နှစ် ၃၀ ဧရာဝတီ ခရီးရှည်အပေါ် အကဲဖြတ်ခြင်း

 နှစ် ၃၀ ဧရာဝတီ ခရီးရှည်အပေါ် အကဲဖြတ်ခြင်း

--------------

(၂၃- ၁၀- ၂၀၂၃)

ဧရာဝတီ သတင်းဌာန နှစ် ၃၀ ပြည့်အတွက် အမှတ်တရဆောင်းပါး၊ ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါးတွေ ဖတ်ရင်းနဲ့ ကိုယ်လည်း တခုခု ရေးချင်စိတ်ပေါ်လာပါတယ်။ 

ဒါပေမယ့် ကိုယ်ရေးမှာက ကိုယ့်စတိုလ်နဲ့ကိုယ်ရေးမှာဆိုတော့ သဝဏ်လွှာလို၊ ဂုဏ်ပြုဆောင်းပါးလို လိုတိုရှင်း မဟုတ်ပဲ ရှည်လျားထွေပြားတော့ ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သမိုင်းလေ့လာသူတွေ၊ မီဒီယာသမားတွေအတွက် အသုံးတည့်မယ်လို့ယူဆပါတယ်။

အမှန်တိုင်းပြောရရင် လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၃၀ ကာလအတွင်း DVB ဟာ ကျနော်တာဝန်ထမ်းဖူးတဲ့ ပထမ ဆုံး တော်လှန်မီဒီယာဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီဟာ ဒုတိယ တော်လှန်မီဒီယာလို့ဆိုချင်ပါတယ်။ 

(၁)- ဧရာဝတီကို စတင်ဖတ်မိခြင်း...

ကျနော်အမှတ်မမှားဘူးဆိုရင် ၁၉၉၂ လောက်မှာ ဧရာဝတီစာစောင်ကို စတင်ဖတ်ဖူးတယ်ထင်ပါတယ်။ အဲဒီကာလက ကိုယ်တောင် DVB သတင်းထောက်တောင်မဖြစ်သေး၊ ABSDF ရဲဘော်အဖြစ် တောတွင်းကနေ ဘန်ကောက်ကို တက်လိုက်-ဆင်းလိုက်လုပ်ရင်း ဖတ်မိတာပါ။

စာစောင်ဆိုပေမယ့် အခုထုတ်နေတဲ့ မဂ္ဂဇင်းလိုမဟုတ်သေးဘူး။ ဘန်ကောက်ပို့စ်၊ နေရှင်း သီတင်းစာဖြတ်ပိုင်းတွေအပါဝင် မြန်မာနိုင်ငံအကြောင်းရေးထားတဲ့ နိုင်ငံတကာသတင်းတွေကို စုပြီး စာစောင်အဖြစ် ထုတ်ဝေထားတာမျိုးပါ။ အဲဒီစာစောင်ရဲ့အောက်မှာ ဖေါ်ပြထားတဲ့အမည်ကလည်း ဧရာဝတီမဟုတ်သေး။ BIG (Burma Information Group) ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို ခရီးသွား ဟန်လွဲဖတ်မိတဲ့စာစောင်ဟာ နောက် ၅ နှစ်လောက်ကြာရင် ကိုယ်တိုင် ဆောင်းပါးဝင်ရေးဖြစ်မယ့် စာစောင်၊ ဘန်ကောက်အခြေစိုက် အထူးသတင်းထောက်အဖြစ် တာဝန်ယူရမယ့် စာစောင်ဖြစ်လာလိမ့်မယ်လို့ အဲဒီကာလက လုံး၀ ထင်မထားခဲ့ပါ။ 

တခါ ဒီစာစောင်ကို စိတ်ဝင်စားရခြင်း နောက်ထပ်အကြောင်းတခုကတော့ ဒီစာစောင်ရဲ့ အယ်ဒီတာ အောင်ဇော်ပါ။ သူဟာ ဧရာဝတီအယ်ဒီတာဖြစ်တဲ့အပြင် နာမည်ကြီး ထိုင်းသတင်းစာတွေဖြစ်တဲ့ ဘန်ကောက်ပိုစ်နဲ့ သီနေရှင်းသီတင်းစာတွေမှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့ ဆောင်းပါးတွေ အပတ်စဉ်လိုလို ဆက်တိုက်ရေးနေသူပါ။

ပြီးတော့ ၁၉၉၇ လောက်မှာ ဝါရှင်တန်အခြေစိုက် လွတ်လပ်တဲ့အာရှအသံ RFA ရဲ့ သတင်းထောက်လည်းဖြစ်ပါတယ်။ (DVB ကို ၁၉၉၂ မှာ စတင်အသံလွှင့်ပြီး RFA က ၁၉၉၆ လောက်မှာ စတင် အသံလွှင့်ပါတယ်)။

(၂)- ကိုအောင်ဇော်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း

ဧရာဝတီအယ်ဒီတာ ကိုအောင်ဇော်ကို ပထမ ဆုံးလူချင်းတွေ့ဖူးတာက ၁၉၉၈ နှစ်ဦးပိုင်း မယ်ဟောင်ဆောင်က မီဒီယာသင်တန်းတခုမှာပါ။ DVB က စီစဉ်တဲ့ အဲဒီသင်တန်းမှာ DVB သတင်းထောက်တွေ၊ DVB တိုင်းရင်းသားအစီစဉ်က သတင်းထောက်တွေ၊ ဘန်ကောက်ဗျုရို၊ နယူးဒေလီဗျုရို တာဝန်ရှိသူတွေအပြင် ထူးထူးခြားခြား RFA သတင်းထောက် ကိုအောင်ဇော်ကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။

“အောင်ဇော် ဆိုတာ ကျနော်က ဆရာဦးတင့်ဇော်တို့လို တက္ကသိုလ်ဆရာဟောင်း အဖိုးကြီးလို့ထင်တားတာ” ဆိုပြီး ကျနော်က ပြောတော့ အားလုံးက ဝိုင်းရယ်ကြပါတယ်။ တကယ်က ကျနော် နောက်ပြောတာမဟုတ်ပါ။ ကိုအောင်ဇော်ကို လူချင်းမတွေ့ခင်အထိ ကျနော်စိတ်ထဲ အဲလိုပဲ ထင်ထားတာပါ။

ကျနော်တို့လို ၈၈ မှာ အတူတူထွက်လာတဲ့ ကျောင်းသားတဦးက နိုင်ငံတကာသတင်းစာတွေမှာ အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့ ဒီလိုဆောင်းပါးတွေ ရေးနေနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျနော် ထင်မထားခဲ့ပါ။ အတော်လေးစားသွားပြီ ဆိုပါတော့...

အဲဒီ သင်တန်းကာလ သီတင်းပတ် ၂ ပတ်တာအတွင်း ကျနော်တို့ကြား အတော်အငြင်းပွားမှုဖြစ်ခဲ့တာကိုလည်း အမှတ်ရနေပါသေးတယ်။ သင်တန်းဆရာ ၂ ဦးက အနောက်တိုင်း ဝါရင့်သတင်းစာဆရာတွေ၊ တယောက် ရေဒီယိုသတင်းကျွမ်းကျင်သူဖြစ်ပြီး တယောက် ရုပ်-သံ ကျွမ်းကျင်သူပါ။

အဓိက အငြင်းပွားတဲ့ကိစ္စက “ဝါဒဖြန့်ချီရေးသတင်းနဲ့ သတင်းစစ်စစ် ဘာကွာသလဲ” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ပါ။ ကျနော်အပါဝင် DVB သတင်းသမားတွေက သူပုန်ကနေ သတင်းထောက်ဖြစ်လာသူတွေ၊ ပြီးတော့ ကျနော်ဆို လက်ရှိ ABSDF မှာ တာဝန်ထမ်းဆဲဖြစ်သလို အခြားလူ အတော်များများကလည်း သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းအသီးသီးက တာဝန်ရှိသူတွေ... ဆိုတော့  “ဝါဒဖြန့်ချီရေးသတင်းနဲ့ သတင်းစစ်စစ်” ကို ကွဲကွဲပြားပြား မသိပါဘူး။

သတင်းတင်ပြီဆိုတာနဲ့ ကိုယ့်ဖက်ကအသာ စစ်ကောင်စီဖက်ကအနာ (အဲဒီကာလကတော့ နဝတ- နအဖ ခေတ်ပေါ့) ဒီလိုတင်တာ၊ ကိုယ့်ဖက်က အားနည်းချက်တွေကိုချန်ထားပြီး နဝတ အားနည်းချက်တွေချည်း နင်းကန်တင်တာမျိုးပေါ့။

အဲဒီအချိန်မှာ ကိုအောင်ဇော်ရဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေက သင်တန်းဆရာတွေနဲ့အတော်တူနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဆိုလိုတာက ကျနော်တို့က စင်ပြိုင်အစိုးရရဲ့ ရေဒီယိုသတင်းထောက်ဖြစ်နေချိန်မှာ သူက နိုင်ငံတကာတန်းဝင် ပရိုသတင်းသမားဖြစ်နေပြီဆိုတဲ့သဘောပါ။

သဘောတရားသက်သက်ပြောတာမဟုတ်ပါ။ RFA သတင်းထောက်တွေက အဲဒီအချိန်မှာကတည်းက သတင်းတပုဒ်အတွက် ဒေါ်လာ ၁၀၀ လောက်ရနေချိန်ပါ။ သင်တန်းပြီးလို့ ကွင်းဆင်းသတင်းယူတဲ့အချိန်မှာလည်း ပရိုသတင်းသမားနဲ့ ကျနော်တို့လို သတင်းသမား ပေါက်စတွေကြား  ပြန်လည်တင်ပြတဲ့သတင်းကွာလတီက သီသာပါတယ်။

အနှစ်ပြန်ချုပ်ရရင်တော့ အဲသင်တန်းအပြီးမှာ ပရိုသတင်းသမားဖြစ်အောင်ကြိုးစားဖို့၊ အင်္ဂပ်ဘာသာနဲ့သတင်းဆောင်းပါးတွေရေးဖို့ ကိုအောင်ဇော်ဆီကနေ ကျနော် အားဆေးတွေရခဲ့ပါတယ်။

(၃)- ကိုအောင်ဇော်နှင့်အတူ သတင်းယူခြင်း

အဲဒီသင်တန်အပြီးမှာ ကျနော်ဟာ ABSDF တာဝန်တွေကိုလျော့ချပြီး သတင်းသမားတာဝန်ကို များများယူခဲ့ပါတယ်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့ဆောင်းပါးတွေလည်း စတင်ရေးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတကာ သတင်းစာရှင်းပွဲတွေ၊ စီမီနာတွေဆီ သတင်းယူဖူးတာကတော့ ၁၉၉၉  DVB ရုံးချုပ်ရှိရာ နော်ဝေနိုင်ငံကို ၃ လတာသွားအပြီး အပြန် မြန်မာနိုင်ငံကူးစာအုပ် အတု ရှိလာချိန်မှပါ။ (ဘာအထောက်ထားမှမရှိရင် နိုင်ငံတကာကပွဲ တက်ဖို့မလွယ်ပါ)

နော်ဝေကအပြန် ၉ လေးလုံးအကြိုကာလ ထူးခြားသတင်းတွေရယူဖို့အတွက် ကျနော်မဲဆောက်ရောက်နေချိန်မှာ ကိုအောင်ဇော်နဲ့ ထပ်တွေ့ပါတယ်။ “အုန်းဖျံစခန်းဖက်သွားမယ်၊ ခင်ဗျားလိုက်မလား”တဲ့...။ သူက ကိုယ်ပိုင်ကားတွေ၊ ထိုင်းကားဆရာတွေ ဘာတွေနဲ့ဆိုတော့... မိုက်ကရိုဖုန်းတလုံး၊ ရီကော်ဒါတခုကလွဲပြီး ဘာမှမရှိလို့ ဘယ်မှမသွားနိုင်ဖြစ်နေတဲ့ ကိုယ့်အတွက် ကွက်တိပေါ့။

သူ့ကားသမားကလည်း ဒေသအခြေအနေကျွမ်းသလားမမေးနဲ့၊ လမ်းတယောက် ထိုင်းရဲတွေက မေးတာကို အုန်းဖံျဒုက္ခသည်စခန်းသွားမယ်လို့မပြောဘူး။ အုန်းဖျံရေတံခွန်သွားမယ်တဲ့...။ ဆိုလိုတာက ဒုက္ခသည်စခန်းသွားမယ်ဆိုရင် ခွင့်မပြုဘူး၊ သတင်းထောက်တွေဆိုရင် ခွင့်မပြုပါဘူး။ ...ဆိုတော့ သတင်းသမားတွေအတွက် သတင်းရရေးဟာ အဓိကဖြစ်ပြီး ကျန်တာတွေကို သင့်သလိုပြောနိုင်ရမယ်၊ ပြသာနာမဖြစ်အောင် ရှောင်ရှားနိုင်ရမယ်ပေါ့...

“ဟေ့လူ ခင်ဗျား သတင်းမေးတာက ဒုက္ခသည်ကို Torture လုပ်သလိုဖြစ်နေပြီ” ဆိုတဲ့ ကိုအောင်ဇော်ရဲ့ သတိပေးချက်ကိုလည်း ကျနော်အမှတ်ရနေပါတယ်။ အုန်းဖျံကိုရောက်ပြီး စခန်းထဲလှည့်ပတ်သတင်းမေးနေတုန်း အင်ဖက်အမိုးတွေကို ကျော်ကုန်းပေါ်ထမ်းပြီးလာနေတဲ့ ကရင်ရွာသားတဦးကို ကုန်းတက်လမ်းတလျောက် မိုက်ထိုးပြီး အတင်းလိုက်မေးနေတဲ့ ကျနော်ကို သူက နောက်တာပါ။

ကိုအောင်ဇော်နဲ့အတူ ဒုတိယ အကြိမ်တွေ့ဆုံ သတင်းယူဖူးတာက ၁၉၉၉ နှောင်းပိုင်း ဘန်ကောက်က အာဆီယံ အစည်းအဝေးမှာပါ။ ဘီဘီစီက ဒေါ်ကြည်ကြည်မေလည်းပါပါတယ်။ BBC, RFA, DVB ၃ ဦးတွဲသတင်းယူတယ်ဆိုပါတော့။ အဲဒီအချိန် နဝတ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ဦးဝင်းအောင်။

မီဒီယာကို လုံး၀ စကားပြောလေ့မရှိတဲ့ စစ်ကောင်စီဝန်ကြီးတွေဟာ မီဒီယာသမားတွေကို အသေရှောင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကံဆိုးရှာတဲ့ ဦးဝင်းအောင်ဟာ တက်ကြွလွန်သတင်းသမားတွေဖြစ်နေတဲ့ ကျနော်တို့ ၃ ဦးကို မရှောင်နိုင်ပဲ ဓာတ်လှေခါးဝတခုမှာ ပိတ်မိသွားပါတယ်။

“ဝန်ကြီး မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် နိုင်ငံတကာရဲ့ဝေဖန်ချက်တွေနဲပတ်သက်ပြီး တခုခုပြောနိုင်မလား”... ဆိုတော့... “ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ကျနော်မှာ အထူးအထွေပြောစရာမရှိပါဘူး”..တဲ့။ သေရော... အချိန်ကုန်ခံပြီး အသဲအသန်လိုက်ဖမ်းခဲ့ရတဲ့ ကျနော်တို့ သတင်းသမားတွေ ဘာမှ သုံးစားလို့မရတဲ့ -Sound bite - ပဲ ရလိုက်ပါတယ်။ ကံကောင်းထောက်မပြီး ဧရာဝတီ ဓာတ်ပုံဆရာက မှတ်တမ်းရိုက်နိုင်လို့ ဓာတ်ပုံလေးတပုံရခဲ့ပေါ့...။

ကိုအောင်ဇော်နဲ့ နောက်ထပ်တကြိမ် သတင်းယူစဉ်တွေ့မိတာက ၉ လေးလုံးအလွန် ဘန်ကောက်သံရုံးကို မြန်မာကျောင်းသား (စွမ်းအားမြင့် စစ်သည်တော်များအဖွဲ့) က စီးနင်းထားစဉ်မှာပါ။ အဲဒီအချိန်မှာ DVB ရေဒိယိုက အသံအတော်ကြည်နေပြီဖြစ်တဲ့အတွက် (DVB က RFA လို ကိုယ်ပိုင်အသံလွှင့်စက်မရှိပဲ အာဖရိကရှိ စက်တွေကတဆင့်ငှားရမ်းလွှင့်ရတဲ့အတွက် အသံမကြည်ပါ) ကျနော်လည်း သံရုံးစီး သေနတ်သမား ကိုဂျော်နီနဲ့ အင်တာဗျုး၊ ကိုဂျောနီတို့ ရဟတ်ယာဉ် ပြန်ထွက်ခွာသွားပုံတွေကို လိုက်ဖ် စတိုင်လ်နဲ့ ပထမ ဆုံး သတင်းပို့ခွင့်ရလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီပွဲမှာ သတင်းပို့ကောင်းလွန်းလို့ ထိုင်းထောက်လှမ်းရေးတွေရဲ့ အလိုရှိသူ စာရင်းဝင်သွးတဲ့ ကျနော်ဟာ ဘန်ကောက်မြေကနေ အော်စလိုမြေကို ထွက်မှရမယ်ဆိုတဲ့အခြေအနေဖြစ်လာပါတယ်။ 

တဖက်မှာကလည်း ကျနော်ဟာ DVB အပြင် ဧရာတီမှာလည်း လစဉ် ပုံမှန် သတင်းဆောင်းပါးတွေရေးနေပြီး ဘန်ကောက်အခြေစိုက် အထူးသတင်းထောက်ဆိုပြီး စာစောင်ထဲမှာ ဖေါ်ပြထားတဲ့အထိ နေရာရနေပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အခြေအနေက ဘန်ကောက်မှာ ဆက်နေဖို့အဆင်မပြေတော့ပါ။ တနည်းအားဖြင့် ဧရာဝတီမှာ (ဆောင်းပါးတွေကို အော်စလိုကနေ ဆက်ရေးနိုင်ပေမယ့်) ဘန်ကောက်အခြေစိုက် အထူးသတင်းထောက်ဆိုတဲ့ တာဝန်ကို ဆက်မယူနိုင်တော့ပဲ အော်စလိုကို ထွက်ခွာလာခဲ့ရပါတယ်။

(၄)- ဧရာဝတီနှင့် သူပုန်ကျောင်းသား

၂၀၀၀ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှာ ဧရာဝတီကိုစွန့်ခွာပြီး DVB အော်စလိုရုံးချုပ်ဆီ ခြေစုံပစ်ဝင်ခဲ့တဲ့ ကျနော်ဟာ ၁၀ နှစ်ခန့်အကြာ ၂၀၁၁ မှာ DVB အာဏာပိုင်တွေရဲ့ အလုပ်ထုတ်ခြင်းကို ခံလိုက်ရပါတယ်။ အဲဒီ ၁၀ နှစ်တာကာလအတွင်း DVB ရဲ့ များပြားလှတဲ့ ရေဒီယို၊ တီဗွီ သတင်းတွေလုပ်နေရင်းနဲ့ ဧရာတီအတွက် သတင်းဆောင်းပါးတွေ အတော်များများရေးဖြစ်ခဲ့ပါသေးတယ်။

ဒီတကြိမ် ဧရာဝတီ ကိုအောင်ဇော်နဲ့ ပြန်တွေ့တာကတော့ အရင်လို အင်္ဂလိပ်ဆောင်းပါး ရေးဖို့မဟုတ်တော့ပါ။ (ဧရာဝတီဟာ အရင်က အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့သာ ထုတ်ဝေရာကနေ ၂၀၀၀ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှာ မြန်မာဘာသာနဲ့ပါ သတင်းတွေရေးသားဖေါ်ပြလာတာတွေ့ရပါတယ်)။ မြန်မာပိုင်း “အောက်မေ့ဖွယ်” ကဏ္ဍအတွက် ABSDF အကြောင်း၊ တောတွင်းဘ၀ ဖြတ်သန်းမှုအကြောင်း...“သူပုန်ကျောင်းသားတဦးရဲ့ မာရသွန်ခရီး” ရေးသားဖို့ဖြစ်ပါတယ်။

တပတ်တပုဒ်နှုန်းနဲ့  ၅၂ ပိုင်းရေးတာဆိုတော့ တနှစ်ခွဲ၊ ၂ နှစ်လောက် ဧရာဝတီ မှာ ဆောင်းပါးတွေ ဆက်တိုက်ပါခဲ့ပါတယ်။ တချိန်တည်းမှာပဲ သတင်းနဲ့ သတင်းဆောင်းပါးတွေကို မြန်မာ၊ အင်္ဂလိပ် ၂ ဘာသာနဲ့ ဧရာဝတီအတွက် ပြန်ရေးပြီး သတင်းထောက်ကဒ်လည်း ယူထားတဲ့အတွက် ဧရာဝတီ အချိန်ပိုင်းဝန်ထမ်း ပြန်ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲနောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးရာသီဥတုပြောင်းတော့ DVB၊ ဧရာဝတီအပါဝင် မီဒီယာအတော်များများ ပြည်ပကနေ ရန်ကုန်မှာ ပြန်အခြေစိုက်ကြပေါ့။ ကျနော်လည်း ၂၀၁၃ မှာ ပြည်တော်ပြန်ဝင်တော့ ဧရာဝတီ တာဝန်ရှိသူတွေပဲ ရန်ကုန်မှာ နေထိုင်ရေးကိစ္စတွေ စိစဉ်ပေးခဲ့ပါတယ်။

အဲ... အခု အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှာတော့ အခုမြင်နေရတဲ့အတိုင်း မီဒိယာတွေ၊ မီဒီယာသားတွေရဲ့ ရပ်တည်ချက်တွေကို ပိတ်သတ်တွေ မြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။

(၅)- ဘက်မလိုက်ရပ်တည်ခဲ့တဲ့ ဧရာဝတီ နှစ် ၃၀...

နှစ် ၃၀ စာကို အနှစ်ပြန်ချုပ်ရမယ်ဆိုရင်....

၁- ဧရာဝတီဟာ သတင်းသမားတွေ၊ ဆောင်းပါးရှင်တွေကို စာမူခပေးတဲ့ ပထမဆုံး စာစောင်၊ မဂ္ဂဇင်းဖြစ်ပါတယ်။ 

(၁၉၉၀၊ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တွေတုန်းက ပြည်ပထုတ် ဘယ်စာစောင်မှ စာမူခ ပေးခြင်းမရှိပါ)

၂- အချက်အလက်ပေါ်သာ အခြေခံပြီး နိုင်ငံရေးဘက်လိုက်မှု၊ ဝါဒဖြန်ချီမှု မရှိသလောက်ပါ။

ဒီလိုကောက်ချက်ဆွဲဖို့ သိပ်မလွယ်ပါ။ ဒါပေမယ့် ဝေဖန်စရာရှိရင် စစ်ကောင်စီကိုရော ဒီမိုကရေစီအင်အားစုတွေကိုပါ ဧရာဝတီကဝေဖန်ခဲ့တာ ၂၀၀၀ ခုနှစ် ဝန်းကျင်ကတည်းက ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီခေတ်က သြဇာကြီးခဲ့တဲ့ ABSDF, NUGUB, FTUB, KNU စသဖြင့် အဖွဲ့တွေကို ဝေဖန်ထောက်ပြဖို့ဆိုတာ အဲဒီခေတ်က မလွယ်ပါ။ 

 “တော်လှန်ရေးထဲကနေ ပေါက်ဖွားလာတဲ့ တော်လှန်ရေးမီဒီယာက တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အချင်းချင်း ဝေဖန်စရာလား၊ ဒီကောင်တွေက ဘာတွေလဲ” စသဖြင့် ဝေဖန်သံတွေကြားထဲကနေတောင် ဘက်မလိုက်ရပ်တည်ပြီး ဝေဖန်ထောက်ပြလာတာ ဒီနေ့အထိပဲလို့ ဆိုချင်ပါတယ်။

၃- နေပြည်တော်ကို ခြေစုံပစ်မဝင်ပဲ ချင်းမိုင်မှာ ရုံးခွဲချန်ထားခြင်းကလည်း အားသာချက်တခု လို့မြင်မိပါတယ်။ နိုင်ငံရေးခေတ်ပြောင်းချိန်မှာ ပြည်ပ အခြေစိုက် မီဒီယာ အားလုံးနိးပါး နေပြည်တော်ကို ခြေစုံပစ်ဝင်သွားပေမယ့် ဧရာဝတီဟာ ချင်းမိုင်ရုံးခွဲကို စနစ်တကျ ချန်ထားခဲ့တာ၊ တဖက်ဝင် တဖက်ချန် ထားတာတွေရပါတယ်။

ဒါဟာ ချင်းမိုင်မှာ အခြေချထားပြီးသားမို့ ချန်ထားတာဖြစ်နိုင်သလို စစ်တပ်အပေါ် အကဲဖြတ်ချက် မှန်တယ်။ စစ်တပ်ဟာ တချိန်မှာ အရင်လမ်းကို ပြန်လျောက်မယ့်သူတွေ၊ တရားဟောနေရုံနဲ့ အမြင်မှန်ရလာမယ့်လူတွေမဟုတ်ဘူးဆိုတာကို ကြိုတင်အကဲဖြတ်ထားနိုင်ခဲ့တယ်လို့လည်း ဆိုနိုင်ပါတယ်။

၄- မြန်မာဘာသာအပြင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့ ထုတ်ဝေခြင်းက သြဇာပိုရှိစေတယ် လို့ ကျနော်က ယူဆပါတယ်။ မြန်မာဘာသာတခုတည်းနဲ့ရေးသားထုတ်ဝေမယ်ဆိုရင် ဧရာဝတီ အခုလောက်အထိ သြဇာရှိမယ်မထင်ပါ။

မြန်မာနိုင်ငံတင်မကပဲ ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေ၊ မြန်မာနဲ့ ဆက်စပ်နိုင်ငံတွေ၊ သံတမန်တွေကြားမှာပါ သြဇာရှိတာဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာအကြောင်း အကိုးအကားလုပ်မယ်ဆိုရင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့လောက်လောက်လားလား၊ စဉ်ဆက်မပြတ်ရေး ရေးသားထုတ်ဝေနေတာဆိုလို့ ဧရာဝတီပဲရှိပါတယ်။

အခြား မီဒီယာတွေက အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့ ရေးသားကြတယ်ဆိုပေမယ့် ဧရာဝတီလို တစိုက်မတ်မတ်၊ ထဲထဲဝင်ဝင် မရှိပါဘူး။

၅- အကိုးအကားအတွက် အဆင်ပြေဆုံး သတင်းဌာန၊ သတင်းဝက်ဆိုက်- လို့လည်း ဆိုချင်ပါတယ်။

အခုချိန်မှာ ဧရာဝတီနဲ့ကျနော် ဘာမှအဆက်အစပ်မရှိ (ဆောင်းပါးမရေး၊ သတင်းမရေး တော့တာကိုဆိုလို) တော့ဘူးဆိုပေမယ့် ဧရာဝတီကို နေစဉ် ဝင်ဖန်နေရဆဲဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ပေါ်တဲ့ သတင်းဌာနတွေမှာ သတင်းတွေသိပ်မြန်ပေမယ့် မှန်ကန်တိကျမှုနဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဆိုစ် သတင်းတွေက ဧရာဝတီက သာပါတယ်။ တခါ အခုခေတ်က FB ခေတ်ဆိုတော့ အချို့သတင်းဌာနတွေက တနေကို့ သတင်းပုဒ်ရေ ၃၀ လောက်အထိ တင်ကြတယ်ထင်ပါတယ်။ 

ကိုယ်တွေက အချက်အလက်လိုချင်ရင်၊ ဓာတ်ပုံအထောက်အထားလိုချင်ရင် ဘယ်လိုမှ ပြန်ရှာဖို့မလွယ်ပါ။ ဝက်ဆိုက် ဝင်ကြည့်တဲ့အခါမှာလည်း ရှုတ်ထွေးနေပြီး ဧရာတီဝက်ဆိုက်လို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမရှိပါ။ ဒါကြောင့် ဧရာဝတီ ဝက်ဆိုက်ကိုပဲ နေ့စဉ်ဝင်ဖတ် ရှာဖွေနေရဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို ထူးခြားချက်တွေရှိတဲ့ ဧရာဝတီ... နှစ် ၃၀ ခရီးမှသည်... ရှေ့သို့ ဆက်လက်ချီတက်နိုင်ပါစေ...

ဝင်းထိန် @ ထက်အောင်ကျော်

(၂၃- ၁၀-၂၀၂၃)

အော်စလို၊ နော်ဝေ။

Read More

အေျပာင္းအလဲ၊ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ေခတ္ျပင္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ (စာအုပ္သံုးသပ္ခ်က္)

(သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ရဲ့ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုုပ္ငန္းစဥ္အေပၚ ၀န္ၾကီးေဟာင္း ဦးစုုိးသိန္းရဲ့ စာအုုပ္ An Insider's Account အေပၚ ကုုိေအာင္သူျငိမ္းရဲ့ သုုံးသပ္ခ်က္ကုုိ facebook ေပၚမွ ကူးယူထာျခင္းျဖစ္ပါ တယ္)

...

အေျပာင္းအလဲ၊ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ေခတ္ျပင္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္
(စာအုပ္သံုးသပ္ခ်က္)
==============
(ဒီေဆာင္းပါးကို The Wave Magazine) ကို ေပးထားပါတယ္။ 

စာအုပ္။ ။ Myanmar's Transformation & U Thein Sein: An Insider's Account (ဦးစိုးသိန္း၊ ၂၀၁၇၊ "ျမန္မာ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈႏွင့္ ဦးသိန္းစိန္")၊ ၂၀၁၇ စက္တင္ဘာလ၊ Yangon: Myanmar Consolidated Media. 

ဒီစာအုပ္က မၾကာေသးမီကမွ စကၤာပူမွာ ထြက္တယ္၊ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ထြက္ရွိၿပီး၊ ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာဘာသာနဲ႔ပါ ထုတ္ ေဝဖို႔ ျပင္ဆင္ထားတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ အရင္ေခတ္တုန္းက အစိုးရထဲမွာ ဘယ္လိုျဖစ္ေနၾကတာလဲ၊ ျပႆနာေတြ အေပၚ ဘယ္လိုစဥ္းစားၾကသလဲဆိုတာ သိရခက္တယ္။ ဘလက္ဟိုး (Black hole) တြင္းနက္ႀကီးလိုပဲ။ လံုးဝေမွာင္ပိန္း သိဖို႔မျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ပါ။ အခုလို နည္း နည္းပြင့္လင္းလာေတာ့ ယခင္စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြေရာ၊ ဝန္ႀကီးေဟာင္းေတြ၊ ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး ဝါရင့္ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ေနာက္ဆံုး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႔လို အရင္ေခတ္လူၾကမ္း ေခါင္းေဆာင္ ေတြကပါ ကိုယ္ျဖတ္သန္းခဲ့ၾကရတဲ့ ေခတ္ကို တနည္းတဖံု ျပန္လည္သမိုင္းေရးၾကတာ က်ေနာ္ေတာ့ ေက်းဇူးတင္မိတယ္။ ဖတ္လည္း ဖတ္ျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံ တကာမွာလည္း ဒီလိုသမိုင္းတေကြ႔ကို ျဖတ္သန္းခဲ့ရသူ ေခါင္းေဆာင္ေတြက စာျပန္ေရး ၾကတာပါပဲ။ သာမန္ျပည္သူ တေယာက္၊ ျပည္သူ႔ေရးရာ မူဝါဒကို ေလ့လာေနတဲ့ ေက်ာင္းသားတေယာက္အေနနဲ႔ ဘယ္လို ကိစၥေတြကို ဘယ္လို ဆံုးျဖတ္ၾကတာလဲ၊ တြန္းအား-ဆြဲအားေတြက ဘာလဲ၊ အကန္႔အသတ္ေတြက ဘာလဲဆိုတာ အထူး စိတ္ဝင္စားမိပါတယ္။ 

က်ေနာ္က အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး (Public administration reform) ကိစၥေတြ ေလ့လာဖို႔ စိတ္ ဝင္စားတယ္ ေျပာေတာ့၊ အရင္က ဟားဗတ္တကၠသိုလ္၊ ေမဆင္ပရိုဂရမ္ (Mason Program) က ဒါရိုက္တာေဟာင္း ကာရိုးလ္ ဂေရာ့ဇင္ (Carol Grodzins) ေျပာျပ တာေလး က်ေနာ္အမွတ္ရေနပါေသးတယ္။ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံမွာ လူမဲအစိုးရတက္လာၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔ လုပ္ၾကမယ္ဆိုေတာ့ လူ ၃ အုပ္ ခြဲျခားႏိုင္မယ္ ဆိုပါတယ္။ သံုးပံုတစ္ပံုက မေျပာင္းလဲဘဲ ေနျမဲေနလိုတဲ့ အုပ္စုပါ။ ေခါင္းမာဂိုဏ္းသား လူေဟာင္းေတြလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ ျပန္ဆြဲမယ့္ သူေတြပါ။ က်န္ ၃ ပံုတစ္ပံုက ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္လိုတဲ့သူ ေတြပါ။ ဘာလုပ္ရမွန္းမသိဘူး၊ က်န္တဲ့ သံုးပံုတစ္ပံု ကေတာ့ ဘာမွစဥ္းစားထားတာ မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ မင္းတို႔ႏိုင္ငံမွာလည္း အဲသလိုမ်ဳိး ၾကံဳရမွာပဲလို႔ သူက ေျပာခဲ့ပါ ေသးတယ္။ 

စာေရးသူ (ဝန္ႀကီးေဟာင္း) ဦးစိုးသိန္းကေတာ့ သူေရတပ္ဦးစီးခ်ဳပ္က နားကတည္းက စာေရးဖို႔ စိတ္ကူးရွိတယ္လို႔ အဖြင့္ မွာ ေရးထားပါတယ္။ တာဝန္ေတြေၾကာင့္ စိတ္ကူး အထမေျမာက္ခဲ့ပါ။ ေနာက္တခု ေစ့ေဆာ္ခ်က္ကေတာ့ ဦးေနဝင္း သမိုင္းအေၾကာင္း တစိတ္တပိုင္းကို ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ ေရးခဲ့လို႔သာ ေႏွာင္းလူေတြ သိခဲ့ရတာ၊ ဒါေၾကာင့္ သူေလးစား တဲ့ ဦးသိန္းစိန္အေၾကာင္း ေရးဖို႔ အေၾကာင္းဖန္လာခဲ့တာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ သမၼတေဟာင္း ေတြ စဝ္ေရႊသိုက္၊ ေဒါက္တာဘဦး၊ မန္းဝင္းေမာင္၊ ဦးေနဝင္း၊ ဦးစန္းယု၊ ဦးစိန္လြင္၊ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္တို႔ဟာ လူမသိ သူမသိ အသိအမွတ္ျပဳခံၾကရတာ မရွိဘဲ ဘဝတပါး ေျပာင္းသြားခဲ့ၾကရတယ္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏု၊ ဦးဗေဆြ၊ ဦးေက်ာ္ၿငိမ္းတို႔ ဟာလည္း မထင္မရွား ေပ်ာက္ကြယ္သြားၾကရတယ္။ ဒီလူေတြဟာလည္း သူ႔အခ်ိန္သူ႔အခါ တိုင္းျပည္ေကာင္းရာ ၾကံေဆာင္ခဲ့ၾကတာပဲ၊ အသိအမွတ္ျပဳ အေလးထားသင့္တယ္လို႔ သူက ေရးထားပါတယ္။ 

ဒီေနရာမွာ ျမန္မာျပည္သူအမ်ားအတြက္ေရာ၊ ျပည္တြင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာသူေတြကပါ ျမန္မာျပည္အေျပာင္းအလဲနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိတ္ဝင္စားတဲ့ ေမးခြန္းေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ စစ္အာဏာရွင္ေတြက အာဏာပလႅင္က ဆုတ္ခြာေပးခဲ့ ၾကသလဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္ေတြကို ဘယ္ကာလကတည္းက စတင္စဥ္းစားခဲ့ၾကသလဲ။ အစိုးရ- လႊတ္ေတာ္တင္းမာမႈေတြက စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္အခ်င္းခ်င္း 'လူခြဲ' ကစားၾက မ်က္လွည့္ျပတာလား။ အခု ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္း အလဲက ဘယ္ေလာက္အထိ အစစ္အမွန္ ျဖစ္မွာလဲ … စသည္ျဖင့္ ေမးခြန္းမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုေမးခြန္းေတြကို က်ေနာ္လည္း သူ႔စာအုပ္မွာ ေစာေၾကာေဖြရွာမိပါတယ္။ 

အေျပာင္းအလဲ အစ (လုပ္မတတ္ ကိုင္မတတ္ ဘဲကေလး ေျခေထာ့က်ဳိးကာလ)
---------------------------
ဒီေနရာမွာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ကိစၥတခုကို အတည္ျပဳ ေဖာ္ျပထားတာ စာအုပ္အစမွာပဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ (နအဖ) အစိုးရကေန ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို လႊဲေျပာင္း ေပးတာဟာ ေရြးေကာက္ခံရတဲ့အစိုးရကို မဟုတ္ဘူး။ ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ (ပါတီ) ကို အာဏာလႊဲ ေျပာင္းေပးတယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥပါ။ ဒီလိုကိစၥကို ပါတီဒု-ဥကၠ႒ ဦးေဌးဦး ေျပာခဲ့တယ္လို႔ေတာ့ ထင္ပါတယ္။ ဦးစိုးသိန္းစာအုပ္ မွာလည္း ထပ္ၿပီးေရးထားတာေတြ႔ရပါတယ္။ (p. 16-17) အာဏာကို အစိုးရအဖြဲ႔ကို လႊဲေျပာင္းေပးတာမဟုတ္ဘူး။ ပါတီ ဥကၠ႒ ဦးသိန္းစိန္ကို လႊဲေျပာင္းေပးတာလို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္ အေနနဲ႔လည္း သမၼတက ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ (ကက္ဘိ နက္) ကို တာဝန္ခံရတယ္ ဆိုေပမယ့္လည္း၊ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔က သူဆက္ခံရတာ (အေမြရတာ) ျဖစ္ပါတယ္။

ဦးသိန္းစိန္ဟာ သူ႔ကို စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈ (impeach) လုပ္မွာကို အျမဲတေစ စိုးရိမ္မႈ ရွိေနတယ္လို႔လည္း ဖတ္ရပါတယ္။ (p. 18) ဒါေၾကာင့္လည္း ပါတီနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ဖက္က အသံုးခ်ခဲ့တယ္လို႔ သူက သံုးသပ္ပါတယ္။ အေစာပိုင္းမွာ ဦးေရႊမန္းက သမၼတျဖစ္မယ္လို႔ ေရပန္းစားေနခဲ့ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း တကယ္မျဖစ္ခဲ့ပါ။ ဒီအတြက္ ေမာဟဖုန္းလႊမ္းကာ အာဏာၿပိဳင္ျခင္းျဖင့္ ဦးသိန္းစိန္ျပဳတ္က်ေရး လမ္းေၾကာင္းအထိ ဦးတည္သြားတယ္၊ အလုပ္စခါစမွာပဲ ေျခထိုးတယ္… ဆိုတာမ်ဳိး သံုးသပ္ထားတာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ဖတ္ရပါတယ္။ (p. 18) အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ဦးခင္ေအာင္ျမင့္ကို ေတာ့ သူက အေကာင္းျမင္ပါတယ္။ 

အစိုးရစာရင္းကို ေပါက္ၾကားမွာစိုးလို႔ သမၼတကိုယ္တိုင္ လက္ေရးနဲ႔ေရးၿပီး လႊတ္ေတာ္ကို ပို႔ခဲ့တယ္ဆိုတာမ်ဳိးလည္း ဖတ္ရပါတယ္။ ခန္႔အပ္ခံရမယ့္ ဝန္ႀကီးမ်ားကို လႊတ္ေတာ္ၾကားနာပြဲ၊ မီဒီယာေတြက ေဖာ္ထုတ္မႈေတြ လုပ္တတ္ၾကတဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံနဲ႔ ကြာျခားပံုေတြကိုလည္း သတိျပဳမိပါတယ္။ ဝန္ႀကီးမ်ား ခန္႔အပ္တဲ့အခါ မီဒီယာကို စတုတၳမ႑ိဳင္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳၿပီး ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးကို အေလးထားစဥ္းစားတယ္ဆိုတာ ဖတ္ရပါတယ္။ 

ဒီေနရာမွာ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ ျပတ္ခဲ့တယ္။ ျမင္ဖူး ေတြ႔ဖူးသူမရွိဘူး။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ဆိုတာ မသိရိုး အမွန္ပါဆိုၿပီး ရိုးရိုးသားသား ဝန္ခံထားတာ၊ စမ္းတဝါးဝါးနဲ႔ စခဲ့ၾကရတယ္ ဆိုတာလည္း ဖတ္ရပါတယ္။ (p. 22) သမၼတ က ေကာင္းမြန္ေသာအုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ (Good governance)၊ သန္႔ရွင္းေသာ အစိုးရ (Clean government) ဆိုၿပီး လမ္းညႊန္ ေသာ္လည္း ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား၊ တပ္မေတာ္အေျချပဳ အင္စတိက်ဴးရွင္းမ်ား ျဖစ္ေနတယ္၊ ေနခ်င္းည ခ်င္း ေျဖရွင္းမရႏိုင္ဘူး ဆိုတာလည္း သံုးသပ္ျပထားပါတယ္။

က်ေနာ္ အခုနက တင္ျပခဲ့တဲ့ ေတာင္အာဖရိကဥပမာလိုပဲ ၿပီးခဲ့တဲ့ USDP အစိုးရမွာ ျဖစ္ေနတာေတြကိုလည္း ဦးစိုးသိန္းက သံုးသပ္ျပထားပါတယ္။
• ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို မလိုလားဘဲ ယခင္အတိုင္းက်င့္သံုးေနရသည္ကို ႏွစ္သက္ၾကသည့္ တာဝန္ရွိသူမ်ား
• ျခံစည္းရိုးေပၚ ခြထိုင္၍ အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသူမ်ား
• ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္သူ အနည္းငယ္.. ဆိုၿပီး ေဖာ္ျပပါတယ္။ (p. 25)
အခ်ဳိ႔က ဦးသိန္းစိန္အစိုးရကို ကန္႔လန္႔တိုက္ေနၾကတယ္။ အဲဒီသူေတြက-
• ဦးသိန္းစိန္ကို အထင္မႀကီး၊ မိမိတို႔သာ ပိုသိ၊ ပိုတတ္သည္ဟု စိတ္ႀကီးဝင္ေနၾကသည့္ ယခင္အစိုးရလက္ထက္ အာဏာရွိခဲ့သူမ်ား
• အစိုးရသစ္ကာလတြင္ အာဏာရရန္ ေမွ်ာ္မွန္းခဲ့ၿပီး၊ ေမွ်ာ္လင့္သလို မျဖစ္ခဲ့ၾကသူမ်ား … ဆိုၿပီး ေဝဖန္ထားတာကို လည္း ဖတ္ရပါတယ္။ မစားရတဲ့အမဲ သဲနဲ႔ပက္တယ္၊ မင္းသားႀကီး မလုပ္ရလို႔ ပတ္မႀကီး ထိုးေဖာက္တယ္ စတဲ့ စာသားေတြက တစံုတေယာက္ကို ျမင္သာေစပါတယ္။ (p. 25) 

အစိုးရသစ္ေတြအေနနဲ႔ တကယ္လုပ္ႏိုင္တာ ၃-ႏွစ္ေလာက္ပဲ ရွိတယ္လို႔ သူက ေဖာ္ျပပါတယ္။ ပထမႏွစ္မွာ သၾကၤန္ ပိတ္ရက္နဲ႔ အခ်င္းခ်င္းညိႇမရတာနဲ႔၊ ဘာလုပ္ရမွန္း မသိတာနဲ႔ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ေနာက္ဆံုးႏွစ္က်ေတာ့လည္း ေသခ်ာ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ သူက ေဖာ္ျပပါတယ္။ (p. 50) မစၥတာဂိုခ်ုပ္ေတာင္နဲ႔ တိုနီဘလဲယားတို႔ဆီက သူတို႔ေလ့လာ ေတြ႔ရွိ မႈအရ အစိုးရေတြမွာ လက္ေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္စြမ္း (Implementation) က အေရးႀကီးတယ္၊ ရလဒ္ (result) က အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ သိလာရပါတယ္တဲ့။ ျပည္သူေတြ မွတ္ေက်ာက္တင္ခံရဖို႔က ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ထြက္ဖို႔လိုတယ္ လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ 

ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားကိစၥ/ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုပြဲ
---------------------
ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးေတြလုပ္ရင္း၊ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား လႊတ္ေပးေရးကိစၥ အေရး ႀကီးေၾကာင္း ျမင္လာၾကပါတယ္။ အရင္အစိုးရတုန္းက "ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား" ေဝါဟာရကို လံုးဝ လက္မခံခဲ့ပါ။ ဦးစိုးသိန္း အသံုးအရေတာ့ 'ႀကိဳက္သည္ မႀကိဳက္သည္ အပထား၊ မိမိတို႔အစိုးရက ေခတ္စနစ္ေျပာင္းလာတဲ့အေျခအေနမွာ လက္ခံရ မယ္' လို႔ သေဘာေပါက္ခဲ့တယ္ ဆိုပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ၂၀၁၃၊ ေဖ ၁၉ မွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား စိစစ္ေရးေကာ္မီတီကို အဖြဲ႔ဝင္ ၁၀ ဦးနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ပါတယ္။ ေမ ၈ မွာေတာ့ အစိုးရ (၆)၊ အရပ္ဘက္ (၇)၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီ (၆) ဦးနဲ႔ ခ်ဲ႔ထြင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့ပါတယ္။ NLD ပါတီေခါင္းေဆာင္ ဦးဉာဏ္ဝင္းေတာင္ ပါဝင္ပါတယ္။ ေနာက္ အက်ဥ္းသားလႊတ္ေပးတဲ့ အေရးအတြက္ေတြလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ (p. 52~59) ဦးသိန္းစိန္ကေတာ့ ဘယ္ႏိုင္ငံသားတေယာက္ကိုမွ ေထာင္ထဲမွာ မရွိေစခ်င္ဘူး ဆိုတဲ့ဆႏၵကို သူကေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရဘက္မွာ "ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတာ မရွိဘူး" ဆိုၿပီး တရား ေသဆုပ္ကိုင္ထားသူေတြ ရွိတာကိုလည္း ေဖာ္ျပပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းေတြဘက္ကလည္း ရာဇဝတ္သား ေတြနဲ႔ ေရာေႏွာလႊတ္တာကို မေက်နပ္ၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရဘက္မွာ ညိႇႏိႈင္းရတာ ေရာေႏွာလႊတ္ဖို႔ပဲ ဆံုးျဖတ္ေပး ႏိုင္တဲ့ အခက္အခဲေတြကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။

"ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ သံေခ်းတက္ျခစားေနသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱယားကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရတာ ရႈပ္ေထြးခက္ခဲလွ ေၾကာင္း" ဝန္ခံထားတာလည္း ဖတ္ရပါတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈကိစၥမ်ားမွာေတာ့ သမၼတရံုးဝန္ႀကီး ဦးတင္ႏိုင္သိန္းကို ခ်ီးေျမႇာက္ထားတာ ဖတ္ရပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာ ပြင့္လင္းမႈ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ဗဟိုဘဏ္ကို သီးျခား လြတ္လပ္ခြင့္ျပဳျခင္း၊ ေဒၚလာေစ်း ညိႇျခင္း၊ စက္မႈဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဌာနကို ဘတ္ဂ်က္အက်ပ္အတည္း၊ အစိုးရတြင္း စဥ္းစားေတြး ေခၚပံု အေျပာင္းအလဲမ်ားေၾကာင့္ ပိတ္သိမ္းခဲ့ရတာေတြကိုလည္း 'လုပ္ရင္းသင္၊ သင္ရင္းလုပ္' အေနအထား ေျပာင္းလဲမႈ ေတြကိုလည္း ဖတ္ရပါတယ္။ 

စိတ္ဝင္စားဖြယ္ကေတာ့ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ ၁၄ သမၼတရဲ႔ လယ္ေတာအိမ္အစည္းအေဝးပါ။ ဝန္ႀကီး ၃ ဦး၊ MPC အၾကံေပးနဲ႔ ဒါရိုက္တာျဖစ္လာမယ့္သူ ၄ ဦးတို႔က သမၼတကို အၾကံေပးခဲ့ၾကတယ္ ဆိုပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ သမၼတ ေတြ႔ဆံုဖို႔ပါ။ ပါတီဖက္ကေတာ့ က်ားေသကို အသက္သြင္းတယ္ဆိုၿပီး ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္ကေတာ့ "မတူတာေတြကို ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္မယ္" လို႔ ဆႏၵရွိခဲ့ပါတယ္လို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ပင္မေရစီး ႏိုင္ငံေရးကို ေရစီးေၾကာင္း ေျပာင္းလဲႏိုင္ခဲ့ပံုကိုလည္း ဖတ္ရပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ MPC ကို သီးသန္႔ ခြဲထူေထာင္ေပးခဲ့ပံုေတြ၊ တရားဝင္မႈျဖစ္ေအာင္ ေကာ္မီတီေတြ ဖြဲ႔စည္းေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ပံုကုိ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ NCA လို႔ ေခၚတဲ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုးပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိသည္အထိ ေဆြးေႏြးပြဲရက္ေပါင္း (၁၄၅၀)၊ ေဆြးေႏြးပြဲႀကီး-ငယ္ (၅၀၀၀) ခန္႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရတာကိုလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ပညာေရးက႑မွာေတာ့ သမၼတပညာသင္ဆု (၁၁၈ ဦး) လုပ္ေပးတာ၊ အထက္တန္းအဆင့္အထိ အခမဲ့ပညာေရး ေဆာင္ ရြက္ေပးတာ၊ မူလတန္းေက်ာင္း ဖြဲ႔စည္းမႈကို တိုးခ်ဲ႔ခန္႔ထားတာေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္စန္းရီ ကိုေတာ့ စီးပြားေရး၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ၊ ပညာေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြအတြက္ သူက ခ်ီးက်ဴးေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးက႑ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမွာေတာ့ သိပ္မေအာင္ျမင္ခဲ့တာ ဝန္ခံေဖာ္ျပပါတယ္။ ျပည္သူ႔အေျချပဳ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ အတြက္ မီဒီယာေကာ္နာမ်ား၊ တာဝန္ခံေတြ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ E-government လုပ္ဖို႔ တာဝန္ေပးခဲ့ပါတယ္။ တစ္ေနရာထဲမွာ ကိစၥေပါင္းစံုၿပီးႏိုင္ဖို႔ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈရံုး (One Stop Service) ရံုး ၂၆၇ ရံုး ဖြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ကိစၥေတြ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တာဟာ ဦးတင္ႏိုင္သိန္းက အက္စတိုးနီးယားနဲ႔ ဂ်ပန္ေလ့လာေရး ခရီးစဥ္ေတြကရတဲ့ အက်ဳိး ေက်းဇူးလို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။ အရင္ ျပည္ထဲေရးဒု-ဝန္ႀကီး ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေက်ာ္ဇံျမင့္ကိုလည္း သူက ခ်ီးက်ဴးေဖာ္ျပထားပါ ေသးတယ္။ အၾကံေကာင္းဉာဏ္ေကာင္းေတြကိုလည္း MDRI က ရခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါေသးတယ္။ (ဒါေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္)။

ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး
---------------------
အစိုးရသစ္တခု (ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအစိုးရတခု) အဖို႔ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ပံုမွန္ဆက္ဆံေရး (normalization) ရဖို႔ အေရးႀကီး ပါတယ္။ အစိုးရသစ္က ပိတ္ဆို႔ခံထားရမႈေတြက ျပန္လြတ္ေျမာက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရက ႀကိဳး ပမ္းခဲ့ရပါတယ္။ တရုတ္၊ အိႏၵိယ၊ အေမရိကန္-ျမန္မာ၊ ဥေရာပ-ျမန္မာ၊ ၿဗိတိန္၊ ဂ်ပန္၊ ေနာ္ေဝ၊ ကိုရီးယား၊ အာဆီယံ၊ ကုလသမဂၢ စတဲ့ ဆက္ဆံေရး ေတြကို တို႔ထိ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ အဖို႔ ဧရာဝတီျမစ္ဆံုဆည္ ဆိုင္းငံ့တဲ့ ကိစၥ၊ လက္ပန္းေတာင္း ေၾကးနီစီမံကိန္း စတဲ့ကိစၥေတြ ကိုင္တြယ္မႈေတြမွာ တရုတ္အစိုးရဘက္က အထင္အျမင္ လြဲမွားမႈ ေတြ ရွိခဲ့တာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ စိတ္ဝင္ စားဖြယ္ကေတာ့ USDP ထိပ္တန္း ေခါင္းေဆာင္အခ်ဳိ႔ တရုတ္ျပည္ခရီးစဥ္မွာ ျမစ္ဆံုရပ္စဲမႈကို ဦးသိန္းစိန္အေပၚ အျပစ္ပံုခ် ခဲ့ၾကတယ္။ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ခရီးစဥ္မွာလည္း တရုတ္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးကို ထိခိုက္ေစတဲ့ လႈပ္ရွားေဆြးေႏြးမႈေတြရွိခဲ့တယ္၊ ဒီအခ်က္ေတြကို ေနာက္ပိုင္း ခိုင္လံုစြာ သိခဲ့ရတယ္လို႔လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ (p. 85) 

အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးအတြက္လည္း ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ေဟလာရီ ကေမၻာဒီးယားကို ၂၀၁၂ ဇူလိုင္မွာလာေတာ့ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ေတြ႔ႏိုင္ဖို႔ သံတမာန္ေရး Protocol ေတြကို ျဖတ္ေက်ာ္ ႀကိဳးပမ္းရပံုေတြကိုလည္း ဖတ္ရပါတယ္။ သမၼတ အိုဘားမား ခရီးစဥ္မတိုင္မီ လိုအပ္ခ်က္မ်ား (မရိန္းတပ္သား ၈၀၀၊ 747 ေလယာဥ္ ၂ စင္းအတြက္ ေနရာ၊ ေျမျပင္ ယာဥ္ တန္း၊ တိုက္ခိုက္ေရး ရဟတ္ယာဥ္ ၂ စင္း၊ ေအဝက္ AWAC ေလယာဥ္ပ်ံသန္းျခင္း၊ ေလယာဥ္တင္ သေဘၤာအုပ္စု ဝင္ ေရာက္လႈပ္ရွားျခင္း… စတဲ့ လံုျခံဳေရးက်ယ္ျပန္႔ နက္နဲပံုမ်ား)၊ ဒု-သမၼတ ဦးဉာဏ္ထြန္းက ရန္ကုန္တိုင္းအစိုးရရံုး အေပၚ ထပ္ကေန ခရီးစဥ္တေလွ်ာက္ လံုျခံဳေရးႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲရပံုေတြကိုလည္း စိတ္ဝင္စားစရာ ေတြ႔ရပါတယ္။ 

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္မွာ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံရင္း လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥ၊ ICRC နဲ႔အတူ အက်ဥ္းေထာင္ ျပဳျပင္ေရး ကိစၥမ်ား၊ ႏိုင္/က်ဥ္းကိစၥ၊ အဏုျမဴ မျပန္႔ပြားေရး၊ အစိုးရပြင့္လင္းျမင္သာေစေရး၊ လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး စသျဖင့္ ကိစၥ မ်ား လုပ္ရင္းသိ၊ သိရင္းျပင္ လုပ္လာရတာေတြကိုလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အစိုးရပြင့္လင္းျမင္သာေရးအတြက္ သယံ ဇာတ ထုတ္လုပ္မႈပြင့္လင္းျမင္သာေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ (EITI)၊ ပြင့္လင္းေသာ အစိုးရမိတ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္း (Open Government Partnership) ကိစၥေတြ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ၾကရတာလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၂၀၁၆ မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက OGP အဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္ဖို႔ ကတိကဝတ္ျပဳထားခဲ့တာလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ သူကေတာ့ ဦးသိန္းစိန္ ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္သစ္ (New Myanmar) ကို စတင္တည္ေထာင္သူ၊ အုတ္ျမစ္ခ်ေပးသူအျဖစ္ ခ်ီးေျမႇာက္ထားတာ ေတြ႔ရပါ တယ္။ သံတမာန္ဆက္ဆံေရးမွာ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၊ အေမရိကန္သမၼတေတြနဲ႔ တိုက္ရိုက္ဖုန္းေခၚႏိုင္တဲ့ အထိ အျပဳသေဘာ ဆက္ဆံေရးကို ေျပာင္းႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ (p. 124) 

ပါတီတြင္း ပဋိပကၡ (Split theory)
--------------------
ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲေတြကို ေလ့လာတဲ့ေနရာမွာ အကြဲအျပဲလို႔ေခၚတဲ့ (split theory) ဆိုတာ ရွိပါတယ္။ အာဏာရွင္ အစိုးရေတြမွာ ကြဲျပဲလာရင္ အေျပာင္းအလဲျဖစ္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ တံခါးစဖြင့္လာရင္လည္း သေဘာထားေပ်ာ့ေျပာင္းသူ/ တင္းမာသူမ်ားအၾကား အကြဲအျပဲ ျဖစ္လာတတ္တယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာတရားပါ။ ဦးစိုးသိန္းစာအုပ္မွာလည္း ဒီသေဘာေတြ ကို ဖတ္ရပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္ ၁၂ ည မွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ USDP သန္းေခါင္ယံ အကြဲအျပဲကလည္း ဘယ္လိုျဖစ္ၾကတာ လဲ က်ေနာ့္မွာ ေမးခြန္းေတြ ရွိေနပါတယ္။ 

ဦးစိုးသိန္းကေတာ့ အခ်ဳိ႔အခ်က္ေတြကို သူ႔စာအုပ္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ဖြဲ႔စည္းပံု ပုဒ္မ ၆၄၊ ၂၃၂ (ဋ) အရ တက္လာတဲ့ အစိုးရသစ္နဲ႔ ပါတီကို အဆက္ျဖတ္လိုက္ရပါတယ္။ အစိုးရေခါင္းေဆာင္ မ်ားက ပါတီကိစၥေတြကို ဝင္ေရာက္လုပ္ပိုင္ခြင့္ မရွိေတာ့ပါဘူး။ "ကိုယ့္ရွဴးကိုယ္ပတ္" လို႔ ဦးစိုးသိန္းက သံုးႏႈန္းပါတယ္။ (p. 17) အစိုးရအတြက္ ပါတီလက္ရံုးျပဳတ္သြားရၿပီး၊ ပါတီ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ မရတဲ့ အစိုးရဟာ ဘယ္လိုေရရွည္ ရပ္တည္ႏိုင္ပါ့မလဲဆိုၿပီး ေရးပါတယ္။ ဒီကိစၥကို ျပန္ပယ္ဖ်က္ဖို႔ (ဇူလိုင္ ၂၊ ၂၀၁၂) မွာ အစိုးရ၊ ပါတီ၊ အျခားထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေဆြးေႏြးၾကၿပီး ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဖို႔ သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပါတီကိုေခါင္းေဆာင္ေနတဲ့ ဦးေရႊမန္း၊ ဦးေအာင္ေသာင္းတို႔က ဆိုင္းငံ့ထားၿပီး ထိုးႏွက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကတယ္။ ဝန္ႀကီး၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ပါတီ အာဏာေတြ မေပးခ်င္လို႔ ဥပေဒဟာကြက္ကိုနင္းတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေတြ႔ရပါတယ္။ (p. 17) ေရြးေကာက္ပြဲကာလ နီးလာေလ ျပႆနာပိုမ်ားလာေလ ျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္း၊ အာဏာၿပိဳင္ဆိုင္မႈ ျပင္းထန္လာပံုေတြ ကိုလည္း ဖတ္ရပါေသးတယ္။ 

ေမွ်ာ္လင့္မထားခဲ့ေသာ စိန္ေခၚမႈ 
------------------------
အစိုးရသစ္က ျပႆနာစိန္ေခၚမႈေတြကို သိပ္ၿပီး မျပင္ဆင္ထားခဲ့ပါ။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၂ ရခိုင္ အေရးအခင္း၊ အေရးေပၚ ေၾကညာရတာေတြ (ဥပေဒကဲ့သို႔ အာဏာတည္ေသာအမိန္႔ ၁/၂၀၁၂)၊ ၂၀၁၃ မတ္လ မိတၳီလာ အေရးအခင္း၊ ၂၀၁၄ ဇန္နဝါရီလ ဒူးခ်ီးယာတန္ေက်းရြာကိစၥ စတဲ့ ေသြးထြက္သံယိုမႈေတြ ၾကံဳခဲ့ရပါတယ္။ လက္ပန္ေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီ စီမံကိန္း၊ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္း၊ ပညာေရးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ အေျခခံဥပေဒ ခံုရံုးကို ျဖဳတ္ခ်ျခင္း၊ ေလာက္ကိုင္တိုက္ပြဲ ျပႆနာ.. စတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကိုလည္း ၾကံဳေတြ႔ရပါတယ္။ 

ပညာေရး ေက်ာင္းသားဆႏၵျပပြဲေတြကို သူသံုးသပ္တာေတာ့ တမ်ဳိးျမင္ရပါတယ္။ အခ်ဳိ႔ေက်ာင္းသား သမဂၢေတြက ၎တို႔ကို စိတ္ဝင္စားဖို႔ လႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္လာၾကတယ္၊ ဆရာ၊ ဆရာမႀကီးမ်ားကို မရိုမေသ၊ မေလးမစား လုပ္ေန ၾကတာ သူစိတ္မေကာင္းဘူး။ ႏိုင္ငံေရးအျမတ္ရလိုမႈ တခုတည္းနဲ႔ မွန္ကန္ေသာလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို မ်က္ ကြယ္ျပဳၾကတယ္။ သူမႏွစ္သက္ဘူး၊ ညစ္ပတ္ေသာႏိုင္ငံေရး (dirty politicss) ပဲ။ သူတို႔ႏိုင္ငံေရး ကစားကြက္ေတြကို ၾကည့္ရင္း သူ႔အေနနဲ႔ အနာဂတ္ႏိုင္ငံေတာ္အေရး ရတက္မေအး ျဖစ္ရတယ္လို႔ ေရးထားတာလည္း ဖတ္ရပါတယ္။ (p. 167) ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူတို႔ရဲ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္က ရန္ကုန္သို႔ အားလံုးစုစည္းၿပီး၊ ရန္ကုန္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱယားကို ရပ္တန္႔ေအာင္ ေဆာင္ရြက္မယ္၊ ေနာက္ဆံုးရလဒ္က အစိုးရျပဳတ္က်ေရး ဦးတည္တယ္လို႔ သူက ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ခ်ိန္ကိုက္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အျဖဴေရာင္ကဒ္ျပားနဲ႔ မဲေပးခြင့္ကို လႊတ္ေတာ္မွာေဆြးေႏြးေနတယ္၊ မေက်နပ္တဲ့သူေတြ ကလည္း တၿပိဳင္နက္လႈပ္ရွားၾကၿပီး အစိုးရျဖဳတ္ခ်ဖို႔ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ႀကိဳးပမ္းၾကတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ လက္ပံတန္းမွာလည္း လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြကို ရန္လိုတိုက္ခိုက္ၾကတယ္၊ မီဒီယာေတြကလည္း အစိုးရဆန္႔က်င္သူ မ်ားဘက္ကို ဘက္လိုက္ေရးၾကတယ္ စသျဖင့္ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အစိုးရ ထိပ္တန္းတာဝန္ရွိသူတဦးရဲ႔ အျမင္လို႔ပဲ ေဖာ္ျပခ်င္ပါေတာ့တယ္။ 

အဲဒါအျပင္ သူက "အပြင့္ျပႆနာ" လို႔ ေဖာ္ျပထားတာလည္း ရွိပါတယ္။ တံခါးဖြင့္လာတဲ့အခါ ၾကံဳေတြ႔ရျမဲ ျပႆနာမ်ဳိး ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေလးပြင့္ဆိုင္ ေဆြးေႏြးပြဲ (သမၼတ၊ ကာခ်ဳပ္၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္) ေတာင္းဆိုမႈ၊ ေနာက္ပိုင္း ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ ေဆြးေႏြးပြဲ (အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသား တိုးလာ) ေတာင္းဆိုမႈ စတာေတြကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးကိစၥလည္း ျပႆနာႀကီးပါ။ ျပင္ပကေလ့လာသူမ်ားလည္း ျမင္ေတြ႔ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ၂၀၁၃ ႏိုဝင္ဘာမွာ တႀကိမ္၊ ၂၀၁၄ ေႏွာင္းပိုင္းကာလေတြမွာ တႀကိမ္ သမၼတကို ျပစ္တင္စြပ္စြဲ ျခင္း (Impeach) လုပ္ဖို႔ စီစဥ္ခဲ့ၾကတယ္၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးတဦးကို ျဖဳတ္ခ်ရန္ စီမံခဲ့ၾကတယ္၊ မေအာင္ျမင္ခဲ့ ဆိုၿပီး ေရးထားတာလည္း ဖတ္ရပါတယ္ (p. 175) 

ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ျပင္ဆင္ဖို႔လုပ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးအျမတ္ထုတ္ခဲ့ၾကတယ္၊ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ သတ္မွတ္မႈ ျပႆနာ၊ ဝန္ထမ္း လစာတိုးျမႇင့္ေရး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဝိႈက္ကဒ္ျပႆနာ၊ အခ်ဳိးက် ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ေရး (Proportional Representation) အလုပ္သမား အေျခခံလုပ္ခလစာ၊ ေတာင္သူ လယ္သမားအခြင့္အေရး၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ လစာစားရိတ္ ျပႆနာ၊ သမၼတျဖစ္လိုေသာ ျပႆနာ …စသည္ျဖင့္ ျပႆနာေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ လႊတ္ေတာ္က ဦးသိန္းစိန္အစိုးရကို အက်ပ္ အတည္း ျဖစ္ေစခဲ့တယ္လို႔ သံုးသပ္ထားတာလည္း ဖတ္ရပါတယ္။ (p. 176) ေရြးေကာက္ပြဲႏွစ္နဲ႔ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ေရေဘး၊ ေျမၿပိဳမႈ သဘာဝကပ္ေဘးေတြ ၾကံဳေတြ႔ေျဖရွင္းခဲ့ရတယ္ဆိုတာလည္း တို႔ထိ ေဖာ္ျပပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ အစိုးရေႏွာင္းပိုင္းကာလမွာ ႏိုင္ငံေရးဆက္ႏြယ္ လႈပ္ရွားမႈေတြက တစစ ပိုျပင္းထန္လာတယ္။ အကြက္က်က် အစိုးရ ျဖဳတ္ခ်ေရး၊ သုိ႔မဟုတ္ အစိုးရေရြးေကာက္ပြဲ ရႈံးနိမ့္ေရးေတြကို NLD ပါတီသာမက၊ USDP ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ ေတြ အပါအဝင္၊ INGO/NGO မ်ားက ရည္ရြယ္ခ်က္တူညီ လူမႈကြန္ရက္ေတြကိုသံုးၿပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ (p. 274) ပုဂၢိဳလ္ေရးကိစၥ အခ်ဳိ႔လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ USDP ပါတီေခါင္းေဆာင္ ဦးေအာင္ေသာင္းက ကိုယ္စားလွယ္စိစစ္ေရးေခါင္းေဆာင္ လုပ္ရာမွာ ဦးစိုးသိန္းနဲ႔ ဦးေအာင္မင္းကို ေရြးေကာက္ပြဲ မဝင္ႏိုင္ေအာင္ တမင္မဟာ ဗ်ဴဟာခ် လုပ္ေဆာင္တယ္၊ ဒု-သမၼတဦးဉာဏ္ထြန္း ဇီးကုန္းၿမိဳ႔နယ္က သူ႔ဇာတိျဖစ္လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ႏိုင္ေရးကိစၥကို ေတာင္ ပါတီက ႏိုင္ငံေရးေနရာမေပးခဲ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုးမွတ္ပံုတင္ရက္မွာ အခ်ိန္မီ ရဟတ္ယာဥ္နဲ႔ အေျပးသြား မွတ္ပံုတင္ရတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ၾကံမႈပဲ.. ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကိုလည္း ဖတ္ရပါတယ္။ အဲဒါအျပင္ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္မ်ား ကို ႏိုင္ငံေရးေလာကကေန အၿပီးတိုင္ သုတ္သင္ဖို႔လုပ္တယ္၊ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္မ်ား ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ ၿပိဳင္ခြင့္ပိတ္ဖို႔ ဥပေဒျပဌာန္းတဲ့အထိ ႀကိဳးပမ္းဖို႔ လုပ္လာတယ္ဆိုတာလည္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ဖတ္ရႈရပါတယ္။ 

ျခံဳငံု ေျပာရရင္ေတာ့ ဒီစာအုပ္က က်ေနာ္တို႔ သိခ်င္ေနတဲ့ စိတ္ကို အဆာေျပေစပါတယ္။ ယခင္အစိုးရထဲက သက္ေတာ္ ရွည္ဝန္ႀကီး ေခၚႏိုင္တဲ့ သမၼတရံုးဝန္ႀကီးတဦးက ေရးသားထားတာျဖစ္လုိ႔လည္း ကိုးကားေဖာ္ျပဖို႔ သင့္တဲ့စာအုပ္ျဖစ္ပါ တယ္။ က်ေနာ္တို႔ စာဖတ္သူနဲ႔ အျမင္တူတူ-မတူတူ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ျပည့္ေနေသာ စာအုပ္တအုပ္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

Read More

လူ႔အခြင့္အေရးေၾကျငာစာတန္း။

နုုိ္င္ငံတကာ လူ႔အခြင့္ေရးေန႔အမီ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကျငာစာတန္းအား ထပ္မံမွ်ေ၀လုုိက္သည္။
...

  HR Declaration in Burmese by Htet Aung Kyaw on Scribd

....

Preamble

Whereas recognition of the inherent dignity and of the equal and inalienable rights of all members of the human family is the foundation of freedom, justice and peace in the world,

Whereas disregard and contempt for human rights have resulted in barbarous acts which have outraged the conscience of mankind, and the advent of a world in which human beings shall enjoy freedom of speech and belief and freedom from fear and want has been proclaimed as the highest aspiration of the common people,

Whereas it is essential, if man is not to be compelled to have recourse, as a last resort, to rebellion against tyranny and oppression, that human rights should be protected by the rule of law,

Whereas it is essential to promote the development of friendly relations between nations,

Whereas the peoples of the United Nations have in the Charter reaffirmed their faith in fundamental human rights, in the dignity and worth of the human person and in the equal rights of men and women and have determined to promote social progress and better standards of life in larger freedom,

Whereas Member States have pledged themselves to achieve, in co-operation with the United Nations, the promotion of universal respect for and observance of human rights and fundamental freedoms,

Whereas a common understanding of these rights and freedoms is of the greatest importance for the full realization of this pledge,

Now, Therefore THE GENERAL ASSEMBLY proclaims THIS UNIVERSAL DECLARATION OF HUMAN RIGHTS as a common standard of achievement for all peoples and all nations, to the end that every individual and every organ of society, keeping this Declaration constantly in mind, shall strive by teaching and education to promote respect for these rights and freedoms and by progressive measures, national and international, to secure their universal and effective recognition and observance, both among the peoples of Member States themselves and among the peoples of territories under their jurisdiction. 

Article 1.
 

All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood.

Article 2.
 

Everyone is entitled to all the rights and freedoms set forth in this Declaration, without distinction of any kind, such as race, colour, sex, language, religion, political or other opinion, national or social origin, property, birth or other status. Furthermore, no distinction shall be made on the basis of the political, jurisdictional or international status of the country or territory to which a person belongs, whether it be independent, trust, non-self-governing or under any other limitation of sovereignty.

Article 3.
 

Everyone has the right to life, liberty and security of person.

Article 4.
 

No one shall be held in slavery or servitude; slavery and the slave trade shall be prohibited in all their forms.

Article 5.
 

No one shall be subjected to torture or to cruel, inhuman or degrading treatment or punishment.

Article 6.
 

Everyone has the right to recognition everywhere as a person before the law.

Article 7.
 

All are equal before the law and are entitled without any discrimination to equal protection of the law. All are entitled to equal protection against any discrimination in violation of this Declaration and against any incitement to such discrimination.

Article 8.
 

Everyone has the right to an effective remedy by the competent national tribunals for acts violating the fundamental rights granted him by the constitution or by law.

Article 9.
 

No one shall be subjected to arbitrary arrest, detention or exile.

Article 10.
 

Everyone is entitled in full equality to a fair and public hearing by an independent and impartial tribunal, in the determination of his rights and obligations and of any criminal charge against him.

Article 11.
 

(1) Everyone charged with a penal offence has the right to be presumed innocent until proved guilty according to law in a public trial at which he has had all the guarantees necessary for his defence.
(2) No one shall be held guilty of any penal offence on account of any act or omission which did not constitute a penal offence, under national or international law, at the time when it was committed. Nor shall a heavier penalty be imposed than the one that was applicable at the time the penal offence was committed.

Article 12.
 

No one shall be subjected to arbitrary interference with his privacy, family, home or correspondence, nor to attacks upon his honour and reputation. Everyone has the right to the protection of the law against such interference or attacks.

Article 13.
 

(1) Everyone has the right to freedom of movement and residence within the borders of each state.
(2) Everyone has the right to leave any country, including his own, and to return to his country.

Article 14.
 

(1) Everyone has the right to seek and to enjoy in other countries asylum from persecution.
(2) This right may not be invoked in the case of prosecutions genuinely arising from non-political crimes or from acts contrary to the purposes and principles of the United Nations.

Article 15.
 

(1) Everyone has the right to a nationality.
(2) No one shall be arbitrarily deprived of his nationality nor denied the right to change his nationality.

Article 16.
 

(1) Men and women of full age, without any limitation due to race, nationality or religion, have the right to marry and to found a family. They are entitled to equal rights as to marriage, during marriage and at its dissolution.
(2) Marriage shall be entered into only with the free and full consent of the intending spouses.
(3) The family is the natural and fundamental group unit of society and is entitled to protection by society and the State.

Article 17.
 

(1) Everyone has the right to own property alone as well as in association with others.
(2) No one shall be arbitrarily deprived of his property.

Article 18.
 

Everyone has the right to freedom of thought, conscience and religion; this right includes freedom to change his religion or belief, and freedom, either alone or in community with others and in public or private, to manifest his religion or belief in teaching, practice, worship and observance.

Article 19.
 

Everyone has the right to freedom of opinion and expression; this right includes freedom to hold opinions without interference and to seek, receive and impart information and ideas through any media and regardless of frontiers.

Article 20.
 

(1) Everyone has the right to freedom of peaceful assembly and association.
(2) No one may be compelled to belong to an association.

Article 21.
 

(1) Everyone has the right to take part in the government of his country, directly or through freely chosen representatives.
(2) Everyone has the right of equal access to public service in his country.
(3) The will of the people shall be the basis of the authority of government; this will shall be expressed in periodic and genuine elections which shall be by universal and equal suffrage and shall be held by secret vote or by equivalent free voting procedures.

Article 22.
 

Everyone, as a member of society, has the right to social security and is entitled to realization, through national effort and international co-operation and in accordance with the organization and resources of each State, of the economic, social and cultural rights indispensable for his dignity and the free development of his personality.

Article 23.
 

(1) Everyone has the right to work, to free choice of employment, to just and favourable conditions of work and to protection against unemployment.
(2) Everyone, without any discrimination, has the right to equal pay for equal work.
(3) Everyone who works has the right to just and favourable remuneration ensuring for himself and his family an existence worthy of human dignity, and supplemented, if necessary, by other means of social protection.
(4) Everyone has the right to form and to join trade unions for the protection of his interests.

Article 24.
 

Everyone has the right to rest and leisure, including reasonable limitation of working hours and periodic holidays with pay.

Article 25.
 

(1) Everyone has the right to a standard of living adequate for the health and well-being of himself and of his family, including food, clothing, housing and medical care and necessary social services, and the right to security in the event of unemployment, sickness, disability, widowhood, old age or other lack of livelihood in circumstances beyond his control.
(2) Motherhood and childhood are entitled to special care and assistance. All children, whether born in or out of wedlock, shall enjoy the same social protection.

Article 26.
 

(1) Everyone has the right to education. Education shall be free, at least in the elementary and fundamental stages. Elementary education shall be compulsory. Technical and professional education shall be made generally available and higher education shall be equally accessible to all on the basis of merit.
(2) Education shall be directed to the full development of the human personality and to the strengthening of respect for human rights and fundamental freedoms. It shall promote understanding, tolerance and friendship among all nations, racial or religious groups, and shall further the activities of the United Nations for the maintenance of peace.
(3) Parents have a prior right to choose the kind of education that shall be given to their children.

Article 27.
 

(1) Everyone has the right freely to participate in the cultural life of the community, to enjoy the arts and to share in scientific advancement and its benefits.
(2) Everyone has the right to the protection of the moral and material interests resulting from any scientific, literary or artistic production of which he is the author.

Article 28.
 

Everyone is entitled to a social and international order in which the rights and freedoms set forth in this Declaration can be fully realized.

Article 29.
 

(1) Everyone has duties to the community in which alone the free and full development of his personality is possible.
(2) In the exercise of his rights and freedoms, everyone shall be subject only to such limitations as are determined by law solely for the purpose of securing due recognition and respect for the rights and freedoms of others and of meeting the just requirements of morality, public order and the general welfare in a democratic society.
(3) These rights and freedoms may in no case be exercised contrary to the purposes and principles of the United Nations.

Article 30.
 

Nothing in this Declaration may be interpreted as implying for any State, group or person any right to engage in any activity or to perform any act aimed at the destruction of any of the rights and freedoms set forth herein.

Read More

Far from Home: 20 Years in Exile.

BOOKS FROM AND ABOUT BURMA

I should mention that those books presented were/are printed in small editions only and are more or less available in Mae Sot and Chiang Mai only. Good places to buy them are Myat Thu's Aiya Restaurant and The Best Friend Library in Mae Sot, also the Best Friend Libraries in Chiang Mai and Nu PO Refugee camp. One can also try any used book store in Thailand. And finally: You can contact the publishers or the authors of the books, for I added all available information below each book.

Legal note: all excerpts on this page are published with explicit permission of the authors and/or publishers.

Sorry, von dieser Seite gibt es diesmal keine deutschsprachige Version, da von den Büchern keine deutschen Übersetzungen existieren.

_____________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________________


Far from home: 20 years in exile

In this book the author Htet Aung Kyaw tells us about his personal experiences as a rebel fighter for the All Burma Students' Democratic Front (ABSDC), which he joined after the military crackdown on the uprising against the junta in August 1988, and of his life as a reporter. He describes the inner conflicts between the different Burmese opposition groups as well as between the several social classes, eg. the problems and conflicts between those who decided to stay in Burma and to fight the military regime and those groups of educated people who fled the country and were accused of enjoying a happy life outside Burma (mainly in the US, Norway and Australia) and just waiting for the others to topple the government. The book also offers several analyses and appraisals he has written over the years for several newspapers and magazines.

The first excerpt I chose is a little bit unusal for the book. Why? Because it describes the clash of two different worlds when the rebel camp, where Htet Aung Kyaw was living at that time, was visited by an official of the International Refugee Committee (IRC). This woman had obviously no idea about the situation of these rebel fighters and their struggle to survive in a civil war area. One can only hope that this incompetence and stupid behavior by this IRC official is an exception and is not the rule!

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

(first chapter, from page 5 to 7)
...with an official from the International Refugee Committee (IRC). We passed the beautiful beaches and the popular Ban Laau Waterfall and finally reached the last Thai village, Khauung Yai (The Big Mountain) before our jungle camp. As we walked along the stream to our camp, the lady from the IRC, seeing the paper, plastics and food waste the students had thrown into the water, began complaining to me that we did  not respect the enviroment.

When we stopped for lunch along the way, we washed our hands and dishes in the stream as we did every day. But the IRC official complained again and again that the ABSDF were not respecting enviromental law. As a burmese rebel, I had never heard of enviromental law so I just smiled and paid no attention to her complaints. Once we arrived at the camp the, the IRC official exclaimed loudly when I offered her monkey curry for dinner. "You guys are killers. You have killed innocent wildlife. You are destroying the enviroment and nature," she shouted and spent the whole night crying.

We had no idea why she was so angry. The next morning, some students shot a monkey in a big tree just beside the camp and others used the monkey's hand bone as a tool to make Yazin (cigarettes). "How can you complain? If you don't want us to kill monkeys, you should provide us with proper food, meat and milk - you are the donor," I told her.

She was really upset now but we just laughed as we didn't understand her feelings. I heard later that she wrote an official letter of complaint to the ABSDF headquarters saying that battalions 201 and 203 were destroying the enviroment and forest wildlife. If we did not stop, she wrote, the IRC would cut our aid...

...It was only when I arrived at Norway that I truly understood her feelings. There are many ducks in the public lakes and beaches but no one tried to catch them. I learned that there are many regulations to protect wild animals, but more importantly, no one thinks to kill these animals as no one is hungry here.

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

The second excerpt I chose is in strong contrast to the ivory tower views of the IRC offical and the brutal reality the rebel fighters were confronted with in their fight against the military government forces. (Still one can observe a lot of those so-called experts and starry-eyed-idealists running around at the Thai-Burmese border (and now also inside Myanmar) who have absolutely no idea what's going on.)

(second chapter, page 11)
...I don't know the exact number of casualities on our side, but I am certain that it was only one or two percent of those suffered by the Burmese troops. With my own eyes I saw hundreds of bodies, hand granades, helmets, ID cards, guns and knives of Burmese soldiers scattered in front of our frontline bunkers, in a place we called the killing ground...

...Soldiers from the ASBDF's battalion 211 and the Karen National Liberatioon Army (KNLA) Special Batallion 101 led by colonel Taw Hla built heavily fortified bunkers along enemy lines while a number of normal bunkers were built along the river. We built three barbed wire fences in front of the fortified bunkers and three rows of bamboo traps...

...But unbelievably, although everything was in our favour, hundreds of Burmese soldiers tried to advance on the killing ground in wave after wave while their comrades ordered artillery shelling of our bunkers. Most of the fighting took place in the early morning and evening. All we needed to do was sit and wait in our bunkers until the enemy reached the last line of barbed wire, then pull the triggers of our AK-47s. It was so hard to understand why the waves  of Burmese soldiers kept on coming in the killing ground even though they had seen hundreds of their comrades killed before them...

____________________________________________________________________________________

About the author:
Htet Aung Kyaw, a freelance journalist  and writer, was born 1964 in Tavoy in southern Burma. After the crackdown of the 8.8.88 democracy mass movement in Burma he joined the All Burma Students' Democratic Front (ABSDF). Later he worked as a field reporter for Oslo-based Democratic Voice of Burma (DVB).  He still lives in Oslo, Norway.
Momentarily he is working on his new book about his life in the ABSDF , this time in Burmese, and prepares to publish it in Myanmar (or Burma, as he prefers to call his country). He also writes for the Irrawaddy Online Magazine.

Published by:
Htet Aung Kyaw

Contact:
Tel:+47 97 15 50 74 (mobile)
e-mail: winhtein201@gmail.com
http://www.htetaungkyaw.net/
http://facebook.com/htetaungkyaw201
twitter: @hak201

Copyright:
December 2008
Htet Aung Kyaw

Layout and Design:
Irrawaddy Publishing Group (IPG)

This book review is from .....
***(Copy from http://yanawa.blogspot.no/2013/03/books-from-and-about-burma.html)***


  Book Preview

Read More

ကြန္ျမဴနစ္ဆန္႔က်င္ေရး လူၾကီးမင္းမ်ား

ကြန္ျမဴနစ္ဆန္႔က်င္ေရး လူႀကီးမင္းမ်ား

တင္မိုး 

(၁)

ဒီလူႀကီးေတြ... ဒီလူႀကီးေတြ....
သြားေရေတြ တမ်ားမ်ား
လူသားစား က်ားပါးစပ္နဲ့
အရပ္မွာ "ဗ်ိဳး" ဟစ္ၿပီး
"ကြန္ျမဴနစ္ဆန္႔က်င္ေရး" တဲ့
အေရးပါတဲ့ ဒီေဆာင္ပုဒ္နဲ႔
လုပ္စားေပါင္းမ်ားခဲ့ၿပီ။

(၂)
ကြန္ျမဴနစ္ေတြ ဆိုတာ
ဘုရားမရွိ တရားမသိ
အမွားအတိနဲ႔
အလကားငတိေတြ ထင္ေအာင္
တြင္တြင္ႀကီး ၀ါဒျဖန္႔
ကြန္ျမဴနစ္တေစၧနဲ႔ လွန္႔
ရြာအႏံွ႔ ရပ္အႏွံ႔ ေမာင္းထု
ျပည္သူကိုေတာ့ ေထာင္းထုၿပီး
မေကာင္းမႈမွာ သရဖူေဆာင္း
သူရဲေကာင္းႀကီး ဟန္ပန္လုပ္
အာဏာကို အေခ်ာင္အုပ္ၾကတယ္၊
ပုပ္လိုက္တဲ့ သမိုင္း
ယုတ္ပတ္တဲ့ အၾကံရိုင္းေပပ။

(၃)
ကြန္ျမဴနစ္ကို လက္ညိွဳးထိုး
ကိုယ္က်ိဳးကို အရႏိႈက္
ဓါးျပတိုက္ ခါးပိုက္ေဆာင္တပ္ေတြနဲ႔ပါလား။

လဲဗီးတဲ့.. ျပဴေစာထီးတဲ့..
လက္နက္မဲ့ ျပည္သူေတြကို
ကူညီမလို အေၾကာင္းျပၿပီး
ေထာင္းလေမာင္းထေအာင္ ႏွိပ္စက္ခဲ့တာ
မပ်က္နိုင္တဲ့ သမိုင္းတကြက္ပါ။

ကြန္ျမဴနစ္ ရန္စြယ္ဟာ
ဓမၼ နၲရာယ္ အစစ္ပါပဲလို႔
ကလိမ္ကညစ္ နည္းထံုးေတြနဲ႔
ၿဖီးလံုးေတြလႊင့္ထုတ္
စာအုပ္ စာတမ္း ေရဒီယို
ထိုထိုေသာ သတင္းစာေတြနဲ႔
အတင္းညာကာ ၀ါဒျဖန္႔
ရြာလန္႔ေအာင္ လုပ္ၾကတယ္။

ရိုးသားတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ
ဒို႔ ျမန္မာလူထုရဲ႔စိတ္ထဲ
ကြန္ျမဴနစ္ သူရဲပံုျပင္ေတြနဲ႔
ယံုထင္ေၾကာင္ထင္ ျဖစ္ေအာင္
သံေၾကာင္ေတြ ဟစ္ၾကတယ္
တကယ္ညစ္တာက သူတို႔.. သူတို႔။

မသိဘူးလို႔မ်ားမထင္နဲ႔
ျပည္သူေတြက "ျမင္" ပါတယ္။
ျပည္သူေတြက "လ်င္" တယ္။

(၄)
မွန္တဲ့စကားတခြန္း
တစြန္းတစ မဟလိုက္ေလနဲ႔
ကြန္ျမဴနစ္ တံဆိပ္ကပ္
အရပ္နဲ႔လွည့္တိုက္မယ္။

အခြင့္အေရး ဆိုစကား
တျပားဖိုးမွ် မေတာင္းလိုက္ေလနဲ႔
ကြန္ျမဴနစ္ေတြ ေသြးထိုး
သူပုန္မ်ိဳး အဖ်က္သမားေတြလို႔
မတရားစြပ္စြဲၿပီး
နည္းမ်ိဳးစံု ၿဖိုခြဲပစ္မယ္။

အမွန္ကို ခ်စ္တာနဲ႔
ကြန္ျမဴနစ္ ျဖစ္ရေရာလား။

လူႀကီးမင္းမ်ား ခင္ဗ်ား....
စဥ္းစဥ္းစားစားလည္း လုပ္ၾကပါဦး။

(၅)
ေက်ာင္းသားေတြ မခံနိုင္လို႔
သံၿပိဳင္ဟစ္ အံုၾကြေတာ့လည္း
သူပုန္ထမဲ့ ဗကပ တဲ့
ဗကပ လံႈ႔ ေဆာ္လို႔
ေၾကြးေၾကာ္သံ အနနၲနဲ႔
အလွ်ံထမတတ္
ဆႏၵျပၾကတာတဲ့။

ဒီလိုပုတ္ခတ္ လုပ္ဇာတ္ခင္းၿပီး
ျပႆနာရဲ့ အတၴုပၸတ္ အရင္းအျမစ္ကို
မစိစစ္ မေဖြရွာ
အာဏာျပ ပါ၀ါျပၿပီး
အဓမၼႏွိမ္နင္း
အျပစ္ကင္းတဲ့ ကေလးငယ္ေတြကို
ပစ္ကြင္းအျဖစ္ ရြယ္ၾကျပန္တယ္။

ေက်ာင္းသားေတြရဲ့ ခြပ္ေဒါင္းအလံဟာ
အတန္တန္ ေသြးစြန္းခဲ့ရတယ္။

လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးကတည္းက
တကသ ဗကသ
ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြကို
ဗကပရဲ႕ သူပုန္ဌာနခ်ုပ္ရယ္လို႔
ယုတ္မာေကာက္က်စ္ ညစ္ညစ္ပတ္ပတ္နဲ႔
ပစ္ခတ္ သတ္ျဖတ္ခဲ့တာ
မွတ္တိုင္ႀကီးတတိုင္
ဇူလိုင္ ၇ ရက္ သက္ေသပါ။

တခါလာ ဗကပနဲ႔ တခါလာ ဗကပနဲ႔
ဟာသ ရသေတာင္ေျမာက္ကုန္ၿပီ
ဗကပတေစၧ ေျခာက္တုန္းပါကလား။

(၆)
အမွန္တကယ္အျဖစ္က
ျပည္တြင္းစစ္နဲ႔ စားသာေနတာ
အာဏာလက္ရွိ လူတစုပါ။

ျပည္တြင္းစစ္ကို လက္ညိွဳးညႊန္
ကြန္ျမဴနစ္ကို အျပစ္ပံုခ်
ရသမွ်အခြင့္အေရး အိပ္ထဲပိုက္
ႏိႈက္ခ်င္တိုင္း ႏိႈက္
ပိုက္ခ်င္တိုင္း ပိုက္
မိုက္ခ်င္တိုင္း မိုက္
ရိုက္ခ်င္တိုင္းရိုက္
ေရႊစိတ္ေတာ္အႀကိဳက္ပ၊
ၿမိဳ႕ရြာေတြ မီးတိုက္လိုတိုက္
ငမိုက္သားေတြ တန္ခိုးႀကီးသထက္ႀကီး
အမ်ိဳးသမီးေတြ ယူလိုယူ
ဇမၺဴေပၚမွာ ဇိမ္ေတြက်
အိမ္ေတြရ တံဆိပ္ေတြရ
ဧရာမ သူရဲေကာင္းလို႔
အေၾကာင္းျပလို႔လည္း ေကာင္းေသး
ကြန္ျမဴနစ္ဆန္႔က်င္ေရး ဆိုင္းဘုတ္နဲ႔
၀ိုင္းအုပ္ ၀ိုင္းတုတ္လိုက္ၾကတာ
အလုပ္ကိုျဖစ္လို႔၊
တကယ့္ မ်ိဳးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္ေတြ ပါလားေနာ္။

(၇)
ဒီလူေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး
ဘယ့္ႏွယ္လုပ္ ေဆြးေႏြးၾကမလဲ
ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အသံၾကားရင္
နား၀မွာ ခါးေနတဲ့လူေတြ
စစ္ရွိမွ ႀကီးပြား
စစ္နဲ႔ပဲ လုပ္စားေနၾကတာ
စစ္အား မေကာင္းရင္
ဂ်စ္ကားေတာင္ ေမာင္းနိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။

စစ္အလုပ္ ကင္းေ၀းမဲ့
ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကိစၥကိုမ်ား
တရားသေဘာနဲ႔
အလကား ေဟာမေနနဲ႔
ေမာရံုသာ အဖတ္တင္မယ္
"၀တၱဳနိပါတ္ ပိဋကတ္"ကို
လွ်ာျပတ္ေအာင္ ေဟာေသာ္လည္း
ေဟာရင္းသာ ပ်ံေတာ္မူရမယ္
"ဆန္ျဖဴျဖဴတခြက္မွ် ထြက္နိုင္ပံုမရ" ဆိုတဲ့၊
ဦးပုညဖြဲ႔တဲ့ လူစားမ်ိဳးပါတကား။

(၈)
ဒီလိုနဲ႔ပဲ
ဒို႔လူထုမွာေတာ့
ပူမႈေတြဖံုး
အပူလံုးေတြၾကြ ယူက်ံဳးမရ
ျပည္တြင္းစစ္ဒုကၡနဲ႔
ေျပးရ လႊားရ ပုန္းရ ေအာင္းရ
ဘ၀ေတြ ပ်က္ခဲ့ၿပီ။

လက္နက္ေတြ ဒလၾကမ္းနဲ႔မို႔
အမ်ိဳးသားပန္းမွ ပြင့္နိုင္ပါဦးမလား။

တႏိုင္ငံလံုး ျပာပံုေပါက္
တည္ေဆာက္လို႔မွ ရႏိုင္ပါဦးမလား။

စစ္မီးေတြ တေလာင္တည္းေလာင္
ပစၥည္းေတြလည္း ေျပာင္ခဲ့ၿပီေလ
ေျပာင္ခဲ့ၿပီေလ။

(၉)
ဒီလို ဒီလိုနဲ႔
ဒီမိုကေရစီ ျပဳတ္က်
စစ္ဗိုလ္ႀကီးေတြ တန္ခိုးထတဲ့
မဆလေတြ မင္းမူခဲ့
တိုင္းျပည္ရဲ႕ရန္သူဟာ ဗကပလို႔
တဖြဖြ စြပ္စြဲရင္း
ဖြတ္မြဲစာရင္း တို႔တေတြ ေရာက္ကုန္ၿပီ၊
မိႈလိုေပါက္လာတဲ့ မဆလဗဟိုေကာ္မတီ
ဘာေကာင္စီ ညာေကာင္စီ
အလံနီ အလံျဖဴ လက္နက္ခ်နဲ႔
မဆလ စစ္ဗိုလ္ႀကီးေတြဟာ
တသီးတသန္႔ အခန္႔စားစံရာ
ပါရမီ ေငြၾကာရံ
ရန္ကင္း ကေမၺာဇ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရြာေတြမွာ
တိုက္တာႀကီးေတြ ဟိန္းထ
ပစၥည္းေတြက သိန္းမက
ဘိန္းခ်သလား ေအာက္ေမ့ေလာက္ေအာင္
ဆိုရွယ္လစ္နိဗၺာန္ အေရာက္ခ်ီတက္ခဲ့ၾကတယ္။

ကြန္ျမဴနစ္ ဆိုရွယ္လစ္ ေက်းဇူးေတြနဲ႔
စားဦး စားဖ်ားေတြ ေ၀စားခဲ့ၾကတယ္။

မဆလက ေမြးဖြားတဲ့ လူတန္းစားတရပ္
မားမားမတ္မတ္ ေပၚေပါက္ခဲ့တယ္
အခြင့္အေရးမွန္သမွ် လက္ကုန္ႏိႈက္
အရက္တငံု က်ိဳက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္၀င္
မဆလလမ္းစဥ္ ေအာင္ရမယ္လို႔
မယံုၾကည္ဘဲ ေၾကြးေၾကာ္ၿပီး
အေရးေပၚ ဆိုရွယ္လစ္ေတြက
စခန္းသစ္ ဖြင့္ခဲ့ၾကတယ္။

ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္တေခတ္
ထူေထာင္ပံုေတြေလ။

(၁၀)
ခုအခါ လူထုကနာၿပီမို႔
တပါတီစနစ္ ျဖဳတ္ခ်၊ ဒီမိုကေရစီ အမ်ားဆႏၵနဲ႔
အစိုးရဖြဲ႔ေရး လူထုက ဟစ္ေၾကြးေတာ့
ဆူပူေရးသမား ဗကပမ်ား တဲ့။

လုပ္စားေနတဲ့ လူႀကီးမ်ားက
ေရွးနည္းအတိုင္း တံဆိပ္တပ္ၿပီး
လူထုလုပ္ရပ္ ေသးသိမ္ေအာင္
ကလိမ္ေစ့ျငမ္းဆင္ ေနျပန္ၿပီ။

ျပည္ေထာင္စု ၿပိဳကြဲၿပီး
ဖရိုဖရဲ မျဖစ္ေအာင္တဲ့။

မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓါတ္ တခြဲသားနဲ႔
စကားကို တရားလုပ္
လႊင့္ထုတ္ေနက် ဓါတ္ျပားေဟာင္းအတိုင္း
အပ္သြားေၾကာင္းထပ္ၿပီး
အဓမၼပါးစပ္နဲ႔
က်ားက်ား မီးယပ္လုပ္ၾကျပန္ၿပီ။

ေက်ာင္းသားနဲ႔ ျပည္သူ
ဆူပူေအာင္လုပ္တာ ဗကပ လို႔တမ်ိဳး
အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္အတြင္း
ကြန္ျမဴနစ္ေတြ စီးနင္းေလဟန္
သတင္းေတြ ခ်ဲ႕ကား
အတင္းလိမ္လည္ လွည့္စားလို႔တမ်ိဳး
မဟားဒယား ၾကံစည္ၿပီး
ဒီမိုကေရစီကို ဟန္႔တားေနျပန္ၿပီ။

(၁၁)
ခုေတာ့
သမိုင္းကသိ လူကမိၿပီ
လူႀကီးမင္းတို႔ လက္ရာ
ညာလို႔ မရေတာ့ဘူး
ႏိုးၾကားတဲ့ ျပည္သူေတြမို႔
အထူ အပိန္းေတြ မထင္ၾကနဲ႔ေတာ့
ပါးစပ္ဟ လိုက္တိုင္း
အူမကို အတိုင္းသားပါပဲ။

လူႀကီးမင္းတို့ ေဖာ္နည္းကားေတြ
ေခတ္မစားေတာ့ဘူး
ေခတ္ေနာက္က် သြားပါၿပီ။

"ျပည္သူေတြဟာ ဗကပ မဟုတ္"
ဗကပ နဲ႔လွန္႔တိုင္း
လန္႔လိမ့္မည္မဟုတ္။

နိုင္ငံေရး အေျခအေန
ေရ-ေျမ-ေလ-မီး ဓါတ္ႀကီးေလးပါးကို
ပိုင္းျခားလို႔ သိေနၿပီ။
ကြန္ျမဴနစ္ဆန္႔က်င္ေရး လက္သံုးဓားနဲ႔
တသက္လံုး လုပ္စားဖို႔ၾကံရင္
ပန္လန္လက္
ပက္လက္လန္ မည္သာမွတ္ေပေရာ့။

ပါးစပ္က ဘုရား ဘုရား
လက္က ကားယားကားယားနဲ႔
စားဖား လူႀကီးမင္းမ်ား ခင္ဗ်ား။ ။

တင္မိုး

ဆရာႀကီး တင္မိုး ၏ ကဗ်ာ အေဟာင္း၊ အသစ္မ်ား စုစည္းမႈ စာအုပ္ ဗုဒၶႏွင့္ေတြ႕ဆံုျခင္း ႏွင့္ အျခားကဗ်ာမ်ား၊ လမင္းတရာစာေပ၊ ၾသဂုတ္ ၁၅၊ ၂၀၀၀ ကေန ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။ အခုအခ်ိန္ထိ ကြန္ျမဴနစ္တံဆိပ္ကပ္ ၿဖိဳခြင္းဖို႔ ဟန္ေရးျပင္ေနတဲ့ လူႀကီးဆိုသူမ်ား ဖတ္သိနားလည္ရန္ပါ။ ေက်ာင္းသားေလးေတြ ေနာက္မွာ ကြန္ျမဴနစ္ေတာ့ မရွိ၊ လူထုတရပ္လံုး ရွိေၾကာင္း သိေစအပ္ပါသည္။

----

ေခါင္းစီးဓာတ္ပံု - သမီး မိုးခ်ိဳသင္း လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ ကေန ယူပါသည္။ 

http://moemaka.blogspot.com/2015/02/blog-post_89.html

Read More

ေတာ္လွန္ေရးသတင္းသမားတဦးရဲ့ ဒုုိင္ယာရီ (၄၅)

သတင္းသမားသုုံးေ၀ါဟာရမ်ားနွင့္ ျငင္းခုုန္ျခင္း

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြကာလအေျခေနကိုုမသြားခင္ ၂၀၀၈၊ ၂၀၀၉ ခုုနွစ္အတြင္းကျပဳလုုပ္ခဲ့တဲ့ သတင္း သုုံးေ၀ါဟာရ ေဆြးေႏြးပဲြတခုုအေၾကာင္း တင္ျပခ်င္ပါတယ္။ သတင္းဌာနတုုိင္းမွာ သူ႔ကုုိယ္ပုုိင္ဟန္ House Style ရွိၾကမယ္ထင္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ က်ေနာ္တိုု႔ DVB မွာလည္း တေယာက္တမ်ဳိးေျပာေနတဲ့အသုုံး အနႈန္းမျဖစ္ေစပဲ အားလုုံးက သေဘာတူထားတဲ့ ‘’စံ’’ အသံုုးအနႈန္း၊ House Style အသုုံးအနႈန္းကုုိသုုံးနုုိင္ဖုုိ႔ ဒီလုုိေဆြးေႏြးပဲြလုုပ္ျဖစ္ခဲ့တာပါ။

ရန္ကုုန္မွာက်င္းပတဲ့ DVB နဲ႔ အစိုုးရျပန္ၾကားေရးဌာနတုုိ႔ၾကားက ေဆြးေႏြးပဲြတခုု

အၾကမ္းအားျဖင့္ကေတာ့ နုုိက္တီးဂြမ္တီးကတည္းက DVB မွာပါလာတဲ့လူေတြဟာ ေတာထြက္နဲ႔ ေထာင္ထြက္ (ေတာခုုိေက်ာင္းသားေဟာင္းနဲ႔ နုုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္း) ေတြသာမ်ားေပမဲ့ ၂၀၀၇ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးကာလ DVB-TV ေအာင္ျမင္လာခ်ိန္မွာေတာ့ နုုိင္ငံေရးေနာက္ခံနဲ႔မဆုုိင္တဲ့ အျခားနယ္ပယ္က တသီးပုုဂၢလ သတင္းသမားေတြလည္း DVB ထဲ အုုပ္စုုလုုိက္ေရာက္လာၾကပါတယ္။ ဒီလုုိနဲ႔ ဒီလူ ၂ စုုၾကား သုုံးတဲ့အသုုံးအနႈန္းေတြက တေယာက္တမ်ဳိးစီျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

က်ေနာ္မွတ္မိသေလာက္ဆုုိရင္ အဲဒီေဆြးေႏြးပဲြလုုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ခ်င္းမုုိင္ရံုုးမွ အပတ္စဥ္က႑တာ၀န္ခံ ကုုိခင္ေမာင္စုုိး (ေမာင္သာမည) နဲ႔ ရံုုးအုုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈး ကုုိတုုိးေဇာ္လတ္တိုု႔ ေအာ္စလုုိရံုုးဆီေရာက္ေနပါတယ္။ ေအာ္စလုုိသတင္းခန္းမွ သတင္းအယ္ဒီတာ ကိုုမုုိးေအးနဲ႔ က်ေနာ္ရယ္၊ ျပီးေတာ့ ညြန္မႈးေတြကလည္း ျဖတ္သြားျဖတ္လာ နားေထာင္ေနတယ္ထင္ပါတယ္။ က်န္သတင္းခန္းကလူတခ်ဳိ႔ကေတာ့ နားေထာင္လုုိက္၊ အလုုပ္ျပန္သြားလုုပ္လုုိက္ပါပဲ။ ခ်င္းမုုိင္ရံုုးဖက္ကလူေတြက စကုုိက္ Skype ကေနလုုိင္းေပၚတက္ျပီး Conference သေဘာမ်ဳိးေဆြးေႏြးၾကတာပါ။ 

‘’လက္ရွိအစိုုးရကုုိ ‘ၾကံံ့-ဖြတ္’ အစိုုးရလုုိ႔ သုုံးတာဟာ နွိမ္ခ်တဲ့သေဘာျဖစ္ေနသလုုိ ‘ျပည္ခုုိင္ျဖိဳး’ ဆုုိရင္လည္း လုုိလား ေျမွာက္ပင့္တဲ့သေဘာပါေနတယ္’’။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအသုုံးအနႈန္းကုုိ အရင္ဆုုံးေဆြးေႏြးသင့္တယ္ဆုုိျပီး တေယာက္က အဆိုုတင္ပါတယ္။ 

ဒီအဆုုိကုုိ ဘယ္သူတင္မွန္း မမွတ္မိေတာ့ေပမဲ့ ၾကံံ့-ဖြတ္ ဆုုိတဲ့အသုုံးအနႈန္းကုုိ အားပါးတရသုုံးလာသူက ေတာ့ က်ေနာ္ပါပဲ။ သူပုုန္လူထြက္သတင္းသမားဆုုိေတာ့ နဂုုိကတည္းကပါလာတဲ့ အျမင္မၾကည္မႈက မီဒီယာသမားျဖစ္တဲ့အထိ မေဖ်ာက္နုုိင္ေသး။ တခ်ဳိ႔က က်ေနာ္စားလုုံးေပါင္းမွားေရးထားတယ္ထင္ျပီး ၾကံ့-ဖြတ္ ေနရာမွာ ၾကံ့-ဖြံ႔ အျဖစ္ လာေျပာင္းေပးၾကပါတယ္။ တကယ္က မွားေရးတာမဟုုတ္။ အဲဒီလုုိေခၚရ တာကိုု လွ်ာအရသာေတြ႔လုုိ႔ တမင္ကိုု ဖြံ႔ မဟုုတ္ပဲ ဖြတ္ အျဖစ္ေပါင္းထားတာပါ။

ဒါေပမယ့္ လြတ္လပ္တဲ့မီဒီယာတခုုအေနနဲ႔ တန္း၀င္တဲ့အသုုံးအနႈန္း၊ အမ်ားသေဘာတူထားတဲ့အသုုံးနႈန္း တခုုကုုိ ခ်မွတ္ရေတာ့မယ္ဆုုိေတာ့ လွ်ာအရသာခံျပီးဆက္ေျပာေနလုုိ႔မျဖစ္ေတာ့။ ‘’ျပည္ခုုိင္ျဖိဳး ေတာ့ မသုုံးနုုိင္ဘူးဗ်ာ။ ၾကံ့ခုုိင္ေရးပါတီ၊ ၾကံ့ခုုိင္ေရးအစိုုးရ ေလာက္ဆုုိရင္ေတာ့ မဆုုိးဘူးထင္ပါတယ္’’ လုုိ႔ေစ်းညွိေတာ့ ‘’ၾကံံ့ခုုိင္ေရး’’ ဆုုိတဲ့အသုုံး အနႈန္းကုုိ အမ်ားကလက္ခံလုုိက္ပါတယ္။

(အမ်ဳိးသားဒီမုုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD ဗဟုုိရံုုး)

ဒုုတိယျငင္းခုုန္တဲ့ကိစၥက အမ်ဳိးသားဒီမုုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကုုိ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္လုုိ႔ေခၚမလား၊ ဒီ-ခ်ဳပ္ လုုိ႔ေခၚမလား၊ NLD လုုိ႔ ေခၚမလား။ အဲဒီအခ်ိန္ထိ က်ေနာ္တိုု႔တေလ်ာက္လုုံးသုုံးလာတဲ့အသုုံးအနႈန္းက ‘’အဖြဲ႔ခ်ဳပ္’’ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအသုုံးအနႈန္းဟာ အမ်ဳိးသားဒီမုုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကုုိ ခ်စ္စနုုိးေခၚတဲ့အသုုံး၊ ေထာက္ခံတဲ့အသုုံးမ်ဳိးျဖစ္ေနတယ္ဆုုိျပီး ေ၀ဖန္ခံရပါတယ္။ ဒီလုုိနဲ႔ေနာက္ဆုုံးေတာ့ NLD အမ်ဳိးသားဒီမုုိက ေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဆုုိျပီးသုုံးဖုုိ႔ သေဘာတူလုုိက္ၾကပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ ျငင္းခုုန္ရတဲ့အသုုံအနႈန္းတခုုကေတာ့ ‘’ၾကပ္ေျပးေနျပည္ေတာ္’’ ဆုုိတဲ့စကားလုုံးပါ။ ၂၀၀၅ ခုုနွစ္၊ ရန္ကုုန္ကေန ေနျပည္ေတာ္ဆီအစိုုးရအဖြဲ႔ေျပာင္းကတည္းက ဒီအသုုံးအနႈန္းကုုိသုုံးလာခဲ့ေပမဲ့ ဒါဟာ အရွိတရားကိုုေျပာတာ မဟုုတ္ပဲ အစိုုးရကုုိနွိမ္ေျပာတဲ့သေဘာပါေနတဲ့အတြက္ မသင့္ေတာဘူးဆုုိတဲ့ ေဆြးေႏြးခ်က္ပါ။ ဒီလုုိနဲ႔ ၾကပ္ေျပးကုုိ ျဖဳတ္ေပးလုုိက္ရျပီး ေနျပည္ေတာ္အျဖစ္သာ ေခၚခြင့္ရွိပါေတာ့တယ္။

ဒါကအေရးၾကိးတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းအမည္တခ်ဳိ႔ကိစၥပါ။ ေနာက္ထပ္အျငင္းပြားရတဲ့ကိစၥက လူအမည္။ ဥပမာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ကုုိ ‘’ေဒၚစုု’’၊ ‘’အန္တီစုု’’ လုုိ႔ေခၚခြင့္ရွိသလား၊ (အခုုဆုုိရင္ေတာ့ အေမစုု ေပါ့) ဆုုိျပိး ျငင္းၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ထိ က်ေနာ္တိုု႔လူေဟာင္းအေတာ္မ်ားမ်ားက အမ်ဳိးသားဒီမုုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကုုိ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ကုုိ ေဒၚစုု အျဖစ္ေခၚလာတာ နႈတ္က်ဳိးေနဆဲပါ။ တခါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုု ၾကည္နဲ႔ အင္တာဗ်ဳးတခုုအတြင္း ‘’အန္တီ’’ ဆုုိတဲ့ နာမ္စားကုုိ ကုုိယ့္ဖက္ကသုုံးမိသလုုိ ေဒၚေအာင္ဆန္စုု ၾကည္ဖက္ကလည္း ‘’သား’’ ဆုုိတဲ့ နမ္စားကုုိသုုံးမိလိုု႔ အေတာ္ေလးေ၀ဖန္ခံလုုိက္ရတာကုုိ မွတ္မိေနပါ ေသးတယ္။

ဒီလုုိျငင္းခုုန္ျပီးေနာက္ဆုုံးမွာေတာ့ ေဒၚစုု၊ အန္တီစုု ဆုုိတဲ့ အတုုိေကာက္အေခၚအေ၀ၚေတြဟာ ခ်စ္ျခင္း၊ လုုိလားျခင္း သေဘာပါေနတဲ့အတြက္ မသုုံးသင့္ဘူးလုုိ႔ဆုုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဘက္မလုုိက္တဲ့ မီဒီယာ သမားဆုုိရင္ ခ်စ္ျခင္း၊ မုုန္းျခင္း၊ လုုိလားျခင္း Pro၊ ဆန္႔က်င္ျခင္း Anti၊ တြကိုု ေရွာင္ကုုိေရွာင္ရမွာျဖစ္ တယ္လိုု႔ အမ်ားသေဘာတူ လက္ခံခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ နုုိင္ငံေရးရပ္တည္ခ်က္နဲ႔လည္းမဆုုိင္၊ ခ်စ္ျခင္း၊ မုုန္ျခင္းနဲ႔လည္းမဆုုိင္တဲ့ ေ၀ါဟာရတခုုကေတာ့ က်ေနာ္တိုု႔ၾကားဆုုံးျဖတ္ခ်က္မခ်နုုိင္ပဲ။ ဒါမွမဟုုတ္ အမ်ားစုုက လက္ခံေပမယ့္ က်ေနာ္ကလက္မခံနုုိင္ပဲ ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ‘’သူ’’ နဲ႔ ‘’သူမ’’ ကိစၥပါ။ 

ျမန္မာစကားမွာ ‘’သူမ’’ ဆုုိတာ မရွိဘူး။ ‘’သူ’’ ပဲ ရွိတယ္ဆုုိျပီး ကိုုခင္ေမာင္စိုုး (ေမာင္သာမည) က အခုုိင္ အမာေျပာပါတယ္။ ဒါကိုု က်ေနာ္က လက္မခံပါဘူး။ အရင္က မရွိေပမဲ့ အခုုေခတ္လုုိအပ္ခ်က္အရ အသစ္ တုုိးသင့္ရင္တုုိးရမွာေပါ့။ လမ္းေဟာင္းၾကီးအတုုိင္ခ်ည္းလုုိက္ေနလုုိ႔ဘယ္ျဖစ္မလဲ။ ထြင္သင့္ရင္ထြင္ရမွာေပါ့ ဆုုိေတာ့ အမ်ားစုုက က်ေနာ့္အဆုုိကုုိ လက္မခံပါ။ 

ဥပမာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္အမည္ကုုိ သတင္းထဲမွာေျပာမယ္ဆုုိရင္ သူ႔အမည္ကိုုခ်ည္းထပ္ကာထပ္ကာ ေျပာေနရရင္ အဲဒီအတြက္ အခ်ိန္အမ်ားၾကီးကုုန္လိမ့္မယ္။ ပရိသတ္လည္း နား၀င္ေခ်ာမွာမဟုုတ္။ ျပီးေတာ့ အရင္လုုိ ‘’ေဒၚစုု’’ ဆုုိျပီးလည္း အတုုိေကာက္ေခၚခြင့္မရွိေတာ့ပါ။

ဒီေတာ့ ပထမ တၾကိမ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္လုုိ႔သုုံးျပီး ေနာက္ပုုိင္းမွာ နာမ္စားသုုံးရမွာေပါ့။ အဲဒီ နာမ္စားက ဘာျဖစ္မလဲ။ ‘’သူ’’ လား။ ‘’သူမ’’ လား ဆုုိေတာ့ ‘’သူ’’ ပဲ သုုံးရမယ္လုုိ႔ သူတုုိ႔ဆုုိပါတယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ သူမ ကိုု ပုုိသေဘာက်ပါတယ္။ တျခားေနရာေတြေတာ့မသိဘူး။ ဒီေနရာမွာေတာ့ သူမ သုုံးမွကုုိျဖစ္လိမ့္မယ္လိုု႔ ကန္႔ကြက္မိခဲ့ပါတယ္။

အဲဒါ ၂၀၀၈၊ ၂၀၀၉ ခုုနွစ္ ၀န္းက်င္ကေဆြးေႏြးျငင္းခုုန္ခဲ့ဖူးတာပါ။ အဲဒီေနာက္ပုုိင္း ဘယ္သူေတြ ဘယ္လုုိ သုုံးၾကသလဲ အေသခ်ာမွတ္မထားျဖစ္ေပမဲ့ က်ေနာ္ကိုုယ္္တုုိင္ကေတာ့ ‘’သူ’’ ကုုိမသုုံးခ်င္တာနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္အမည္ကုုိပါပဲ ထပ္ခါထပ္ခါသုုံးတဲ့နည္းကိုုပဲေရြးခ်ယ္ခဲ့မိပါတယ္။ သတင္းဌာန တခ်ဳိ႔ကေတာ့ သူ ေရာ၊ သူမ ေရာ နွစ္မ်ဳိး စလုုံးသုုံးေနၾကတာ သတိထားမိပါတယ္။ DVB မွာ လက္ရွိ ဘယ္လုုိမူေတြ ဆက္ခ်ထားသလဲေတာ့ မသိပါ။

(ၾကံံ့ခုုိင္ေရးပါတီက ၾကီးစိုုးထားတဲ့ လက္ရွိလႊတ္ေတာ္)

အခုု ၂၀၁၄ အကုုန္၊ ၂၀၁၅ အေစာပုုိင္း။ တနည္းအားျဖင့္ ျမန္မာနုုိင္ငံမွာ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အရွိဆုုံး ကာလမွာသုုံးေနၾကတဲ့ သတင္းသမားတခ်ဳိ႔ရဲ့ အသံုုးအနံႈးကုုိ က်ေနာ္စိတ္၀င္တစားနားေထာင္မိပါတယ္။ တေန႔က ၾကည့္မိတဲ့ TV ခ်ာနယ္တခုုမွာဆုုိရင္ စစ္ဗုုိလ္ေတြ၊ ၀န္ၾကီးေတြ၊ အစိုုးရအရာရွိေတြကိုု ‘’အဘ’’ ဆုုိတဲ့ နာမ္စားကိုု တရား၀င္ သုုံးေနၾကတာ သတိထားမိပါတယ္။

ဒါဟာ သတင္းသမားေတြသုုံးသင့္တဲ့ ေ၀ါဟာရတခုု ဟုုတ္ပါရဲ့လား။ ေဒၚစုု လုုိ႔ေခၚရင္၊ အန္တီစုု လိုု႔ေခၚရင္ သူကုုိ လုုိလားေထာက္ခံတဲ့သေဘာ၊ ခ်စ္ျခင္း၊ မုုန္ျခင္းပါလာတဲ့သေဘာျဖစ္တယ္ဆုုိရင္ အဘ လုုိ႔ေခၚတဲ့ အဓိပၺါယ္က ဘာလဲ။ အစုုိးရဖက္ကိုု လုုိလားတဲ့၊ စစ္တပ္ကိုုလုုိလားတဲ့၊ အစိုုးရဖက္ယိမ္းတဲ့ မီဒီယာေတြလား။

ဒါေပမယ့္ အဲဒီလုုိလည္းေျပာလုုိ႔မျဖစ္ျပန္ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆုုိရင္ အဲဒီမီဒီယာေတြဟာ ေဒၚေအာင္ ဆန္စုုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ေတာ့လဲ ‘’အေမစုု’’ ဆုုိျပီးေခၚထည့္လိုုက္တာပါပဲ။ ဒါျဖင့္ ဒီေန႔ မီဒီယာေတြမွာ ရပ္တည္ ခ်က္မရွိေတာ့ဘူးလား။ သင့္သလုုိေခၚေရး၊ မီးစင္ၾကည့္ကေရးဖက္ ေစာင္းေပးလုုိက္ၾကျပီလား။ 

ဒါလည္း မဟုုတ္ေသးဘူးနဲ႔တူပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေန႔ မီဒီယာေလာကမွာ အားလုုံးကလက္ခံနုုိင္တဲ့ ေ၀ါဟာရေတြ၊ ျမန္မာသတင္းသမားအားလုုံးက ‘’စံ’’ အျဖစ္လက္ခံနုုိင္တဲ့ ေ၀ါဟာရေတြ ထပ္မံရွာေဖြ ေဆြးေႏြးဖုုိ႔လုုိေနဦးမယ္ထင္ပါတယ္။ ။

Read More