေျပာသလိုပဲ က်ေနာ္တို့ဘက္ကေတာ့ အစိုးရသစ္ကို အေလးထားတဲ့ အေနနဲ့သြားတယ္။ စစ္မွန္တဲ့ နိုင္ငံေရးေဆြးေနြးပြဲကို ေရာက္ခ်င္လို့ က်ေနာ္တို့က သြားတယ္။ သို့ေသာ္လည္းပဲ က်ေနာ္တို့ စိတ္ထဲမွာ တကယ္ေက်နပ္သလား ဆိုလို့ရွိရင္ ၂၁ ရာစု ပထမအျကိမ္ ညီလာခံကို က်ေနာ္တို့ ေက်နပ္မႈ မရွိပါဘူး။ ဒါေျကာင့္မို့လို့ တကယ္တမ္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္တဲ့ အပိုင္းမွာေတာ့ အားနည္းတယ္လို့ က်ေနာ္တို့ ဒီလိုပဲ ျမင္ပါတယ္။

ေမး။ ။ ၂၁ ရာစု ပထမအျကိမ္ ညီလာခံကို ေက်နပ္မႈ မရွိဘူးဆိုတာ ဘာေျကာင့္ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ညီလာခံဆိုရင္ ၁၃ ရက္ေန့က ေဆြးေနြးပြဲမွာလည္း က်ေနာ့္ဘက္က အဆိုျပုတာ ရွိပါတယ္။ ညီလာခံလို့ ေခၚမယ္ ဆိုရင္ ညီလာခံရဲ့ ဂုဏ္အဂၤ࿿ါရပ္နဲ့ ကိုက္ညီေအာင္ က်င္းပဖို့လိုပါတယ္။ ပထမအခ်က္ေပါ့ေနာ္။ ဒုတိယ အခ်က္ကေတာ့ ၂၁ ရာစု ပင္လံုလို့ အမည္မွည့္ေခၚတယ္ ဆိုရင္ ျပည္ေထာင္စု အေရး အဓိကထားျပီး ေဆြးေနြးဖို့လိုတယ္။ ျပီးေတာ့ ပင္လံု ကတိကဝတ္နဲ့ ပင္လံုစာခ်ုပ္ကိစၥေတြကို ေဆြးေနြးရမယ္။ တကယ္လို့ ပင္လံုမွာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ဟာေတြကို အသိအမွတ္ မျပုဘဲနဲ့ အဲဒီမွာလည္း မေဆြးေနြးဘူးဆိုရင္ ဒီေဆြးေနြးပြဲကို ပင္လံုဆိုတဲ့ စကားလံုး ျဖုတ္သင့္တယ္။ တျခားနာမည္ေျပာင္း သင့္တယ္လို့ မေန့က အျကံျပုထားတာ ရွိပါတယ္။ ဒါက်ေနာ္တို့ ဘဝင္မက်တဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။ ။ အစိုးရ လိုခ်င္တာကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ုပ္တို့ (အပစ္မရပ္ေသးေသာ အဖြဲ့မ်ား) အေနနဲ့ ၂၁ ရာစုပင္လံု ဒုတိယ အျကိမ္ကို လက္မွတ္ထိုးျပီး တက္ဖို့ ေမွ်ာ္လင့္တာေပါ့။ ဆိုေတာ့ ဗိုလ္ခ်ုပ္တို့က ၂၁ ပင္လံုကို တက္မွာလား။ တက္မယ္ဆိုလို့ရွိရင္ အစိုးရဘက္က ဘာေတြလုပ္ေပးဖို့ လိုအပ္မလဲ။

ေျဖ။ ။ နွစ္ပိုင္း ေျပာခ်င္တာေပါ့ေနာ္။ အခု အားလံုးေမးတာကေတာ့ ၂၁ ရာစုပင္လံုနဲ့ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ ကိစၥကို တခုတည္း အေနနဲ့ ေျပာေနျကတာေပါ့။ တကယ္ေတာ့ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ ကိစၥက သာမန္ျဖစ္ပါတယ္။ လက္မွတ္ထိုးျပီးမွ ေရွ့ကို တက္လွမ္းရမယ္ ဆိုတာ မွန္တယ္။ သို့ေသာ္လည္းပဲ လက္မွတ္ထိုးျပီးလို့ရွိရင္ ဘယ္လို သြားမလဲဆိုတဲ့ အပိုင္းကို ေသခ်ာ မေဆြးေနြးဘဲနဲ့ လက္မွတ္ထိုးျပီးမွ ညီလာခံကို တက္တဲ့ ပံုစံမ်ိုး က်ေနာ္တို့က မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ ဘာျဖစ္လို့လဲ ဆိုေတာ့ ဒီတခါ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ ကတိကဝတ္က ေရရွည္မွာ သြားခ်င္တယ္။

ဥပမာ ခုနေျပာသလိုပဲ ၂၁ ရာစု ပင္လံုဆိုတာက ညီလာခံတခု ညီလာခံ ဆိုလို့ရွိရင္ စစ္မွန္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ရမယ္။ ညီလာခံရဲ့ ဂုဏ္အဂၤ࿿ါ ျပည့္စံုစြာနဲ့ က်င္းပတဲ့ ညီလာခံမ်ိုး ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တို့က အဲဒီလို အခင္းအက်င္းမ်ိုး ဆိုရင္ တက္မွာပါ။ အဲဒီလို အခင္းအက်င္းမ်ိုး မဟုတ္ဘူး။ အဓိပၸာယ္ မရွိတဲ့ ညီလာခံ ပံုစံမ်ိုး ျဖစ္သြားမယ္ ဆိုလို့ရွိရင္ က်ေနာ္တို့က တက္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ေမး။ ။ ဗိုလ္ခ်ုပ္တို့ အပစ္မရပ္ေသးတဲ့ အဖြဲ့ေတြအေနနဲ့ အစိုးရနဲ့ ေဆြးေနြးတဲ့ အထဲမွာ အေရးျကီး ကိစၥရပ္ တခုျဖစ္တဲ့ နိုင္ငံေရး မူေဘာင္ သံုးသပ္တဲ့ကိစၥေပါ့။ အဲဒီ ကိစၥရပ္နဲ့ပတ္သက္ျပီးေတာ့ ဘာေျပာခ်င္ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ နိုင္ငံေရး မူေဘာင္ကေတာ့ အစကေန အဆံုး ေဆြးေနြးျပီးတဲ့ ေနာက္မွပဲ နိုင္ငံေရး ေဆြးေနြးပြဲေတြ လုပ္သင့္ပါတယ္။ တပိုင္းစီ၊ တပိုင္းစီ လုပ္လို့မရပါဘူး။ ဥပမာ က်ေနာ္တို့ NCA နိဒါန္းပိုင္းမွာ မူလ က်ေနာ္တို့ ေတာင္းဆိုခဲ့တာက နိုင္ငံေတာ္ကို ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံ တည္ေဆာက္မယ္ဆိုတဲ့ တိက်တဲ့ အေျဖတခုကို က်ေနာ္တို့ ေတာင္းခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေျပာတာက နိုင္ငံေရး ေဆြးေနြးပြဲမွာ ေဆြးေနြးရေအာင္လို့ ေျပာတယ္။ က်ေနာ္တို့ဘက္က ျပန္စဉ္းစားတာက ေကာင္းျပီ နိုင္ငံေရးေဆြးေနြးပြဲမွာ ေဆြးေနြးမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို့ မူလ ေတာင္းဆိုထားတာက NCA ကို လက္မွတ္ေရးထိုးမယ္။ ပူးတြဲ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီ ရွိလာမယ္။ သံုးပြင့္ဆိုင္ ဆံုးျဖတ္ခြင့္ေတြ ရွိမယ္လို့ က်ေနာ္တို့က ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တယ္။

ဒါေပမယ့္ အခုအခ်ိန္မွာ အဲဒီလို မဟုတ္ဘဲနဲ့ ပူးတြဲဦးေဆာင္မႈလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ သံုးပြင့္ဆိုင္လည္း မရနိုင္ဘူးဆိုရင္ ဒီနိုင္ငံေရး မူေဘာင္တခုလံုးမွာ က်ေနာ္တို့က ဘယ္လိုေရွ့ဆက္သြားမလဲဆိုတာ က်ေနာ္တို့ စဉ္းစားစရာ အခ်က္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေျကာင့္ နိုင္ငံေရး မူေဘာင္ဆိုတာက အားလံုး ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆြးေနြးျပီးမွ၊ တကယ္ အေခ်ာသပ္ျပီးျပီဆိုမွ နိုင္ငံေရး ေဆြးေနြးပြဲကို သြားသင့္ပါတယ္။ သို့ေသာ္လည္းပဲ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ မျပီးခင္ ျပန္သံုးသပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ နိုင္ငံေရး ေဆြးေနြးပြဲဆိုတဲ့ ဒီပင္လံု ညီလာခံျကီးကို တျပိုင္တည္း က်င္းပေနတာျဖစ္ေတာ့ အခက္အခဲေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါက်ေနာ္တို့ရဲ့ အျမင္ပါ။

ေမး။ ။ ကိုယ့္ဘက္က ရပ္တည္ခ်က္ေတြက အစိုးရအတြက္ ပိုျပီးေတာ့ အခက္အခဲ ျဖစ္ေစသလား။

ေျဖ။ ။ အစိုးရနဲ့ တပ္မေတာ္လို့ ေျပာရတာ နိုင္ငံတနိုင္ငံအတြက္ အဓိပၸာယ္ မရွိပါဘူး။ အစိုးရလို့ ေျပာလိုက္ရင္ အကုန္လံုး ပါတယ္လို့ က်ေနာ္တို့က ဒီလိုပဲ ယူဆပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတာကေတာ့ အဲဒီလိုမ်ိုး မဟုတ္ဘဲနဲ့ နွစ္ဖြဲ့ ျဖစ္ေနတာေပါ့ေလ။ ေနာက္တခုကေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဘယ္သူ ပိုလိုခ်င္သလဲလို့ေမးရင္ အတူတူပါပဲ။ ဘယ္လိုပံုစံနဲ့ သြားမလဲဆိုတဲ့ အပိုင္းမွာ မတူညီတာပဲ။ သို့ေသာ္လည္းပဲ က်ေနာ္တို့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ့ေတြ ေျပာေနတာ က တန္းတူေရးပါ။ တန္းတူေရးနဲ့ ေဆြးေနြးျကမယ္။ တန္းတူေရးနဲ့ ေနထိုင္မယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ စစ္မွန္တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလို့ က်ေနာ္တို့က ျမင္တယ္။ တန္းတူ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒီျငိမ္းခ်မ္းေရးက မစစ္မွန္ဘူးလို့ က်ေနာ္တို့ဘက္က ဒီလို အယူ အဆနဲ့ပဲ တိုင္းတာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။ ။ က်ေနာ္တို့ေမးတဲ့အထဲမွာ မပါဘဲ ဗိုလ္ခ်ုပ္အေနနဲ့ ျဖည့္စြက္ ေျပာခ်င္တာမ်ား ရွိရင္ ေျပာေပးလို့ရပါတယ္။

ေျဖ။ ။ အဓိကကေတာ့ က်ေနာ္တို့ UNFC အဖြဲ့ဝင္ေတြ အေနနဲ့ NCA ကို ဘာျဖစ္လို့ လက္မွတ္ မထိုးသလဲလို့ တခ်ို့လူထုေတြက ေမးတာေပါ့။ တကယ္တမ္း လက္မွတ္ထိုးေရး၊ မထိုးေရးဆိုတာ တိုက္ရိုက္ ေမးခြန္းေမးရတဲ့ ေမးခြန္း မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို့လည္း တိုက္ရိုက္ေျဖလို့ရတဲ့ အေျဖမရွိပါဘူး။ ဘယ္လို အေနအထား ေရာက္ရင္ လက္မွတ္ထိုးမယ္ ဆိုတဲ့ က်ေနာ္တို့ရဲ့ စံနႈန္း သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ အခု အားလံုးသိထားတဲ့ UNFC က တင္ျပထားတဲ့ ၉ ခ်က္ေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီအခ်က္ျပည့္စံုရင္ က်ေနာ္တို့ လက္မွတ္ထိုးမယ္လို့ အတိအက် အစိုးရကို စာနဲ့ေရာ၊ နႈတ္နဲ့ေရာ အစည္းအေဝးေတြမွာ ေျပာထားျပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေျကာင့္မို့လို့ က်ေနာ္တို့ဟာ ေရရွည္ခိုင္ျမဲမယ့္ စာခ်ုပ္ကို လက္မွတ္ထိုးခ်င္တာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီလို ေရရွည္ခိုင္ျမဲတဲ့ စာခ်ုပ္ကို လက္မွတ္ထိုးနိုင္ဖို့ ဆိုလို့ရွိရင္ ေရွ့အလားအလာကို တခ်ို့ဟာေတြ က်ေနာ္တို့ ေသခ်ာ ညွိနွိုင္းဖို့ လိုပါတယ္။ ဒါေျကာင့္မလို့ လက္မွတ္ထိုးခ်င္တဲ့ ဆနၵမရွိဘူးလို့ မယူဆေစခ်င္ဘူး။ ဒီအေနအထား ေရာက္ေအာင္ ေဆြးေနြး ညွိနွိုင္းေနတယ္လို့ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

KIA ဗုုိလ္ခ်ဳပ္ဂြမ္ေမာ္နွင့္ ေတြ႔ဆုုံေမးျမန္းျခင္း (၁)

18 January 2017 KIA ဗိုလ္ခ်ုပ္ ဂြန္ေမာ္ / ဧရာဝတီ

တနိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ုပ္ (NCA) ကို လက္မွတ္ မေရးထိုးရေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့ေတြနဲ့ အစိုးရတို့ျကား NCA စာခ်ုပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုးနိုင္ေရး၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလထဲမွာ က်င္းပမယ့္ ဒုတိယ အျကိမ္ေျမာက္ ျပည္ေထာင္စု ျငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ – ၂၁ ရာစု ပင္လံု တို့ကို တက္ေရာက္ျကဖို့ရာ အတြက္လည္း အခုအခ်ိန္အထိ မေရရာေသးပါဘူး။

အစိုးရ တပ္မေတာ္နဲ့ NCA မထိုးရေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့ေတြျကား ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းတို့မွာ စစ္ပြဲေတြက ျဖစ္ပြားေနဆဲျဖစ္သလို ထိေရာက္တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေနြးပြဲေတြ ေပၚေပါက္လာဖို့အတြက္ နွစ္ဘက္ ေဆြးေနြးပြဲေတြဟာ ထိထိမိမိ မရွိေသးဘူးဆိုတာကိုလည္း ေတြ့ျမင္ရပါတယ္။

ဒီအေျခအေနေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိုးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) အဖြဲ့ဝင္လည္းျဖစ္ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ့ (KIO) ရဲ့ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ တဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ုပ္ ဂြန္ေမာ္ကို ဧရာဝတီ သတင္းေထာက္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ျငိမ္းျငိမ္း နဲ့ ေက်ာ္ခတို့က ေတြ့ဆံု ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး။  ။ ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲမွာ တပ္မေတာ္ရဲ့ ထိုးစစ္ေတြေျကာင့္ KIA ရဲ့ စစ္ေရးအရ အေရးပါတဲ့ ဂီးဒြန္၊ လိုင္ေဖာင္ စတဲ့ စခန္းေတြ အသိမ္းခံလိုက္ရတယ္။ ဇန္နဝါရီလ ၁၃ ရက္ေန့ကလည္း စခန္းတခ်ို့ကို တပ္မေတာ္က ထပ္သိမ္းလိုက္ တယ္လို့ သိရပါတယ္။ ဒါနဲ့ပတ္သက္ျပီး ဗိုလ္ခ်ုပ္အေနနဲ့ ဘာမ်ား ေျပာခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ။  ။ ဟုတ္ကဲ့ တပ္မေတာ္ကေနျပီးေတာ့မွ စခန္းသိမ္းတိုက္ပြဲေတြ လုပ္ေနတာျကာပါျပီ။ ၄ လ၊ ၅ လေလာက္ ရွိပါျပီ။ က်ေနာ္တို့ေတြ တခ်ို့စခန္းေတြလည္း လက္လွြတ္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါ က်ေနာ္တို့ အတြက္ကေတာ့ နိုင္ငံေရးနဲ့ ဒီစစ္ေရး ဘယ္ဟာကို ေရြးမလဲဆိုတဲ့ ယတိျပတ္ ဆံုးျဖတ္ဖို့အတြက္ ဖိအားေပးတဲ့ အေနအထားမ်ိုး ျဖစ္ေနပါတယ္။

ေမး။  ။ ဒီလိုမ်ိုးဖိအားေတြ မ်ားလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ဗိုလ္ခ်ုပ္တို့ အေနနဲ့ ခုနကေျပာတဲ့ ယတိျပတ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ့ ပတ္သက္ ျပီး တစံုတရာ ရလာျပီလား။

ေျဖ။  ။ အခုအခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို့ ဗဟိုေကာ္မတီမွာ ေဆြးေနြးေနပါတယ္။ လိုအပ္လို့ရွိရင္ ပါတီညီလာခံေခၚျပီး မျကာခင္မွာ က်ေနာ္တို့ ယတိျပတ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ဖို့ အေနအေျခအေန ရွိပါတယ္။

ေမး။  ။ ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တပ္မေတာ္ရဲ့ ထိုးစစ္ဆင္ စခန္းသိမ္းတိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ အေပၚမွာ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိုလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုျကည္နဲ့ သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္တို့က စစ္ပြဲရပ္ဖို့ ကိစၥကို ေျပာဆိုတာ မရွိဘူး။ နႈတ္ဆိတ္ေနတယ္ ဆိုျပီးေတာ့ ေဝဖန္ေနျကတာ ရွိပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာ ဘယ္လိုျမင္လဲ။

ေျဖ။  ။ က်ေနာ္တို့အေနနဲ့ အစိုးရက ေျပာသင့္တဲ့ ေခါင္းစဉ္တခုလို့ နားလည္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရက မေျပာတာကိုေတာ့ က်ေနာ္တို့ ဘာမွ မေဝဖန္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီေတာ့ အစိုးရကလည္း မေျပာဘူးဆိုေတာ့ အစိုးရကလည္း ဒီတိုက္ပြဲေတြ အေပၚမွာ အားေပးတယ္လို့ပဲ နားလည္ပါတယ္။

ေမး။  ။ ေလာေလာလတ္လတ္ ျဖစ္သြားတဲ့ နိုဝင္ဘာ ၂၀ ရက္ေန့က ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ စစ္ဆင္ေရးမွာ MNDAA ၊ AA ၊ TNLA တို့နဲ့အတူ KIA လည္းပါခဲ့တယ္။ အဲဒီစစ္ဆင္ေရးကို ဘာေျကာင့္ ပါဝင္ခဲ့တာလဲ ဆိုတာ ရွင္းျပေပးပါလား။

ေျဖ။  ။ ဒီေျမာက္ပိုင္းေဒသ စစ္ဆင္ေရးရဲ့ ပါဝင္တဲ့ အဖြဲ့ေတြရဲ့ နာမည္က ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္အဖြဲ့လို့ က်ေနာ္တို့က ေခၚပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ တပ္ေပါင္းစုဆိုတာကေတာ့ TNLA ရယ္၊ AA ရယ္၊ ကိုးကန့္ (MNDAA) ရယ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခု က်ေနာ္တို့ ဒီေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ အဖြဲ့လို့ေခၚတဲ့ အထဲမွာေတာ့ က်ေနာ္တို့ KIA တခုလံုး ပါဝင္တာ မဟုတ္ဘဲနဲ့ KIA ရဲ့ အစိတ္အပိုင္း တခ်ို့ျဖစ္တဲ့ တပ္မဟာ ၄ နဲ့ ၆ ကို ပါဝင္ဖို့ ခြင့္ျပုထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘာျဖစ္လို့လဲ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို့ မဟာမိတ္ျဖစ္တယ္။ ျပီးေတာ့ နယ္ေျမခ်င္း စပ္ဆက္ေနတယ္။ ပိုျပီး အေရးျကီးတာက ဒီတိုက္ပြဲေတြမွာ က်ေနာ္တို့ မပါဝင္ဘူးဆိုရင္ မဟာမိတ္ အခ်င္းခ်င္းရဲ့ ယံုျကည္မႈေတြ ေလ်ာ့ပါးနိုင္သလို မလိုလားအပ္တဲ့ နိုင္ငံေရး အရႈပ္အေထြးေတြ ျဖစ္ေပၚလာမွာစိုးလို့ က်ေနာ္တို့က မဟာမိတ္အဖြဲ့နဲ့ ပူးေပါင္းျပီးမွ စစ္ဆင္ေရးေတြမွာ ပါဝင္ လႈပ္ရွားရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။  ။ ဒါေပမယ့္လို့ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေျပာေနျက စကားရွိတာက နိုင္ငံေရးျပႆနာကို နိုင္ငံေရးနည္းနဲ့ အေျဖရွာမယ္ေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ အခုလိုမ်ိုး လက္ေတြ့တိုက္ပြဲနဲ့က ေျပာင္းျပန္ ျဖစ္မေနဘူးလား။

ေျဖ။  ။ တိုက္ပြဲတပြဲကိုပဲ ျကည့္ျပီး ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီလို အဓိပၸာယ္ ထြက္ေကာင္း ထြက္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို့ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ၊ ေဆြးေနြးပြဲေတြ အျကိမ္ျကိမ္ လုပ္တာကေတာ့ စစ္ေရးအရ ဖိအားမေပးဖို့၊ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို့ ဥပမာ ဂီးဒြန္လို ေနရာမ်ိုးကို ၂ လ၊ ၃ လ ေလာက္တိုက္တဲ့ အခ်ိန္မ်ိုးမွာ က်ေနာ္တို့ ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္အဖြဲ့ေတြက ေနရာ တေနရာကို ဝင္ျပီး တိုက္လိုက္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီတေနရာကို ဝင္တိုက္တာကို ဥပမာ နိုဝင္ဘာ ၂၀ ကေနတိုက္တာ ၁၅ ရက္ေလာက္ေပါ့ေနာ္။ ဒီ ၁၅ ရက္ေလာက္ မဟာမိတ္အဖြဲ့ေတြက တေနရာမွာ ဝင္တိုက္တာကို အျပစ္ေျပာမယ္ဆိုရင္ အစိုးရတပ္က သာလြန္အင္အားနဲ့ လေပါင္းမ်ားစြာ တိုက္ေနတာကိုလည္း က်ေနာ္တို့က ထည့္ျပီး စဉ္းစားဖို့လိုပါတယ္။ ဒါေျကာင့္ တေနရာတည္းမွာပဲ ကြက္ျပီး မွတ္ခ်က္ မခ်ဖို့ အေရးျကီးပါတယ္။

ေမး။  ။ အဲဒီတိုက္ပြဲနဲ့ အဆက္ကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အစိုးရကေရာ၊ တပ္မေတာ္ဘက္ကေရာ မဟာမိတ္အဖြဲ့ေတြကို အျကမ္းဖက္ ေသာင္းက်န္းသူေတြလို့ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ သံုးတာကို ေတြ့ရပါတယ္။ ဒါနဲ့ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ေရာ ဘယ္လို သေဘာထားရွိပါလဲ။

ေျဖ။  ။ ဒါကိုေတာ့ က်ေနာ္ ၂ ပိုင္းေျပာခ်င္ပါတယ္။ အခုကေတာ့ က်ေနာ္တို့ နားလည္တာက အစိုးရက တရားဝင္ အျကမ္းဖက္လို့ သတ္မွတ္တာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ုပ္ အပါအဝင္ ေနရာတိုင္းမွာ အျကမ္းဖက္လို့ ေျပာဆို သံုးနႈန္းေနတာ ေတြ့ရပါတယ္။

ေနာက္ဒုတိယ အခ်က္အေနနဲ့ကေတာ့ အျကမ္းဖက္ ဆိုတာက ဒီလို အမည္နာမကို ကိုယ္ျကိုက္သလို ေခၚရံုနဲ့ အတည္ ျဖစ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္ပဲ အျကမ္းဖက္တဲ့ အဖြဲ့ ျဖစ္သလား၊ မျဖစ္ဘူးလား ဆိုတာကေတာ့ ျပည္သူလူထုကပဲ ဆံုးျဖတ္ရမွာ။ ျပီးေတာ့ သူ့ရဲ့ စံနႈန္း၊ စံထားေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို့ကို ကခ်င္လူထု အပါအဝင္ တျခားျပည္သူ လူထုက အျကမ္းဖက္လို့ မသတ္မွတ္ဘူးဆိုရင္ ဘယ္ေတာ့မွ အျကမ္းဖက္ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပီးေတာ့ က်ေနာ္တို့ KIO ကလည္း အျကမ္းဖက္တဲ့ လုပ္ရပ္မ်ိုး မလုပ္ပါဘူး။ ဒါက်ေနာ္တို့ ရဲရဲကို အာမခံပါတယ္။

ေမး။  ။ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ုပ္ ဗိုလ္ခ်ုပ္မႉးျကီး မင္းေအာင္လွိုင္ ကအစ အျကမ္းဖမ္းဖက္ ေသာင္းက်န္းသူေတြလို့ သံုးစြဲ ေျပာဆို ေနတာကို ေတြ့ေနရပါတယ္။ ျငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္တဲ့အခါမွာ တပ္မေတာ္နဲ့ အဓိက ေဆြးေနြးေနရတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒီစကားလံုး အသံုးအနႈန္းေျကာင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဉ္ကို ပိုျပီးေတာ့မ်ား အလွမ္းကြာေဝး သြားေစမလား။

ေျဖ။  ။ အဓိကကေတာ့ ေဆြးေနြးပြဲေတြအတြက္ အခက္အခဲ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါေျကာင့္ ဇန္နဝါရီလ ၁၃ ရက္ေန့က ဦးေအာင္ျကည္ တို့နဲ့ ေတြ့ဆံုတဲ့ ေဆြးေနြးပြဲမွာလည္း ဒီကိစၥ က်ေနာ္တို့ တင္ျပပါတယ္။ က်ေနာ္တို့ကို အျကမ္းဖက္လို့ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ုပ္ကိုယ္တိုင္က တရားဝင္ ထုတ္ေဖာ္ေနတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို့ ျပည္တြင္းကို ေဆြးေနြးပြဲေတြ လာဖို့ မျဖစ္နိုင္ဘူးလို့ က်ေနာ္တို့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းပဲ ေျပာပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒါအခက္အခဲ ျဖစ္ေစပါတယ္။

ေမး။  ။ UNFC  က တင္ထားတဲ့ မူ ၈ ခုထဲက ပထမဆံုးအခ်က္မွာ အစိုးရအေနနဲ့ တနိုင္ငံလံုး အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး ေျကညာ ေပးဖို့ဆိုတာ ဘယ္လို ပံုစံမ်ိုးကို ဆိုလိုတာလဲ။

ေျဖ။  ။ အဓိကကေတာ့ UNFC က ေတာင္းဆို ထားတာကေတာ့ အနည္းဆံုး UNFC အဖြဲ့ဝင္ေတြ အားလံုးကို အတူတကြ ပါဝင္ လက္မွတ္ေရးထိုးေရး ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုအတူတကြ ပါဝင္ လက္မွတ္ေရးထိုးျပီးလို့ရွိရင္ လက္မွတ္ထိုးျပီးတာနဲ့ ၂၄ နာရီအတြင္း အစိုးရကေနျပီးေတာ့မွ တနိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေျကာင္း ေျကညာေပးဖို့ ေနာက္ က်ေနာ္တို့ EAOs (တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့မ်ား) ဘက္ ကေနျပီးေတာ့လည္း ၄၈ နာရီအတြင္းမွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေျကာင္း ျပန္လည္ ေျကညာမယ္ဆိုတဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရဘက္ကေန ေျပာတာကေတာ့ အဲဒီလို မလုပ္ေပးနိုင္ဘူး။ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ အဖြဲ့နဲ့ပဲ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေျကာင္း ေျကညာနိုင္တယ္လို့ အဲဒီလိုပဲ မေန့ကလည္း အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေျပာပါတယ္။

က်ေနာ္တို့ ေျပာတာ နွစ္ပိုင္းေပါ့။ တနိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး စာခ်ုပ္ျဖစ္တဲ့ အတြက္ေျကာင့္မို့လို့ အားလံုးကို ပါဝင္ ခြင့္ေပးပါ။ စာခ်ုပ္မွာ လက္မွတ္ထိုးဖို့ အတြက္ အားလံုး ပါဝင္ လက္မွတ္ထိုးျပီးတာနဲ့ တျပိုင္တည္း တနိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ေျကညာေပးပါလို့ ေတာင္းဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရက ဒါကို မလိုက္ေလ်ာနိုင္ေသးတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒီတနိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး စာခ်ုပ္မွာ လက္မွတ္ ေရးထိုးနိုင္ဖို့ အခက္အခဲျဖစ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။  ။ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ့ေတြရဲ့ မူလ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြက အရမ္းေကာင္းတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခု ေနာက္ပိုင္းမွာ တိုက္ပြဲေတြ ျပန္ျဖစ္ေနတာက အက်ိုးစီးပြားေတြ ကာကြယ္ဖို့အတြက္ ဆိုျပီးေတာ့ ေျပာေနျကတာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီလိုမ်ိုး ေမးလာ၊ ေျပာလာရင္ ဗိုလ္ခ်ုပ္တို့အေနနဲ့ ဘယ္လိုျပန္ေျပာခ်င္လဲ။

ေျဖ။  ။ အက်ိုးစီးပြားလို့ ေျပာတာက သိပ္ျပီးေတာ့ အေျခအျမစ္ မရွိဘူးလို့ ျမင္တယ္။ ဘာျဖစ္လို့လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို့ ဥပမာ KIO မွာ ဆိုလို့ရွိရင္လည္း ရန္ပံုေငြနဲ့ ပတ္သက္တဲ့ အခြန္ကိစၥတို့ ဘာတို့ အကုန္လံုးက ဌာနကေန ကိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တစံုတေယာက္က ေနျပီးေတာ့မွ အဓိက ခ်ယ္လွယ္တာမ်ိုး မရွိဘူး။ အဲဒီေတာ့ အက်ိုးစီးပြားလို့ ေျပာလိုက္ရင္ အမ်ိုးသား အက်ိုးစီးပြားပဲ ရွိမွာပါ။ တဦးတေယာက္ခ်င္းစီရဲ့ အက်ိုးစီးပြားေတာ့ မရွိပါဘူး။

ေမး။  ။ စခန္းသိမ္း တိုက္ပြဲေတြေျကာင့္ ဒုကၡသည္ေတြ တရုတ္ျပည္ဘက္ကို ထြက္ေျပးရတာရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ တရုတ္ ဘက္က ဒုကၡသည္ေတြကို ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္တာေတြရွိျပီး လက္မခံဘူး။ ဆိုေတာ့ တရုတ္အစိုးရကိုေရာ KIO အေနနဲ့ ဒီကိစၥေတြ ေျပလည္ဖို့ ဘယ္လိုတိုက္တြန္းလို့ ရမလဲ။

ေျဖ။  ။ က်ေနာ္တို့က တရုတ္အစိုးရ ဆိုတာထက္ ေဒသဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားနဲ့ ညွိနွိုင္းေနတာျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ အျကပ္အတည္း ျဖစ္လာတဲ့ အခါမွာေတာ့ က်ေနာ္တို့ လူထုကို တားလို့မရပါဘူး။ ကိုယ့္ရဲ့အသက္ကို ကာကြယ္ရမယ္။ ကိုယ့္အသက္ကို ေစာင့္ေရွာက္ရမယ္ဆိုရင္ နယ္စပ္ကို ျဖတ္ေက်ာ္တာမ်ိုး ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို့က ဒီလိုမလွြဲ မေရွာင္သာ အေနအထားမ်ိုးျဖစ္လို့ရွိရင္ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားကို ခ်ဉ္းကပ္ျပီးမွ ေဆာင္ရြက္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

(ဆက္လက္ ေဖာ္ျပပါမည္)

Friday, January 13, 2017

ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုုပ္ငန္းစဥ္နွင့္ UWSA.

8 January 2017 (ဧရာ၀တီ)
By ေမာင္ေမာင္စိုုး

UWSA စစ္ဝတ္စံုျဖင့္ ကျပေဖ်ာ္ေျဖေနေသာ ဝ အမ်ိုးသမီးမ်ားကို ယမန္နွစ္ ေအာက္တိုဘာလက ဝ ေဒသတြင္ ေတြ့ရစဉ္ / စိုးေဇယ်ထြန္း / Reuters

ျမန္မာျပည္ အေရွ့ေျမာက္ပိုင္း သံလြင္ျမစ္ အေရွ့ဘက္ျခမ္းေဒသအား ဝ နယ္ဟု လူသိမ်ားသည္။ ျမန္မာျပည္ အတြင္းရွိ ထိုေဒသကို ခ်ုပ္ကိုင္ထားသည္မွာ ဝ ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးပါတီ (UWSP) နွင့္ အဆိုပါ ပါတီ၏ ေခါင္းေဆာင္မႈ ေအာက္ရွိ ဝ ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရး တပ္မေတာ္ (UWSA) တို့ ျဖစ္သည္။

အဆိုပါအဖြဲ့၏ တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားတြင္ အဆိုပါ ပါတီနွင့္ တပ္အမည္အျပင္ “ျမန္မာနိုင္ငံ အထူးေဒသ ၂၊ ‘ဝ’ ျပည္နယ္ ျပည္သူ့အစိုးရ” ဟုလည္း သံုးစြဲေလ့ရွိပါသည္။

၁၉၈၉ ခုနွစ္ ဧျပီလအတြင္ အေရွ့ေျမာက္ ဗကပ CPB အား ပုန္ကန္ျပီးေနာက္ ဝ တို့သည္ UWSP/UWSA နာမည္နွင့္ ခြဲထြက္ ရပ္တည္ခဲ့ျပီး နဝတ အစိုးရနွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲ၍ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ရယူလိုက္သည္။ နဝတ အစိုးရက အထူးေဒသ ၂ အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့သည္။

ယခု ၂၀ဝ၈ ခုနွစ္ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒအရ UWSA ခ်ုပ္ကိုင္ရာ ဝ ေဒသသည္ ဝ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ုပ္တိုင္းထဲတြင္ ပါဝင္သည္။ အဆိုပါတိုင္းတြင္ ၆ ျမို့နယ္ပါဝင္ရာ ဟိုပန္ျမို့နယ္မွအပ က်န္ ၅ ျမို့နယ္ျဖစ္သည့္ မိုင္းေမာျမို့နယ္၊ ပန္ဝိုင္ျမို့နယ္၊ နားဖန္းျမို့နယ္၊ မက္မန္းျမို့နယ္နွင့္ ပန္ဆန္း (ပန္ခမ္း) ျမို့နယ္အမ်ားစုသည္ UWSA ၏ ထိန္းခ်ုပ္မႈေအာက္တြင္ ရွိသည္။

၂၀ဝ၈ ခုနွစ္ အေျခခံဥပေဒ အသက္ဝင္လာျပီးေနာက္ သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္မွစ၍ “အထူးေဒသ” ဆိုသည္ တို့ကို သံုးစြဲ အသိအမွတ္ျပုျခင္း မရွိေတာ့ေသာ္လည္း UWSA အေနနွင့္ ဆက္လက္ သံုးစြဲလ်က္ရွိျပီး ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲေရာ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲပါ က်င္းပနိုင္ျခင္း မရွိဘဲ၂၀ဝ၈ ခုနွစ္ အေျခခံဥပေဒ ေအာက္က ကင္းလြတ္ေနေသာ ေဒသျဖစ္သည္ဟု ဆိုရပါမည္။

UWSA နွင့္ NCA

ယခင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဉ္ စတင္ခ်ိန္ ၂၀၁၁ ခုနွစ္၌ UWSA သည္ အစိုးနွင့္ ျပည္နယ္အဆင့္ေရာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ပါ  အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ျငိမ္းခ်မ္းေရးလက္မွတ္ ထပ္မံေရးထိုးခဲ့သည္။

တျခား တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့မ်ားနွင့္ တြဲ၍ NCA ကိစၥရပ္မ်ား ေဆြးေနြးရာတြင္ UWSA မပါဝင္ခဲ့ေပ။ ထို့ျပင္ ၂၀၁၅ ခုနွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးရန္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက ဖိတ္ေခၚသည့္အခါ UWSA အေန နွင့္ NCA လက္မွတ္ထိုးရန္ မလိုေျကာင္း ျငင္းပယ္ခဲ့ျပီး NCA လက္မွတ္မထိုးဘဲ နိုင္ငံေရးေဆြးေနြးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္ဟု ဆိုရမည္။ NCA လက္မွတ္ထိုးရန္ ယေန့တိုင္လည္း ျငင္းပယ္ေနဆဲျဖစ္သည္။

၂၀၁၆ ခုနွစ္ NLD အရပ္သားအစိုးရ တက္ျပီးေနာက္ UWSA နွင့္ NDAA တို့အား ေနျပည္ေတာ္သို့ သီးျခား ဖိတ္ေခၚေတြ့ဆံု၍ ゞင္းတို့အား အေလးထားမႈနွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဉ္တြင္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုး ပါဝင္ေရး စည္းရံုး လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ္လည္း NCA လက္မွတ္ထိုးရန္ မလိုဟု ျငင္းဆန္ေနဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

UWSA ၏သီးျခားရပ္တည္မႈ

တျခား တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ့မ်ားသည္ ယခင္ “မဒတ” ယခု UNFC အေနျဖင့္ မဟာမိတ္ တပ္ေပါင္းစုမ်ား ဖြဲ့စည္း၍ စုေပါင္းရပ္ခံရန္ ဖြဲ့စည္းမႈမ်ား ရွိေသာ္လည္း UWSA သည္ ျပီးခဲ့ေသာ အနွစ္ ၂၀ ေက်ာ္အတြင္း ပါဝင္ခဲ့ျခင္း မရွိေပ။ ゞင္းနွင့္ အေရွ့ေျမာက္ ဗကပတြင္ တဖြဲ့တည္းျဖစ္ခဲ့ေသာ NDAA မိုင္းလားအဖြဲ့နွင့္ပင္ ညီေနာင္ဆက္ဆံေရး ပံုစံသာ ရွိခဲ့ျပီး ခိုင္မာစြာ ဖြဲ့စည္းထားေသာ မဟာမိတ္တပ္ေပါင္းစုပံုစံ မရွိခဲ့ေပ။

ဤသို့ UWSA အေနနွင့္ တေလွ်ာက္လံုး သီးျခားစြာ ရပ္တည္ခဲ့ျခင္းမွာ ゞင္း၏တစံုတရာ ေတာင့္တင္းေသာ အင္အား၊ လူဦးေရ ၆ သိန္းခန့္ရွိေသာ ေဒသကို ထိန္းခ်ုပ္ထားနိုင္သည့္ အေနအထား၊ သီးျခားကဲ့သို့ ျဖစ္ေနေသာ သူတို့၏ ေဒသအေနအထားအျပင္ ၂၀ဝ၉ ကာလအထိ အနွစ္ ၂၀ ခန့္ အစိုးရနွင့္ ဆက္ဆံေရး ေကာင္းမြန္ခဲ့သည့္ အေျကာင္းအခ်က္မ်ားေျကာင့္ဟု ယူဆရသည္။

ゞင္းတို့အေနနွင့္ နဝတအစိုးရ၏ သေဘာတူ အားေပးမႈနွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လက္မွတ္ထိုးထားသည့္ ကာလ၌ပင္ မိုင္းဆတ္ခရိုင္ အတြင္း လြယ္လန္းေဒသရွိ ခြန္ဆာ၏  MTA တပ္ဖြဲ့မ်ားအား တိုက္ထုတ္၍ ဝ လူဦးေရ သိန္းခ်ီ၍ အေျခခ်နိုင္သည့္ ၁၇၁ စစ္ေဒသဟု လည္းေကာင္း၊ ဝ ေတာင္ပိုင္းဟု လည္းေကာင္း ေခၚဆိုသည့္ ေဒသတခုပင္ ရရွိခဲ့ေပသည္။ ဤသို့ေသာ အေျခအေနေအာက္တြင္ ဝတို့ သီးျခား ရပ္တည္ေနျခင္းမွာ ထူးဆန္းသည္ဟု မဆိုသာေပ။

ထို့အျပင္ ဝ တို့ ထိန္းခ်ုပ္ထားေသာ ေဒသတို့မွာလည္း ျမန္မာျပည္ အေရွ့ေျမာက္ပိုင္း၊ သံလြင္ျမစ္ အေရွ့ဘက္ကမ္း၌ရွိျပီး ျပည္မရွိ တျခားေဒသမ်ားနွင့္ သီးျခားကဲ့သို့ ျဖစ္ေနျခင္းကလည္း ゞင္းတို့ တသီးတျခား ရပ္တည္ေနနိုင္ျခင္း၏ အေျကာင္းရင္းတခု ျဖစ္ခဲ့သည္။

သို့ရာတြင္ ၂၀ဝ၉ ခုနွစ္ အစိုးရက နယ္ျခားေစာင့္တပ္ BGF ဖြဲ့စည္းရန္ ဖိအားေပးသည္မွစ၍ အစိုးရနွင့္ တင္းမာမႈ စတင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုရမည္။ ထို့ေနာက္ပိုင္းတြင္း UWSA နွင့္ တျခား လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ့ဆက္ဆံေရးကို ပို၍ ပို၍ ေတြ့ျမင္လာရသည္ဟု ဆိုရပါမည္။ ထို့အတူ အစိုးရ / တပ္မေတာ္နွင့္ UWSA ျကား အဖုအထစ္မ်ားလည္း တစတစ ေပၚလာသည္ကို ေတြ့ရသည္။

အစိုးရ / တပ္မေတာ္နွင့္ UWSA ျကား တင္းမာမႈမ်ား

UWSA နွင့္ တင္းမာမႈမ်ားသည္ ၂၀ဝ၉ ခုနွစ္ BGF ဖြဲ့ရန္ ဖိအားေပး ေတာင္းဆိုသည္မွ အစျပုသည္။ တခ်ိန္တည္းတြင္ BGF ေျပာင္းလဲ ဖြဲ့စည္းရန္ ျငင္းပယ္ခဲ့ေသာ ကိုးကန့္အဖြဲ့အား တပ္အင္အားသံုး၍ ေျဖရွင္းလိုက္ေသာအခါ UWSA တို့ျကီးစြာ သတိထားလာခဲ့ေတာ့သည္။
ထို့ေနာက္ပိုင္းတြင္ UWSA တို့ စစ္အင္အားျပမႈ  စစ္လက္နက္ အင္အားျပမႈမ်ားကို အမ်ား သတိျပုမိေအာင္ ျပုလုပ္လာသည္ကို ေတြ့ရသည္။

စစ္ေရးအရ ထိပ္တိုက္ေတြ့လုနီးပါး အေျခအေနမ်ား ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေတြ့လာရေတာ့သည္။ ၂၀၁၅ ခုနွစ္ ဇြန္လ ၃ ရက္ေန့တြင္ မိုင္းဆတ္ခရိုင္ မိုင္းတံုနွင့္ ပံုပါက်င္ ျကားတြင္ သစ္ခုတ္ေနေသာ UWSA တပ္ဖြဲ့ဝင္ ၁၆ ဦးအား တပ္မေတာ္၏ အကူအညီျဖင့္ ရဲနွင့္ သစ္ေတာမွ ဖမ္းဆီးလိုက္ရာမွ တင္းမာမႈ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ သို့ရာတြင္ ေသနတ္သံ မထြက္ေအာင္ ျကိုးစား ေျဖရွင္းခဲ့ျကသည္။ သို့ေသာ္ အျပန္အလွန္ စစ္အင္အားျပခဲ့ျကသည္။

အဆိုပါကိစၥ ျဖစ္ပြားျပီး မျကာမီပင္ ဒုတိယအျကိမ္ မိုင္းဆတ္ခရိုင္တြင္း၌ ေျမကိစၥ အျငင္းပြားျပီး တပ္မေတာ္ဘက္မွ စရဖ အရာရွိတဦးနွင့္ UWSA တပ္တို့ အျပန္အလွန္ ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ UWSA မွ ၂ ဦး ဒဏ္ရာ ရရွိျပီး စရဖ အရာရွိလည္း ေသနတ္ ထိမွန္၍ မိုင္းဆတ္ေဆးရံုတြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။ ゞင္းကိစၥအားလည္း ေသနတ္သံ ထပ္မထြက္ေအာင္ ေျဖရွင္းနိုင္ခဲ့သည္။

တတိယအျကိမ္ ျဖစ္ပြားသည္မွာ ၂၀၁၆ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္တြင္ UWSA တပ္ဖြဲ့ဝင္အင္အား ၆၀ဝ ခန့္ မိုင္းလား ေဒသတြင္း ဝင္ေရာက္လာျပီး က်ိုင္းတံု တာပင္းဂိတ္ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ရွိ မိုင္းလားဝင္ေပါက္ လြယ္က်ူဆိုင္း၊ လြယ္ဆမ္ဆံု (ရင္ကြဲေတာင္ တဝိုက္) အား ထိန္းခ်ုပ္လိုက္သည္။ ထိုသို့ ဝင္ေရာက္လာေသာ UWSA တပ္ဖြဲ့မ်ားအား တပ္မေတာ္မွ ဖယ္ရွားရန္ ေျပာဆိုေသာ္လည္း ဖယ္ရွားျခင္းမရွိသျဖင့္ က်ိုင္းတံုမွ မိုင္းလားသြားသည့္ တာပင္းဂိတ္အား ပိတ္ဆို့လိုက္သည္။

တဖက္က ထိုကိစၥနွင့္ ပတ္သက္၍ ညွိနွိုင္းမႈမ်ား ျပုလုပ္ေနေသာ္လည္း UWSA တပ္ဖြဲ့ဝင္တခ်ို့ ဆုတ္ခြာမႈ ရွိေသာ္လည္း အားလံုးဆုတ္ခြာျခင္း မရွိသကဲ့သို့ တာပင္းဂိတ္အားလည္း တပ္မေတာ္မွ ပိတ္ပင္ထားဆဲျဖစ္သည္။ တခ်ိန္တည္းတြင္ တပ္မေတာ္ဘက္က တင့္ကားမ်ား၊ အေျမာက္တပ္မ်ား၊ ေလေျကာင္းပ်ံသန္းမႈမ်ားျဖင့္ စစ္အင္အားျပခဲ့ျပီး UWSA ကလည္း သူတို့ကစ၍ တိုက္မည္ မဟုတ္ေသာ္လည္း အတိုက္ခိုက္ခံရပါက ျပန္လည္ တံု့ျပန္သြားမည္ဟု ဆိုခဲ့သည္။

UWSA နွင့္ တက္ျကြေသာ မဟာမိတ္ ဆက္ဆံေရးမ်ား

UWSA သည္ တျခား တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့မ်ားနည္းတူ NCA ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဉ္တြင္ မပါေသာ္လည္း အဆိုပါ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့အစည္းမ်ားအား ပန္ဆန္း (ပန္ခမ္း) ဌာနခ်ုပ္တြင္ ဖိတ္ေခၚ၍ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့အစည္းမ်ား ညီလာခံ ၂ ျကိမ္ ျပုလုပ္ခဲ့သည္။

၂၀၁၅ ခုနွစ္ ေမလ ၁ ရက္ေန့မွ ၆ ရက္ ေန့အထိ ပထမအျကိမ္ ျပုလုပ္ခဲ့ျပီး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ့ ၁၂ ဖြဲ့ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။၂၀၁၅ နိုဝင္ဘာလ ၁ ရက္ေန့မွ ၃ ရက္ေန့အထိ ဒုတိယအျကိမ္ က်င္းပခဲ့ျပီး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့ ၁၁ ဖြဲ့ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။
ထိုစဉ္ကတည္းက ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက ကိုးကန့္၊ တအန္း၊ ပေလာင္၊ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ့ ၃ ဖြဲ့ ဖိတ္ေခၚျခင္း မျပုရန္ သတိေပးခဲ့ေသာ္လည္း UWSA က ပယ္ခ်ခဲ့သည္။ ထို့အျပင္ ထိုပန္ဆန္း ညီလာခံက်င္းပစဉ္က ပူးတြဲ ကမကထ ျပုသူမ်ားမွာ UWSA နွင့္ NDAA မိုင္းလားတို့အျပင္ KIA လည္း ပါဝင္သည္ကို ေတြ့ရသည္။

၂၀၁၅ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္ NCA လက္မွတ္ထိုးပြဲတြင္ MNDAA, TNLA, AA အ ဖြဲ့ ၃ ဖြဲ့ ပါဝင္ေရးအား ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက ျငင္းပယ္ျပီးေနာက္ပိုင္း MNDAA နွင့္ TNLA က UNFC မွ နုတ္ထြက္ခြင့္တင္သကဲ့သို့ (UNFC ကမူ တရားဝင္ နုတ္ထြက္ခြင့္ ျပုျခင္းေတာ့ မေတြ့ရေသးေပ) ULA, AA မွာလည္း UNFC အဖြဲ့ဝင္ မျဖစ္ေသးရာ အဆိုပါ အဖြဲ့ ၃ သည္ UWSA နွင့္ပို၍ နီးကပ္လာသည္ကို ေတြ့ရသည္။

၂၀၁၆ ခုနွစ္ ျသဂုတ္လ ၉ ရက္ေန့က ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာ္မရွင္နွင့္ အဆိုပါ MNDAA, TNLA, AA အဖြဲ့၃ ဖြဲ့ မိုင္းလား၌ ေတြ့ဆံုေဆြးေနြးရာတြင္ UWSA သည္ အဆိုပါ ၃ ဖြဲ့ဘက္မွ ရပ္ခံခဲ့သည္ဟု ျကားသိရသည္။

ထို့အျပင္ ၂၀၁၆ နိုဝင္ဘာ ၂၀ ရက္ ေန့မွစ၍ ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္အဖြဲ့ ၄ ဖြဲ့ျဖစ္ေသာ KIA, TNLA, MNDAA, AA တို့နွင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျပင္းထန္ေသာ စစ္ပြဲေပၚလာေသာအခါ UWSA က သေဘာထား ေျကညာခ်က္ ၂ ေစာင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

၂၀၁၆ နိုဝင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန့နွင့္ ၂၀၁၆ ခုနွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္ေန့တို့တြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ UWSA ၏ ေျကညာခ်က္ ၂ ေစာင္စလံုးတြင္ အဆိုပါ အဖြဲ့ ၄ ဖြဲ့ ေတြ့ဆံုေဆြးေနြးရန္ တိုက္တြန္း ရပ္ခံထားျပီး အဆိုပါ အဖြဲ့ ၄ ဖြဲ့အား အျကမ္းဖက္ အဖြဲ့မ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန့္ကြက္ထားသည္ကို ေတြ့ရပါသည္။

၂၀၁၆ ခုနွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၂ ရက္ေန့က တရုတ္ျပည္၏ စီစဉ္ေပးမႈအရ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာ္မရွင္နွင့္ ေတြ့ဆံုမည့္ အဖြဲ့ ၆ ဖြဲ့တြင္ UWSA လည္း ပါဝင္ခဲ့ျပီး UWSAနွင့္ NDAA သည္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာ္မရွင္နွင့္ သီးျခားေတြ့ဆံုခဲ့သည္ကို ေတြ့ရသည္။

ထိုစဉ္က ေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ့ ၄ ဖြဲ့နွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာ္မရွင္ ေတြ့ဆံုနိုင္ျခင္း မရွိေသာ္လည္း ယခုအခါ ျပန္လည္ ေတြ့ဆံုရန္ စီစဉ္ေနသည္ဆိုသည့္ သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚေနသည္။ ထိုသတင္းနွင့္အတူ ေျမာက္ပိုင္း အဖြဲ့ ၄ ဖြဲ့အျပင္ UWSA ပါ သက္ေသအျဖစ္ ပါဝင္ခြင့္ရရန္ ေတာင္းဆိုထားသည္ဟု ဆိုေပရာ UWSA အေနနွင့္ ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ ၄ ဖြဲ့နွင့္ပတ္သက္သည့္ အေရးကိစၥမ်ားတြင္ ေရွ့တလွမ္းတိုး၍ ပါဝင္လာသည္ဟု ဆိုရမည္။

ထို့အျပင္ ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္အဖြဲ့မွ KIA ဥကၠ႒ဌအျဖစ္ တာဝန္ယူေနသည့္ UNFC မွ ဒုဥကၠ႒ဌ နိုင္ဟံသာနွင့္ အဖြဲ့ဝင္မ်ားအားလည္း ၂၀၁၆ ဒီဇင္ဘာ ၂၂ ရက္ေန့က ပန္ဆန္းဌာနခ်ုပ္တြင္ UWSA မွ ေပါက္ယိုခ်မ္းနွင့္ အဓိက ေခါင္းေဆာင္မ်ားက လက္ခံေတြ့ဆံု ေဆြးေနြးခဲ့သည္။

သို့ျဖစ္ရာ နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သီးသန့္ ရပ္တည္လာခဲ့ေသာ UWSA အေနနွင့္ တျခား တိုင္းရင္းသားမ်ားနွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံလာသည့္အျပင္ ထိုအဖြဲ့မ်ားအတြက္ ျပတ္ျပတ္သားသား ရပ္ခံလာသည္မွာ အဘယ္ေျကာင့္ ဆိုသည္ကို စဉ္းစား သံုးသပ္ဖြယ္ရာ ေကာင္းလွေပသည္။


ပထမ အေျကာင္းအခ်က္မွာ စစ္ေရးအရ ျပင္ဆင္လာျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ယူဆရသည္။ ၂၀ဝ၉ ခုနွစ္ ကိုးကန့္ေဒသ စစ္ဆင္ေရး ၂၀၁၁ မွစ၍ KIA နွင့္ SSPP/SSA ေဒသ စစ္ဆင္ေရးမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေသာအခါ ထိုစစ္ျမားဦးသည္ ဝ ေဒသသို့ ဦးလွည့္လာနိုင္သည္ကို UWSA အေနနွင့္ ဂရုျပုလာမိပံုရသည္။ ထို့အျပင္ ကိုးကန့္ေဒသနွင့္ ဝမ္ဟိုင္း (SSPP ေဒသ) တိုက္ပြဲမ်ားသည္ UWSA ၏ တံခါးေပါက္ကို လာ၍ ေခါက္ေနသည္ မဟုတ္ပါေလာ။

ေနာက္ထပ္ စစ္ေရး အေျခအေနတခုမွာ ပန္ဆန္းဗဟိုျပု ေျမာက္ပိုင္းရွိ ဝ ေဒသနွင့္ ေဟြေအာတြင္ ဌာနခ်ုပ္ထားရွိသည့္ မိုင္းဆတ္ခရိုင္တြင္းရွိ UWSA ၁၇၁ စစ္ေဒသရွိရာ ေတာင္ပိုင္း ဝ ေဒသတို့ျကားတြင္ ဆက္စပ္မေနဘဲ တပ္မေတာ္၏ ျတိဂံတိုင္း စစ္ဌာနခ်ုပ္ ထိန္းခ်ုပ္ထားသည့္ က်ိုင္းတံု၊ မိုင္းယန္း၊ မိုင္းေယာင္း၊ တာခ်ီလိတ္၊ မိုင္းဆတ္ေဒသက ျခားထားေပရာ UWSA အတြက္ စစ္ေရးအရ ျပန္လွန္ထိန္းခ်ုပ္ရန္ အကန့္အသတ္ရွိသည္။

သို့ျဖစ္၍ မဟာမိတ္မ်ား ရွာေဖြအင္အား စုလာသကဲ့သို့ မိုင္းလားေဒသတြင္း၌ ဝင္ေရာက္ တပ္စြဲမႈတို့ ျပုလုပ္လာျခင္း ျဖစ္ပံုရသည္။ ဒုတိယ အေျကာင္းအခ်က္မွ နိုင္ငံေရးနွင့္ သက္ဆိုင္သည္။

၂၀၁၅ ခုနွစ္ စက္တင္ဘာလ ၄ ရက္ေန့၌ ထုတ္ျပန္ေသာ UWSA ၏ေျကညာခ်က္တြင္ အေမရိကန္၊ ဥေရာပနွင့္ အေနာက္ အုပ္စုမ်ား ေျမာက္ပိုင္းပဋိပကၡတြင္ မပါဝင္ရန္ အတိအလင္းထုတ္ ျပန္ခဲ့သည္ကို ေတြ့ရသည္။

လက္ရွိ ျမန္မာျပည္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဉ္တြင္ အေနာက္အေျခစိုက္ အဖြဲ့အစည္းမ်ားက ရန္ပံုေငြ အပါအဝင္ အင္တိုက္အားတိုက္ ကူညီေနျကေပရာ အေနာက္အုပ္စု၏ ျသဇာ တရုတ္နယ္စပ္ရွိ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့မ်ားအေပၚ သက္ေရာက္လာမည္ကို လက္သင့္ခံနိုင္ပံုမရေပ။

ျမန္မာ့အေရး ကြ်မ္းက်င္သူ ဘာေတးလ္ လင့္တနာ သံုးသပ္သကဲ့သို့ တရုတ္တို့အေနနွင့္ နယ္စပ္ တည္ျငိမ္ေရးကို လိုလားေသာ္လည္း အေနာက္အုပ္စုျသဇာ တရုတ္နယ္စပ္ရွိ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့မ်ားေပၚသို့ ေရာက္လာမည္ကို လိုလားမည္ မဟုတ္ေပ။ ထို့ေျကာင့္လည္း UWSA သည္ ေျမာက္ပိုင္းရွိ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့မ်ားနွင့္ ပို၍ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံပံုရသည္ဟု သံုးသပ္ျကသည္။

ထို့အျပင္ လက္ရွိ ေျမာက္ပိုင္း ၄ ဖြဲ့နွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဉ္တြင္ UWSA ပါဝင္လာျခင္းသည္ စစ္အင္အား ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညွိရန္ ျဖစ္နိုင္ေျခ ရွိသည္ဟုလည္း ယူဆဖြယ္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိ စစ္ပြဲျဖစ္ပြားေနေသာ ေျမာက္ပိုင္း ၄ ဖြဲ့နွင့္ ေဆြးေနြးေရးကို UWSA က ေတာင္းဆိုထားသကဲ့သို့ ေျမာက္ပိုင္း ၄ ဖြဲ့ကလည္း ゞင္းတို့နွင့္ ေဆြးေနြးပြဲတြင္ UWSA အား အသိသက္ေသ အျဖစ္ ပါဝင္ေရးကို ေတာင္းဆိုထားသည္။

ထို့အျပင္ ၂၀၁၆ စက္တင္ဘာ ၁ ရက္ေန့က ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံအား သပိတ္ေမွာက္ ထြက္ခြာခဲ့သည့္ UWSA သည္ ၄ လခန့္အျကာ ၂၀၁၆ ဒီဇင္ဘာ၂၀ ရက္ေန့တြင္ ေနျပည္ေတာ္၌ က်င္းပေသာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဉ္နွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ရန္ပံုေငြဆိုင္ရာ ေဆြးေနြးကစျပီး ျပန္လည္ ပါဝင္လာခဲ့သည္ကို ေတြ့ရသည္။ လာမည့္ ကာလမ်ားတြင္လည္း ေျမာက္ပိုင္း အဖြဲ့မ်ား၊ တိက်စြာ ေျပာရလွ်င္ တရုတ္နယ္စပ္ရွိ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ့မ်ားနွင့္ ပူးေပါင္းရပ္ခံ၍ ဆက္လက္၍ တက္ျကြစြာပါဝင္ သြားဖြယ္ရွိသည္။

UWSA သည္ တရုတ္နွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္ ရွိသည္ဟု ျပည္တြင္းျပည္ပ အကဲခတ္ အားလံုးလိုလိုက သံုးသပ္ထားျကသည္။ လက္ရွိ တရုတ္နယ္စပ္ရွိ ေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ့မ်ားနွင့္ လက္တြဲ၍ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဉ္တြင္ တက္ျကြစြာ ပါဝင္လာျခင္းသည္ တရုတ္တို့၏ သေဘာထားနွင့္ဆက္စပ္ ပတ္သက္မႈရွိ၊ မရွိနွင့္ စပ္လ်ဉ္း၍ ယတိျပတ္ေျပာရန္ ခက္ခဲလွေသာ္လည္း UWSA အေနနွင့္ ေရွ့လာမည့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဉ္မ်ားတြင္ ေျမာက္ပိုင္း အဖြဲ့မ်ားနွင့္တြဲ၍ တက္ျကြစြာ ပါဝင္လာေတာ့မည္ ဆိုသည္ အခ်က္ကေတာ့ ေသခ်ာသေလာက္ရွိသည္ဟု သံုးသပ္ရေပသည္။

အထက္ပါ နိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရး၊ သံတမန္ေရး အေျကာင္းအခ်က္မ်ားက နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သီးျခားေနခဲ့ေသာ UWSA အား တျခား တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ့မ်ားနွင့္ မဟာမိတ္ျပုရန္ တြန္းထုတ္လိုက္သည္ဟု ဆိုရပါမည္။

(ေမာင္ေမာင္စိုးသည္ ဖယ္ဒရယ္နွင့္ တိုင္းရင္းသားေရးရာသုေတသီတဦးျဖစ္သည္)

၂၀၁၇ မွာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေျခအေန ပုုိေကာင္းလာနုုိင္သလား

The Voice Daily, 13-Jan-2017

၂၀၁၆ ကုုိ စာရင္းခ်ဳပ္တဲ့အခါ

ကုုန္လြန္သြားျပီျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၆ ကုုိ စာရင္းခ်ဳပ္တဲ့အခါ သတင္းသမား ၄၈ ဦးအသတ္ခံရျပီး ၂၅၉ ဖမ္းဆီးခံ ခဲ့ရလုုိ႔ တင္းသမားကာကြယ္ေရးအဖြဲ႔ CPJ ကေျပာပါတယ္။ အသတ္ခံရမႈနႈန္းက မနွစ္ကထက္ နည္း လာေပမဲ့ ဖမ္းဆီးမႈနႈန္းက မနွစ္ကထက္ပုုိမ်ားလာပါတယ္။ ဒါက တကမၻာလုုံးကုုိ ျခံဳေျပာတာပါ။

ျမန္မာနုုိင္ငံအေျခအေနကုုိပဲေရြးျပီးေျပာမယ္ဆုုိရင္ အသတ္ခံရသူ ၄၈ ဦးထဲမွာ ျမန္မာသတင္းသမားတဦး ပါျပီး အဖမ္းဆီးခံရသူ ၂၅၉ ဦးထဲမွာ ျမန္မာသတင္းသမား ဦး ပါ ပါတယ္။ အသတ္ခံရတဲ့သတင္း ေထာက္က ကုုိစုုိးမုုိးထြန္းျဖစ္ျပီး မုုံရြာအေျခစုုိ Daily Eleven သတင္းေထာက္ပါ။ 

ဖမ္းဆီးခံေနရသူသတင္းသမား ဦးကလည္း Eleven Media ကပါပဲ။ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ကုုိေ၀ျဖိဳးနဲ႔ CEO ေဒါက္တာသန္းထြဋ္ေအာင္တုုိ႔ဟာ ၂၀၁၆ ခုုနွစ္ နုုိ၀င္ဘာ ၁၁ ရက္မွာဖမ္းဆီးခံရျပီး ပုုဒ္မ ၆၆ (ဆက္သြယ္ေရးပုုဒ္မ) နဲ႔ တရားစြဲဆုုိျခင္းခံေနရပါတယ္။ စြဲခ်က္တင္သူကေတာ့ ရန္ကုုန္တုုိင္းအစိုုးရ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ျဖစ္ျပီး တန္ဖုုိးၾကီးလက္ပတ္နာရီတလုုံး လက္ေဆာင္ယူတယ္ဆုုိတဲ့ မမွန္သတင္းေရးမႈေၾကာင့္လုုိ႔ ဆုုိပါတယ္။ (ဇန္နာ၀ါရီ ရက္ေန႔ကေတာ့  သူတုုိ႔ ဦးကိုု အာမခံနဲ႔ ျပန္လြတ္ထားပါတယ္)

Eleven Media က ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)အပါအဝင္ အျခားပုဒ္မအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ တရားစြဲထားတဲ့ သတင္းသမား (၆)ဦးနဲ႔ အျခားပုဂၢိဳလ္တခ်ဳိ႔ဦးရွိေနၿပီး Eleven Media နဲ႔ စီအီးအိုျဖစ္သူ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္ေအာင္ကို ေဝဖန္ေရး သားတဲ့ သတင္းသမား စည္သူေအာင္ျမင့္ဆိုရင္ Eleven Media က ပုဒ္မေပါင္း ၁၁ခုနဲ႔ တရားစြဲ ခံထားရတဲ့ သတင္းမ်ဳိးေတြေတာ့ နုုိင္ငံတကာအစီရင္ခံစာေတြမွာ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ ဒီအခ်က္က ပုဂၢလိက သတင္း မီဒီယာသမားေတြကိုယ္တုိင္ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုေရးသားခြင့္ကို ျပန္ၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့ အဓိပၸါယ္မ်ဳိး သက္ေရာက္ေနတဲ့သေဘာပါ။ 

တျခားသတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အဖြဲ႔တခုုျဖစ္တဲ့ RSF နယ္ျခားမဲ့သတင္း သမားမ်ားအဖြဲ႔ရဲ့ အစီရင္ခံစာကိုု ဆက္ေျပာရမယ္ဆုုိရင္ နုုိင္ငံေပါင္း ၁၈၀ မွာ ျမန္မာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အဆင့္ အတန္းက နံပတ္စဥ္ ၁၄၃ မွာရွိပါတယ္။ ၂၀၁၅ တုုန္းကနံပတ္စဥ္ ၁၄၄ မွာရွိျပီး ၂၀၁၄ တုုန္းက ၁၄၅ မွာရွိတာ ေၾကာင့္ တနွစ္ကိုု တဆင့္ေလာက္ေတာ့ ျမန္မာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေျခအေန တုုိးတက္လာတယ္လိုု႔ ဆုုိရမွာပါ။

ဒါေပမဲ့ စစ္အစိုုးရကေန စစ္တပုုိင္းအစိုုးရ (ဦးသိန္းစိန္အစိုုးရ) ဆီေျပာင္းကာစ အေျခအေနကိုု ျပန္ၾကည့္ မယ္ဆိုုရင္ ၂၀၁၃ မွာ အဆင့္ ၁၅၁၊ ၂၀၁၂ မွာ အဆင့္ ၁၆၉ အထိရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဆုုိလုုိတာက ၂၀၁၂ ကေန ၂၀၁၃ ၾကားမွာ ၁၈ ဆင့္အထိ တဟုုန္ထုုိးခုုန္တက္လာေပမဲ့ အဲဒီေနာက္ပုုိင္းမွာေတာ့ တနွစ္မွာ တဆင့္သာ တက္နုုိင္ပါေတာ့တယ္။ တုုိးတက္မႈနႈန္းထား အေတာ္ေနွးသြားတဲ့သေဘာပါ။

၂၀၁၃ မွာ ၁၈ ဆင့္အထိ တဟုုန္ထုုိးတုုိးတက္လာတဲ့အေၾကာင္းေတြထဲမွာ စာေပစီစစ္ေရး ဆင္ဆာအဖြဲ႔ကုုိ ၂၀၁၂ အတြင္း ဖ်က္သိမ္းလုုိက္ျခင္း၊ ပုုဂၢလိကသတင္းစာေတြ ထုုတ္ေ၀ခြင့္ျပဳျခင္း၊ ျပည္ပအေျခစုုိက္ သတင္းဌာနေတြကုုိ ျပည္တြင္း၀င္ခြင့္ေပးျခင္း၊ သတင္းသမားေတြအပါ၀င္ နုုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကိုု ရာနဲ႔ခ်ီလြတ္ေပးျခင္း၊ ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြမွာ NLD ပါတီအား ၀င္ျပိဳင္ခြင့္ေပးလုုိက္ျခင္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ 

ဒါေပမဲ့ NLD ေရြးေကာက္ပဲြစ၀င္စဥ္မွာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ၁၈ ဆင့္အထိ တဟုုန္ထုုိးတက္လာျပီး NLD ပါတီ အာဏာရတဲ့ ၂၀၁၆ က်မွ တုုိးတက္မႈနႈန္းက ဆင့္ပဲတက္လာတာ ဘာေၾကာင့္လဲဆုုိတာကေတာ့ ေမးခြန္းထုုတ္ ခ်င္စရာပါ။

ေသဆုုံး၊ ဖမ္းဆီးအျပင္ တျခားစာရင္းေတြေကာ ဘယ္လုုိရွိသလဲ

နုုိင္ငံတကာ သတင္းသမားကာကြယ္ေရးအဖြဲ႔၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အဖြဲ႔ေတြရဲ့ အစီရင္ခံစာအရ အခုုလုုိ အခ်က္အလက္ေတြကိုုသိရေပမဲ့ ျပည္တြင္းသတင္းသမားကာကြယ္ေရးအဖြဲ႔ေတြက အလားတူနွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာ ထုုတ္ျပန္တာမ်ဳိး မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ (စာေရးသူ မေတြ႔တာလည္းျဖစ္နုုိင္ပါတယ္) သတင္း သမားေတြဆီက ရရွိတဲ့စာရင္းတခုုအရ ၂၀၁၆ အတြင္း ရုုိက္နက္ ျခိမ္းေျခာက္ခံရတဲ့ သတင္းသမား ဦး ရွိျပီး ေနအိမ္ျခံ၀င္းအတြင္း ဗုုံးေဖာက္သ တိေပးခံရသူ ဦး ရွိပါတယ္။

ဒါဟာ ရသမွ်စာရင္းကုုိ ျပဳစုုထားတာသာျဖစ္ျပီး တနုုိင္ငံကစာရင္းခ်ဳပ္ ဟုုတ္ပုုံမရေသးပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုုိ စာေရးသူရဲ့ဇာတိျမိဳ့ ထား၀ယ္အေျခစိုုက္ တနသာၤရီဂ်ာနယ္ကေဆာင္းပါးရွင္ ဦးေအာင္လြင္ကုုိ သတၱဳတြင္း ကုုပဏီတခုုအား အသေရဖ်က္တယ္ဆုုိျပီး ေရျဖဴျမိဳ့နယ္တရားရံုုးကေန စက္တင္ဘာလအတြင္း ေထာင္ ဒဏ္ သိုု႔မဟုုတ္ ဒဏ္ေငြ ေသာင္းက်ခံရမယ္လိုု႔ အမိန္႔ခ်တဲ့သတင္း မပါေသးလုုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။ အလားတူ တျခားနယ္ျမိဳ့ေတြ၊ တုုိင္းရင္းသားေဒသေတြက သတင္းေထာက္ေတြ၊ စီတဇင္ဂ်ာနယ္လစ္ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရးသတင္း Facebook မွာ တင္ သူေတြ တရားစြဲခံရ၊ ျခိမ္းေျခာက္ခံရတာေတြ လူမသိသူမသိ ရွိေနနုုိင္ပါေသးတယ္။

ဒါက သတင္းသမားေတြအေပၚ တုုိက္ရုုိက္ သတ္ျဖတ္၊ ဖမ္းဆီး၊ ရုုိက္နွက္၊ တရားစဲြ၊ ျငိမ္းေျခာက္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ ေတြပါ။ တကယ္ေတာ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကိုုတုုိင္းတဲ့ေနရာမွာ သတင္းသမားေတြတင္မက သူတိုု႔ကိုု သတင္းေပးသူ၊ ကူညီသူ သတင္းအရင္းအျမစ္ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လြတ္လပ္စြာသတင္းရယူခြင့္ရရွိေရး ကလည္း အေရးၾကီးလွပါတယ္။ 

၂၀၁၆ အကုုန္မွာ ထြက္ေပၚလာတဲ့သတင္းေတြအရ ရခုုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုုိင္း ဘဂၤလီ (ရုုိဟင္ဂ်ာ) ပတိပကၡ အေၾကာင္း သတင္းသြားယူတဲ့ သတင္းေထာက္အဖြဲ႔ကိုု သတင္းျဖစ္စဥ္ေျဖဆုုိေပးတဲ့ ေဒသခံအရပ္သား ဦး သတ္ျဖတ္ခံရတယ္လိုု႔ သိရပါတယ္။ တခါ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပုုိင္း ပတိပကၡအတြင္း သတင္းသြားယူတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြကိုု ကူညီေျဖၾကားေပးသူ မုုိးကုုိးျမိဳ့ခံ တရားေဟာဆရာ ဦး အခုုခ်ိန္ထိ ေပ်ာက္ဆုုံးေန ဆဲလုုိ႔ သိရပါတယ္။

ဒါက အသက္အႏၱရယ္အထိ ျခိမ္းေျခာက္ခံေနရတဲ့ ပရုုိဖက္ရွင္နယ္သတင္းသမားေတြ၊ သတင္းသမားေတြ ကိုု ကူညီေပးသူေတြရဲ့အေျခအေနပါ။ သတင္းသမားမဟုုတ္ေပမဲ့ ကုုိယ့္အျမင္ကုုိ Facebook ေပၚမွာ ေရးမိ လုုိ႔ ပုုဒ္မ ၆၆ (ဆက္သြယ္ေရးပုုဒ္မ) နဲ႔ ဖမ္းဆီးခံလုုိက္ရသူဦးေရကလည္း မနည္းလွပါဘူး။ NLD ပါတီ သုုေတသနဌာနမႈး ကုုိမ်ဳိးရန္ေနာင္သိန္း၊ လူ႔အခြင့္အေရးတက္ၾကြသူ ကိုုထင္ေက်ာ္အပါ၀င္ လူ ၂၀ နီးပါး ဒီပုုဒ္မနဲ႔ ၂၀၁၆ အတြင္း ဖမ္းဆီးခံထားရပါတယ္။

၂၀၁၇ မွာ အေျခအေန ပုုိေကာင္းလာမလား

၂၀၁၇ ရဲ့ ပထမ သတင္းပတ္ထဲမွာတင္ Eleven Media မွ ေဒါက္တာသန္းထြဋ္ေအာင္နဲ႔ ကုုိေ၀ျဖိဳးတိုု႔ကုုိ အာမခံ ေပးလုုိက္တာေၾကာင့္ အေျခအေန ပုုိေကာင္းလာနုုိင္တယ္လိုု႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒါဟာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္သာ ျဖစ္ျပီး လက္ေတြျဖစ္လာေစဖုုိ႔အတြက္ကေတာ့ ပုုဒ္မ ၆၆ ကုုိ လႊတ္ေတာ္ကေန ဖ်က္သိမ္းေပးဖိုု႔ လုုိေနဆဲျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါအျပင္ တျခားဖမ္းဆီးခံ ၆၆ သမားအားလုုံးကိုုလဲ အျမန္ဆုုံး လြတ္ေပးဖုုိ႔လုုိေနပါတယ္။ Eleven Media ကေတာ့ အာမခံမရခင္က ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)နဲ႔ သူတို႔စြဲဆိုထားတဲ့ အမႈအားလုံးကို ႐ုပ္သိမ္းေပးၿပီး သူတို႔ကိုလည္း အဲလို ႐ုပ္သိမ္းေပးေစလိုတဲ့သေဘာမ်ဳိး သတင္းစကား ပါးခဲ့ပါတယ္။ 

ဒီပုုဒ္မကိုု ခ်က္ခ်င္းမဖ်က္နုုိင္ေသးရင္ေတာင္ မီဒီယာဆုုိင္ရာအျငင္းပြားမႈကုုိ ပုုဒ္မ ၆၆ နဲ႔ တရားမစြဲပဲ မီဒီယာ ဥပေဒေတြအတုုိင္းတရာစြဲ၊ ခုုံရံုုးတက္ တဆင့္ျခင္းသြားသင့္ပါတယ္။ သတ္ျဖတ္ခံ၊  ရုုိက္နွက္ခံရတဲ့ ကိစၥေတြကေတာ့ လုုံး၀မရွိသင့္ပါ။ 

တျခားနုုိင္ငံေတြမွာ သတ္ျဖတ္ခံရတယ္ဆုုိတဲ့ သတင္းေထာက္အမ်ားစုုဟာ စစ္ပဲြသတင္းယူရင္းနဲ႔ မေတာ္ တဆက်ဥ္မွန္ျပီး အသက္ေပးခဲ့ရသူေတြပါ။ ျမန္မာနုုိင္ငံမွာ အမ်ားစုုေတာ့ အာဏာပုုိင္ေတြ၊ ခရုုိနီေတြ၊ မတရားအနုုိင္က်င့္ေနသူေတြရဲ့ အမႈကိုုေဖၚထုုတ္ဖုုိ႔ၾကိဳးစားရင္း အသတ္ခံရတာမ်ဳီးျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒီအတြက္ သတင္းသမားကာကြယ္ေရး၊ သတင္း သမားလုုံျခံဳေရးကိုု အစိုုးရဖက္က အေသအခ်ာလုုပ္ေပးဖုုိ႔လုုိပါတယ္။

လြတ္လပ္စြာသတင္းရယူခြင့္ Freedom of Information နဲ႔ပတ္သက္ျပီးေျပာရမယ္ဆုုိရင္ ေလာေလာ ဆယ္သတင္းယူခြင့္ ပိတ္ထားတဲ့ ရခုုိင္ေျမာက္ပုုိင္းနဲ႔ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပုုိင္းဆီ နုုိင္ငံတကာ သတင္း ေထာက္ေတြအပါ၀င္ သတင္းသမားေတြကိုု လြတ္လပ္စြာသတင္းယူခြင့္ေပးသင့္ပါတယ္။ အစိုုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ဖက္က ဘယ္လုုိပဲ သတင္းထုုတ္ျပန္ ေနပါေစ၊ ဒါဟာ အစိုုးရအာေဘာ္သာျဖစ္ျပီး လြတ္လပ္စြာ အတည္ျပဳခ်က္ယူထားတဲ့ သတင္းမဟုုတ္ပါ။ နုုိင္ငံတကာ သတင္းသမားေတြက အစိုုးရေျပာတာကိုု ယံုုၾကည္ေလ့မရွိပါ။

တခါ နုုိင္ငံေတာ္အတုုိင္ပင္ခံပုုဂၢဳိလ္ရံုုး၊ သမၼတရံုုး၊ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးရံုုးအပါ၀င္ ၀န္ၾကီးဌာနအသီးသီးရဲ့ ေျပာခြင့္ရပုုဂၢိဳလ္ေတြေနရာမွာ ပရုုိဖက္ရွင္နယ္ မီဒီယာသမားေတြကုုိ တာ၀န္ေပးသင့္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ လဲဆုုိ အခုု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္အစိုုးရ သက္တန္းတနွစ္ျပည့္ခါနီးအခ်ိန္အထိ အစိုုးရေျပာခြင့္ရပုုဂၢိဳလ္၊ ပါတီေျပာခြင့္ရပုုဂၢဳိလ္ေတြရဲ့ ေလသံထဲမွာ သူတုုိ႔ေျပာတာသာအမွန္၊ တျခားလူေျပာတာ တရားမ၀င္ဘူး၊ ေကာလဟာလသျဖစ္တယ္ဆုုိတဲ့ သေဘာထားမ်ဳိး ေတြ႔ေနရဆဲမုုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ မီဒီယာဟာ စတုုတၱမ႑ဳိင္ ျဖစ္တယ္။ အုုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရးေတြလုုိပဲ တန္းတူအေရးပါတယ္ဆုုိတာကိုု ေျပာခြင့္ရ ပုုဂၢဳိလ္ေတြ သတိထားမိပုုံမေပၚေသးပါ။

ဒီလုုိေလသံေပါက္ေနတာ အာဏာရွင္ေခတ္လက္က်န္ စစ္ဗုုိလ္လူထြက္ေတြခ်ည္းမဟုုတ္ပါ။ ဒီမုုိကေရစီ နည္းအရ ေရြးခ်ယ္လုုိက္တဲ့ NLD ၀န္ၾကီးေတြ၊ အမတ္ေတြထဲမွာလည္း ရွိေနတာေတြ႔ရပါတယ္။ ဥပမာ အားျဖင့္ ရန္ကုုန္တုုိင္း ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္က Eleven Media ေပၚ တရားစဲြတဲ့ကိစၥဟာ (ပုုဒ္မ ၆၆ နဲ႔စြဲျပီး ခ်က္ခ်င္းေထာင္ထဲထည့္တာ) မျဖစ္သင့္ဘူးလုုိ႔ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုုခြင့္ကိုုယုုံၾကည္သူတခ်ဳိ႕နဲ႔ ဒီေန႔ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တခ်ဳိ႕ကုိယ္တုိင္ အရင္အတိုက္အခံဘဝက ဒီပုဒ္မနဲ႔ဘဲ အေရးယူ တာခံခဲ့ရဖူးတဲ့အတြက္ ကိုယ္တုိင္အစိုးရျဖစ္လာတဲ့အခါမွာ ဒီပုဒ္မနဲ႔ဘဲ မီဒီယာကို တရားစြဲတာ လူၾကား မေကာင္းဘူးလို႔လည္း  တခ်ဳိ႕က ယူဆၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ NLD ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္ ဦးဝင္းထိန္အပါ အဝင္ အစိုုးရ၀န္ၾကီးတခ်ဳိ႕က ဒီလုုိဖမ္းဆီးတရားစြဲတာကိုု ေထာက္ခံေနတယ္လိုု႔ ၾကားရပါတယ္။

အဲဒီလိုုေထာက္ခံသူေတြထဲမွာ တနသာၤရီတုုိင္း အစုုိးရအဖြဲ႔ထဲက ၀န္ၾကီးတခ်ဳိ႔ပါေနတယ္လုုိ႔ သိရတဲ့အခါ အေတာ္ စိတ္ပ်က္သြားမိပါတယ္။ ‘’သတင္းမွားရင္ ခ်က္ခ်င္းတရားစဲြမယ္’’ လုုိ႔ တနသာၤရီတုုိင္း ၀န္ၾကီး တပါးက ေဒသခံသတင္းသမားေတြကိုု ဒီဇင္လာလအတြင္းက ျခိမ္းေျခာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ အာဏာရလာ လုုိ႔ သေဘာထားတင္းမာသြားတာလား။ လူထုုေထာက္ခံမႈနဲ႔ တက္လာတဲ့အစိုုးရအေပၚ မီဒီယာက ေ၀ဖန္ခြင့္ မရွိဆုုိျပီး နားလည္မႈလြဲေနျခင္းလား။ မီဒီယာေတြနဲ႔ ဘယ္လုုိဆက္ဆံရမယ္ဆုုိတာကိုု ၀န္ၾကီးကုုိယ္တုုိင္ နားမလည္ေသးျခင္းလား။ ပါတီဗဟုုိဖက္ က အေလးထားျပင္ဆင္ဖုုိ႔လုုိေနပါတယ္။

သတင္းသမားေတြဖက္ကလည္း အာဏာပုုိင္ေတြက မီဒီယာအေပၚ အားကုုိးယုုံၾကည္လာေအာင္ ၾကိဳးစား ဖိုု႔လုုိေနပါတယ္။ စတုုတၱမ႑ဳိင္မွာ တာ၀န္ထမ္းေနသူေတြဟာလည္း လႊတ္ေတာ္ထဲမွာထုုိင္ေနသူေတြထက္ မညံ့ဘူးဆုုိတာကိုု ျပသဖုုိ႔လုုိေနပါတယ္။ ဒီလုုိျဖစ္လာေစဖုုိ႔အတြက္ ရက္တုုိမီဒီယာသင္တန္းေတြ၊ ပုုဂၢလိက မီဒီယာေက်ာင္းေတြအျပင္ တကၠသုုိလ္ေတြမွာပါ မီဒီယာပညာကုုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သင္ၾကားေပးဖိုု႔ လုုိေန ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ သတင္းသမားတဦးဦး ျခိမ္းေျခာက္ခံရျပီဆုုိရင္ သတင္းသမားကာကြယ္ေရး အဖြဲ႔ေတြက ခ်က္ခ်င္းအေရးယူ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုုိ႔လုုိပါတယ္။

အနွစ္ခ်ဳပ္ရရင္ေတာ့ လူအမ်ားစုုေထာက္ခံတဲ့ NLD အစိုုးရ တက္လာရံုုသက္သက္နဲ႔ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္၊ သတင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ သူ႔အလုုိလိုု ရလာမွာမဟုုတ္ပါ။ မီဒီယာဟာ စတုုတၱမ႑ဳိင္ျဖစ္တယ္ဆုုိတာကုုိ အဲဒီ၀န္ၾကီးေတြ အပါ၀င္ အုုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ ခုုက ပုုဂၢိဳလ္ေတြအားလုုံး လက္ခံနုုိင္တဲ့ေန႔ေရာက္မွ၊ မီဒီယာကိုု ရန္သူလုုိ၊ ေဖာ္ေကာင္လုုိ သေဘာမထားပဲ အစိုုးရလမ္းေၾကာင္းမွန္ ေအာင္ တည္မတ္ေပးတဲ့ ယႏၱယားတခုုအျဖစ္ျမင္လာမွ၊ အစိုုးရနဲ႔ မီဒီယာအၾကား သူ႔တာ၀န္၊ ကိုုယ့္တာ၀န္ လြတ္လပ္စြာေဆာင္ရြက္ခြင့္ရမွသာ ၂၀၁၇ အတြင္း ျမန္မာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေျခအေန တုုိးတက္လာ ဘြယ္ရွိပါတယ္။       


Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More